Dit zijn tekenen dat jouw onverklaarbare klachten voortkomen uit geërfde familietrauma’s
Door Mark Wolynn
Onverklaarbare klachten, terugkerende angsten of hardnekkige patronen kunnen soms een diepere oorsprong hebben dan we denken. Dit blijkt in sommige gevallen verbonden met gebeurtenissen uit onze familiegeschiedenis. Mark Wolynn, auteur van Het is nog steeds niet met jou begonnen, is expert op het gebied van trauma in de familie en beschrijft in dit artikel de kenmerken van overgeërfd familietrauma.
De gevoelens en lichamelijke sensaties kunnen overgaan op de kinderen en kleinkinderen en hen op een vergelijkbare manier treffen, ook al hebben zij de traumatische gebeurtenis niet zelf ervaren.
Mysterieuze klachten & je familiegeschiedenis
De afgelopen dertig jaar heb ik vele mensen geholpen de mysteries waar ze mee leven te doorgronden. Veel van mijn cliënten hebben klachten of vertonen gedrag waar ze niks van snappen. Denk aan chronische pijn, migraine, darmproblemen, huidaandoeningen of chronische vermoeidheid. Het kan ook gaan om depressieve gevoelens, gespannenheid of overweldigende gedachten en angstgevoelens. En ook relatieproblemen, zelfsaboterend gedrag of moeite hebben om een baan te vinden of te behouden vallen hieronder.
Bij velen is ook sprake van gebeurtenissen in hun familiegeschiedenis: een van de ouders van hun vader of moeder stierf op jonge leeftijd. Het kleine broertje van hun vader is verdronken. Hun grootouders verloren familieleden in de oorlog, tijdens een pandemie of bij een van de vele volkerenmoorden in de geschiedenis. Hun moeder ging scheiden tijdens de zwangerschap, verloor een baby voordat zij geboren werden of leed aan een postnatale depressie. Dergelijke gebeurtenissen kunnen een familie kapotmaken. En omdat ze zo veel voorkomen, is het heel menselijk om de emoties weg te duwen, te zeggen ‘wat geweest is, is geweest’ en door te gaan.
Maar emoties die we wegduwen, gaan nooit echt weg. Ze duiken vaak onder in ons lichaam en komen weer boven als onverklaarde klachten. En zelfs als wij degenen zijn die deze klachten hebben, zijn de emoties daaromheen, zoals we spoedig zullen ontdekken, misschien niet de onze.
Er is stevig biologisch bewijs dat de reactie op een traumatische gebeurtenis niet noodzakelijk stopt bij de mensen die deze hebben ervaren. De gevoelens en lichamelijke sensaties, met name de stressrespons, de manier waarop de genen ‘tot uiting komen’, kunnen overgaan op de kinderen en kleinkinderen en hen op een vergelijkbare manier treffen, ook al hebben zij de traumatische gebeurtenis niet zelf ervaren.
Wat is overgeërfd familietrauma?
Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de effecten van trauma kunnen worden overgedragen van de ene generatie op de volgende. Dat werkt als volgt.
Herinneringen aan trauma kunnen worden opgeslagen in de zaad- en eicellen van onze ouders en grootouders. Deze veranderingen in het dna worden vervolgens doorgegeven aan ons. Als gevolg daarvan kunnen we geboren worden met een veranderd brein, dat ons biologisch voorbereidt op trauma’s die vergelijkbaar zijn met de trauma’s die onze ouders of grootouders hebben ervaren.
Pijn verdwijnt niet altijd vanzelf of wordt niet altijd minder na verloop van tijd. Zelfs als de persoon die het oorspronkelijke trauma heeft opgelopen overleden is en er jarenlang niet over gesproken is, kunnen fragmenten van levenservaringen, herinneringen en lichamelijke sensaties voortleven, alsof ze vanuit het verleden zoeken naar een oplossing in de geest en het lichaam van degenen die in het heden leven.
Dit zijn tekenen van overgeërfd familietrauma:
- Angsten of fobieën, overweldigende of obsessieve gedachten, angst- en paniekaanvallen (hoewel de laatste twee ook veel voorkomen bij hechtingstrauma);
- Nare of verwarrende emoties, zoals de vrees dat er iets verschrikkelijks gaat gebeuren, of dat je een slecht mens bent die anderen pijn kan doen, gehaat wordt en het niet verdient om te leven;
- Lichamelijke ervaringen of klachten die niet passen bij wat je hebt meegemaakt, terwijl als het om hechtingstrauma zou gaan deze klachten waarschijnlijk zouden kunnen worden teruggevoerd op een vroege traumatische gebeurtenis, waarbij je fysiek of emotioneel gescheiden werd van je moeder.
