Home Bewustzijn Hoe houd je je lymfeklieren en lymfestelsel gezond? (Het meest onderschatte orgaan)

Hoe houd je je lymfeklieren en lymfestelsel gezond? (Het meest onderschatte orgaan)

Door Marjolein Dubbers
lymfeklieren

Waarschijnlijk weet je wel iets van de werking van je bloedvatenstelsel: het geheel van slagaderen, bloedvaten en haarvaatjes die al je biljoenen cellen constant van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. Wist je dat er een soortgelijk systeem in je lichaam aanwezig is, minstens zo belangrijk? Dat is het lymfe(vaten)stelsel, dat parallel aan je bloedvatenstelsel loopt. Dat we lymfeklieren hebben weten we allemaal wel. We hebben allemaal wel eens gehoord dat bij borstkanker de lymfeklieren in de oksel soms verwijderd worden. Maar wat doet dit stelsel eigenlijk? Vandaag aandacht voor het meest onderschatte orgaan in je lichaam.

Wat doet je lymfevatenstelsel eigenlijk?

Even terug naar het bloedvatenstelsel: als je alle bloedvaten en aderen uit je lichaam achter elkaar zou plakken, dan zou je een lengte krijgen van ongeveer 100.000 km. Indrukwekkend niet? Al deze aderen en vaten zorgen er met elkaar voor dat de juiste stoffen naar je weefsels, cellen en organen vervoerd worden en ook dat bepaalde afvalstoffen uit je cellen worden meegenomen om uitgescheiden te worden.

Je lymfevatenstelsel is net als je bloedvatenstelsel een systeem van grotere en kleinere vaten en vaatjes door ons hele lichaam, waarin zich een kleurloze vloeistof bevindt, het lymfevocht. Het is een enorm uitgebreid systeem: wist je dat het zelfs twee keer zo groot is als je bloedvatenstelsel? Als je al je lymfevaten achter elkaar zou plakken zou je maar liefst 200.000 km krijgen!

Het lymfevocht, het weefselvocht in de vaten, vervoert ook stoffen, net als je bloedvaten. Dit zijn echter geen voedingsstoffen die naar de cellen en weefsels toegebracht worden. Het gaat hier juist om het vervoeren en verwerken van afvalstoffen, beschadigde lichaamscellen en ongunstige indringers en ziekteverwekkers, die door de lymfe worden opgehaald, onschadelijk gemaakt en afgevoerd. Je lymfestelsel werkt dus als een filter en is de belangrijkste reinigingsdienst van je lichaam.

Lymfeklieren en lymfestelsel: de reinigingsdienst 

Je lymfevaten kunnen net iets grotere deeltjes opnemen dan je bloedvaten. In de bloedbaan kunnen bepaalde grotere of moeilijk te verwerken deeltjes zoals bepaalde eiwitten, bacteriën en andere ziekteverwekkers niet komen. Deze stoffen worden opgenomen in je lymfevaten en zo begint het verwerkings-, opruim- en reinigingsproces.

Het reinigen en onschadelijk maken vindt plaats in de bekende lymfeklieren, die op veel plekken in je lichaam (o.a. hals, oksels, liezen, maar ook rond longen en hart) zitten. Deze klieren zijn knooppunten waar de lymfevaten samenkomen en waar al het verzamelde weefselvocht, met al die te verwerken stoffen, doorheen gaat. In deze klieren worden afvalstoffen en eventuele ziekteverwekkers gedood of onschadelijk gemaakt. Vervolgens worden ze overgedragen aan de bloedbaan, zodat uiteindelijk de overblijvende afvalstoffen via urine en ontlasting kunnen worden afgevoerd zonder schade aan te richten.

Het onschadelijk maken van bacteriën en virussen gebeurt door de witte bloedcellen, ofwel lymfocyten, die in de lymfeklieren zitten. Het lymfestelsel zorgt zo voor een belangrijk deel van de afweer in ons lichaam; het is een essentieel onderdeel van je belangrijke immuunsysteem.

Immuunfunctie, reiniging en vochtbalans

Naast de immuunfunctie en het afvoeren van afvalstoffen is je lymfevatenstelsel ook van groot belang voor de afvoer van overtollig vocht uit ons lichaam. Dit hele proces kan plaatsvinden doordat het lymfevocht door de lymfevaten wordt voortgestuwd door middel van een soortgelijk kleppensysteem als bij de bloedsomloop. De kleppen zorgen ervoor dat het lymfevocht verder wordt vervoerd en niet terugstroomt.

De voortstuwing zelf is wel anders dan bij de bloedsomloop. Je bloedsomloop wordt aangestuurd door de grote pomp in je lichaam: je hart. In je lymfevaten gaat de voortstuwing via de samentrekkende en ontspannende bewegingen van de spieren in ons lichaam.

