Wat kun je doen als oude pijn en angsten uit het verleden weer opduiken?
Door Mark Wolynn
Je hebt gewerkt aan je trauma’s en angsten uit het verleden. Toch liggen oude pijn en oude angsten op de loer en kun je zelfs bang zijn dat ze weer terugkomen. Dit is heel herkenbaar voor velen. Mark Wolynn, auteur van Het is (nog steeds) niet met jou begonnen, legt je in dit artikel uit hoe je om kunt gaan met een terugval.
Het herhalen van pijnlijke gevoelens en terughalen van bezorgde gedachten is een onbewuste strategie om je te beschermen.
Geheeld en toch angstig?
Het is niet altijd gemakkelijk om goede gevoelens vast te houden. Je kunt heel lang leven in een positieve flow en dan weer terugzinken in je oude, vertrouwde negatieve gedachten: “Hoezeer ik ook mijn best doe, het lijkt nooit beter met me te gaan en het lijkt alsof de oude pijn altijd op de loer ligt”. Gedachten als deze zijn heel normaal.
Je amygdala houdt zich vast aan negatieve gedachten en gevoelens om je te behoeden voor onheil. Het herhalen van pijnlijke gevoelens en terughalen van bezorgde gedachten is een onbewuste strategie om je te beschermen. Het is bijna alsof een onbewuste stem zegt: als ik neerslachtig blijf, is de kans kleiner dat ik word ‘neergeslagen’.
Deze strategie is voor veel mensen weliswaar heel gewoon, maar beschermt je niet. Het houdt je juist vastgeklemd in een toestand van vechten, vluchten en verstijven, en blokkeert goede gevoelens.
Als oude pijn weer opduikt – 3 stappen
Als je merkt dat oude angsten of gevoelens terugkeren, volg dan deze drie eenvoudige stappen:
1. Herken de bekende angsten en gevoelens vanbinnen
Als ze niet duidelijk zijn, kun je proberen om je oude kernzin hardop of in jezelf uit te spreken. Laat bij het voelen van deze woorden de lichamelijke sensaties van de oude angst voor eventjes naar boven komen, zodat je weer weet hoe die voelde. Deze lichamelijke sensaties kunnen een signaal zijn dat er zonder dat je dat wist op de knop van je kernzin is gedrukt.
2. Erken dat de oude angst er weer is
Als je je daar eenmaal bewust van bent, heb je de kracht om je aan die greep te ontworstelen.
3. Doe iets om je los te maken van de gevoelens die naar boven komen
Het is van belang wat je precies doet. Je kunt beginnen met tegen jezelf te zeggen: ‘Dit zijn niet mijn gevoelens. Ik heb ze alleen maar geërfd van mijn familie.’ Soms is het erkennen hiervan genoeg.
Je kunt ook terugdenken aan de traumatische gebeurtenis die je ooit gevangenhield, of het familielid met wie je je identificeerde. Als je dat doet, moet je jezelf er wel aan herinneren dat deze gevoelens nu te ruste zijn gelegd en dat de betrokken familieleden je nu troosten en steunen.
Je kunt ook overwegen om je hand te leggen op de plek van je lichaam waar je die oude gevoelens hebt en diep adem te halen, waarbij je de uitademing lang laat duren. Daarbij zou je je zelfs kunnen afvragen: welke nieuwe ervaring merk ik op dit moment in mijn lichaam op? Wanneer je je aandacht en je ademhaling je lichaam in richt en de lichamelijke sensaties voelt die daar zitten, zonder je daardoor te laten triggeren, kun je je innerlijke ervaring veranderen.
Laat de lichamelijke sensaties van deze positieve ervaringen je fysiek, inwendig raken tot het punt waarop je ze leert kennen en op ze kunt vertrouwen in je lichaam.
Groeien en stabiel blijven
Door deze stappen te volgen kalmeer je de traumarespons van je brein en verrijk je de delen van je hersenen die je kunnen helpen om je beter te voelen. Met herhaling en gefocuste aandacht zullen de nieuwe gedachten, beelden, emoties en gevoelens blijven en je stabiel houden bij de ups en downs van het dagelijks leven.
Trauma’s kunnen lastig zijn, maar ze bieden ook een weg naar groei. Over het algemeen worden we niet geweldig zonder iets geweldigs te overwinnen. In die zin ontwikkelen we, terwijl we op de golven van een trauma varen en leren hoe we moeten overleven, ook krachtige strategieën die ons succesvol maken. En we hebben vele gelegenheden om dat succes een vervolg te geven. Zoals Freud zegt, zal een trauma dat een positieve oplossing zoekt zich blijven herhalen. De inkrimping die uiteindelijk uitzetting zoekt, zal zich herhalen totdat die uitzetting plaatsvindt.
Fragment uit: Het is (nog steeds) niet met jou begonnen
Het is (nog steeds) niet met jou begonnen
Dit werkboek biedt een stap-voor-stap route naar innerlijke bevrijding en het beëindigen van destructieve cycli die generaties kunnen overspannen.
Lees ook deze artikelen van Mark Wolynn:
- Familietrauma’s: welke trauma’s zitten vast in jouw familiebewustzijn?
- Familietrauma: de verschillen van trauma-uitingen tussen de oudste en jongste én broers en zussen
- Het is niet met jou begonnen: hoe trauma’s overgedragen kunnen worden in de familie
Mark Wolynn is pionier in het baanbrekende onderzoek naar de overerfbaarheid van familietrauma. Hij is de oprichter van het Family Constellation Institute en schatplichtig aan het werk van Bessel van der Kolk en Bert Hellinger.