Hechtingstrauma door familietrauma’s
Wanneer er in een familie meerdere trauma’s zijn – of zelfs maar één – kan dat een diepgaand effect hebben op het vermogen van een moeder om af te stemmen op haar kind. Dit kan bijzonder ernstig zijn wanneer zij door een trauma minder of geen aandacht kan geven in de vroegste fasen van de neurologische ontwikkeling. Dit kan ervoor zorgen dat de hechting tussen hen verstoord raakt, waardoor het gevoel van veiligheid en welzijn van haar kind wordt verstoord. Dit kan leiden tot een hechtingstrauma
Dit zijn tekenen van hechtingstrauma:
- Sociale angst, paniekaanvallen, posttraumatische stressstoornis (ptss), vertrouwensproblemen, angst voor intimiteit, problemen met grenzen, een negatief zelfbeeld en emotioneel vermijdend of reactief gedrag;
- Nare of verwarrende emoties, zoals het gevoel afgewezen of in de steek te worden gelaten, genegeerd te worden of geen liefde waard te zijn, onzichtbaar, hulpeloos, machteloos, vreugdeloos, niet goed genoeg of te veel te zijn;
- Lichamelijke ervaringen of klachten die passen bij een vroeg trauma of een scheiding van je moeder, zoals gevoeligheid voor voedsel of omgeving, slechte opname van voedingsstoffen, eetstoornissen, auto-immuunproblemen, cvs (chronisch vermoeidheidssyndroom), middelenmisbruik, enaandoeningen als fibromyalgie, eczeem en huiduitslag.
Veel mensen hebben onverklaarbare klachten. En velen zijn opgegroeid in een dysfunctioneel gezin of hebben ouders of grootouders die hun liefde niet vrijelijk konden geven. Hoe weten we of we overgeërfd familietrauma of een hechtingstrauma hebben?
Dit werkboek is bedoeld om jou te helpen dit uit te zoeken. En niet alleen om het uit te zoeken, maar ook om te helen en de cirkel voor toekomstige generaties te doorbreken. De effecten van overgeërfd familietrauma zijn niet met jou begonnen, maar ze kunnen wel bij jou eindigen.
Het kan eindigen bij jou
Als je mijn boek Het is niet met jou begonnen hebt gelezen, weet je al dat de effecten van trauma kunnen doorklinken in onze woorden en zich kunnen uiten in allerlei klachten. Maar die klachten lijken niet altijd op het oorspronkelijke trauma.
Wij hebben bijvoorbeeld problemen met onze ogen of last van zenuwtrekken, maar leggen nooit het verband tussen deze klachten en het feit dat onze oma als kind wees werd en onze moeder niet de liefde en aandacht kon geven die ze nodig had. En onze moeder, zich niet bewust van wat zij zelf had gemist, kon ons op haar beurt niet de afstemming geven die we nodig hadden om volledig in ons lichaam te leven, waardoor gaten ontstonden in de werking van ons zenuwstelsel.
Het is nog steeds niet met jou begonnen helpt je om te werken aan de mysteries waar je mee leeft – de onverklaarde klachten, de angsten, de zorgen, de obsessieve gedachten; klachten waarvan je misschien denkt dat ze de jouwe zijn, terwijl je ze in feite alleen maar hebt geërfd van je moeder of vader of grootouder. En dat verband heb je nooit gelegd. Tot nu toe.
Fragment uit: Het is nog steeds niet met jou begonnen
Het is (nog steeds) niet met jou begonnen
Dit werkboek biedt een stap-voor-stap route naar innerlijke bevrijding en het beëindigen van destructieve cycli die generaties kunnen overspannen.
Lees ook deze artikelen van Mark Wolynn:
- Familietrauma’s: welke trauma’s zitten vast in jouw familiebewustzijn?
- Familietrauma: de verschillen van trauma-uitingen tussen de oudste en jongste én broers en zussen
- Het is niet met jou begonnen: hoe trauma’s overgedragen kunnen worden in de familie
Mark Wolynn is pionier in het baanbrekende onderzoek naar de overerfbaarheid van familietrauma. Hij is de oprichter van het Family Constellation Institute en schatplichtig aan het werk van Bessel van der Kolk en Bert Hellinger.