De enige pomp van je lymfevatenstelsel is bewegen!

De enige pomp van je lymfevatenstelsel is dus je spieren in beweging zetten. Met andere woorden: jezelf in beweging zetten. Laat ik even duidelijk maken wat ik hiermee bedoel. Als je een zittend beroep hebt, jezelf grotendeels vervoert per openbaar vervoer of auto en ‘s avonds graag een paar uur televisie kijkt, dan is twee uur sporten per week absoluut onvoldoende om je lymfevatenstelsel genoeg in beweging te houden. Je lymfevatenstelsel wil heel graag dat je ieder uur even in beweging komt, ook al is het maar een paar minuten.

Zitten wordt ook wel het nieuwe roken genoemd. Veel zitten, 8 uur per dag (en daar kom je schrikwekkend snel aan) betekent een aanslag op je gezondheid en energieniveau en dat heeft deels te maken met de werking van je lymfevatenstelsel dat het zo hard nodig heeft dat jij blijft bewegen!

Lymfeklieren, lymfevaten en lymfoedeem

Werkt je lymfevatenstelsel niet meer optimaal dan kan je last krijgen van het zogenaamde lymfoedeem, een ontsteking van de lymfeklieren, of zelfs lymfklierkanker.

Bij lymfoedeem is er sprake van het ophopen van vocht in de lymfevaten, vooral in de benen of armen. Dit gebeurt vaak op wat oudere leeftijd, vandaar dus dat het zeker voor vrouwen 40+ van belang is voldoende te blijven bewegen. Hoe ouder je wordt, hoe meer beweging goed voor je is! Ik kan dit niet genoeg benadrukken. Je krijgt sowieso eerder last van vochtophopingen, vooral in je benen en soms in de handen, als je lang stil zit.

Lymfoedeem is ook een bekend verschijnsel bij veel vrouwen die borstkanker hebben gehad waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn weggehaald, vanwege uitzaaiingen naar deze klieren. Deze vrouwen hebben dan vooral last van pijnlijke vochtophopingen in de arm aan de kant waar de lymfeklieren zijn verwijderd.

Soms krijgen mensen al op jongere leeftijd last krijgen van lymfoedeem. De oorzaak daarvan is meestal dat er te weinig of niet optimaal werkende lymfevaten zijn aangemaakt in de baarmoeder.

Hoewel er een aantal behandelingen mogelijk zijn als je last hebt van lymfoedeem is er helaas geen echte oplossing beschikbaar. Wat dus zoals gezegd wel heel belangrijk is: blijven bewegen!  Wat kan je doen om je lymfevatenstelsel zo gezond mogelijk te houden?

Hoe houd je je lymfeklieren en lymfestelsel gezond?

Zoals je nu weet is dit orgaan een essentieel onderdeel van je immuunsysteem en helpt het je lichaam om zich te ontdoen van ongewenste indringers. Hoe kun je ervoor zorgen dat deze reinigingsdienst zijn werk goed kan doen? Hierbij enkele tips:

  • Gezonde voeding. Als je me al een tijdje volgt dan weet je dat dit bij mij altijd bovenaan staat. Ook voor je lymfestelsel staat dit op nummer één. Zorg voor veel gezonde, verse en onbewerkte groenten en fruit die bomvol zitten met de nodige plantenstoffen, vitaminen, mineralen, antioxidanten en vezels. Verder kunnen ook noten (zoals walnoten en amandelen), zaden (zoals psylliumzaad), en chlorofylrijke algen zoals spirulina je lymfesysteem en de ontgifting ondersteunen. Ook ontgiftende kruiden zoals mariadistel kunnen bijdragen. Dit ondersteunt niet alleen je lymfestelsel maar ook de ontgifting in je lever en nieren. Meer over ongiften vind je in dit artikel.
  • Water drinken. Je lymfesysteem heeft alles met je vochtbalans te maken. Zorg dus voor voldoende vocht in je lichaam door gedurende de dag voldoende, liefst gefilterd, water of kruidenthee te drinken.
  • Veel bewegen dus! Bewegen is natuurlijk om veel meer redenen gezond, maar zoals eerder gezegd zorgt beweging ervoor dat het lymfevocht goed door je lichaam kan worden voortgestuwd en zich niet ophoopt. Alle beweging is goed, maar op en neer springen is het allerbeste. Om hierbij je gewrichten te ontzien is (mini)trampoline springen voor je lymfestelsel waarschijnlijk het allerbeste!
  • Verminder stress. Stress is de grootste sloper van je lichaam, ook van je lymfestelsel. Wees je ervan bewust waar jij ontspannen van raakt. Misschien met gezonde lichaamsbeweging in de buitenlucht zoals gewoon lekker wandelen, maar ook door mindfulness-oefeningen, ademhalingsoefeningen, meditatie of andere ontspanningstechnieken. Hier kun je lezen wat je kunt doen om stress te verminderen.
  • Ga regelmatig naar de sauna. Dat is niet alleen ontspannend, maar zweten helpt je lichaam met reinigen en ontgiften en draagt op deze manier bij aan een gezond lymfestelsel.

Tot je 40ste zorgt je lichaam voor jou, na je 40ste ……..

Wat is ons lichaam toch een oneindig intelligent organisme! 100.000 km bloedvatenstelsel, 200.000 km lymfevatenstelsel! Het werkt allemaal zonder jouw bemoeienis maar het heeft je wel nodig. Tot je 40ste zorgt je lichaam voor jou, na je 40ste wordt het een kwestie van slim samenwerken zeg ik altijd. Als ik vrouwen horen klagen over hun gezondheid denk ik wel eens: “laat je lichaam jou in je steek of laat jij je lichaam in de steek?”

Leg de lat voor je gezondheid en vitaliteit hoog. Ons lichaam streeft naar een veel hoger niveau van vitaliteit en gezondheid dan dat wij vaak denken! Maar het kan het niet alleen, het heeft jou daarbij wel nodig. Doe het samen en geniet van de reis.

Beeld: Photo by Anthony Tran on Unsplash 

Boekentip: Wil je meer handige tips voor je gezondheid?

Eet meer energie is de ultieme gids voor voor iedereen die op zoek is naar meer energie om een vrolijk en vitaal leven te leiden.

Meer lezen? Bestel nu Eet meer energie bij onze webshop Boekenwereld.com voor € 22,50 met gratis verzending. 

 

Lees ook deze artikelen van Marjolein Dubbers:

3 comments

Avatar
P.I Lubbers 10 december 2017 - 11:08

Je lymfeklieren en lymfestelsel reinig en onderhoudt je/men ook door andulatie therapie!!

Reply
Avatar
Charlotte 28 mei 2020 - 09:36

“Als ik vrouwen horen klagen over hun gezondheid denk ik wel eens: “laat je lichaam jou in je steek of laat jij je lichaam in de steek?”
Marjolein, hou me ten goede, maar dat is een veroordelende uitspraak. Naast lymfoedeem bestaat er namelijk ook lymfolipoedeem. Dat is lymfoedeem bij – en waarschijnlijk veroorzaakt door – een afwijking in het vetweefsel. De vetcellen worden reusachtig en er ontstaan ontstekingen tussen. Ik had al sinds mijn negentiende een heel smal bovenlichaam en vanaf de taille was ik een forse maat groter. Tijdens het laatste stukje overgang kwam ik plotseling ongelofelijk veel aan, 32 kilo binnen twee maanden. Tot ik wist wat ik had, voelde ik me altijd schuldig omdat bewegen en gezond eten bij mij geen enkel effect had. Sterker nog, mijn onderbenen gingen open en vooral in de zomer was bewegen belastend. En hup, maar weer 6 kilometer lopen, met pijn en na de wandeling 2 kilo water extra. Ik schaamde me dood, en ging nog meer lopen. Mijn enkels hingen over mijn schoenen, na een wandeling lag ik de hele nacht wakker omdat het voelde alsof mijn wreven met hamers waren bewerkt. Elke stap was een kwelling. Terwijl ik door een leven lang astma ook structureel te weinig zuurstof in mijn bloed heb. Enfin, na vijf jaar van schaamte, zelfveroordeling en hysterisch veel goede adviezen volgen, hoorde ik wat ik had, kreeg ik heel sterke steunkousen aangemeten en kan ik nu eindelijk met effect en plezier lopen en ik raakte binnen twee maanden 24 kilo kwijt. Mijn enkels zijn in elk geval weer normaal. Maar de kwaal blijft, mijn hele gezondheid lijdt eronder. Inmiddels zit het ook in mijn armen en dat is erg lelijk en bovendien fysiek belastend, ik heb veel last van van midden- en bovenrug ( waar ik al jaren voor train uiteraard) en ontstekingen in hals en schedel. De veroordelende blikken van mensen die óók gewoon geboft hebben met lichaam en gezondheid, voel ik als een extra straf. Dus niet zo snel oordelen alsjeblieft. Voor mijn armen zou een operatie misschien soelaas bieden, het is met compressie lastig behandelbaar. Maar dat is duur en in Nederland weet men hier nog betrekkelijk weinig vanaf. Bij deze ziekte kun je geen gewone liposuctie toepassen en verzekeraars geven niet thuis.

Reply
Avatar
Ellen Van Reeuwijk 9 juni 2020 - 07:12

Ik vraag me ook af wat een beugel bh voor invloed heeft op de lymfe ? Bh’s zitten vaak toch strak.
Groet Ellen

Reply

Leave a Comment