Je verkeert dan in een hogere staat van alertheid waarin je zenuwstelsel voortdurend bezig is met de omgeving te scannen en subtiele signalen van gevaar op te pikken

Je sociale overlevingsstrategie in actie

Stel je zit op je vaste plek op kantoor en je favoriete collega loopt je voorbij zonder je een blik waardig te gunnen. Terwijl hij je normaal uitgebreid begroet en vaak ook nog een kop koffie brengt. Meteen gebeurt er iets in jezelf. ‘He, dat is raar!’, ‘Zou er iets aan de hand zijn?’, ‘Heb ik gisteren iets verkeerd gezegd?’, ‘Voelt hij zich verplicht mij koffie te brengen?’, zijn enkele van de gedachten die door je hoofd kunnen razen. Het voorval laat je niet meer los tot je in de pauze met een kop koffie naar hem toeloopt en vraagt of alles oké is. Waarna hij zich meteen verontschuldigt omdat hij je zomaar voorbij is gelopen en verklaart dat hij die ochtend ruzie heeft gehad met zijn partner en daarmee nog in zijn hoofd zat. Je voelt meteen hoe er een golf van opluchting door je lijf heen gaat.

Of stel je voor dat er een nieuwe stagiaire start. Het is vandaag haar eerste stagedag en je merkt hoe onzeker en onwennig ze zich voelt. Wanneer ze oogcontact met je zoekt schenk je haar meteen een geruststellende glimlach. En om het ijs te breken zeg je “Spannend hè, zo’n eerste stagedag, ik kan het mij nog levendig herinneren! Maar het komt goed hoor, hier werken allemaal fijne mensen.” De gelaatsuitdrukking van de stagiaire wordt meteen een pak meer ontspannen wanneer ze een diepe zucht slaat terwijl ze bevestigend knikt. Wat je onbewust deed was aan haar te kennen geven dat je zelf veilig bent. Wat er daardoor automatisch gebeurde was dat het zenuwstelsel van de stagiaire zichzelf ging reguleren.

Dit zijn dagelijkse voorbeelden van hoe onze sociale overlevingsstrategie, ook wel FAWN of fawning genoemd, normaal gezien in werking treedt.

Voortdurend de omgeving scannen

Wanneer je over een gevoeliger zenuwstelsel beschikt (zoals bij hoogsensitiviteit), wanneer je langdurig onder stress staat of wanneer de veerkracht van je zenuwstelsel is afgenomen (bijvoorbeeld na een burn-out) komt deze fawn-respons veel sneller op gang en staat hij langer aan.

Je verkeert dan in een hogere staat van alertheid waarin je zenuwstelsel voortdurend bezig is met de omgeving te scannen en subtiele signalen van gevaar op te pikken (zoals je baas die kwaad kijkt). Wat overigens heel veel energie kost! Omdat je onbewust zo gericht bent op wat er om je heen gebeurt, geraak je steeds minder afgestemd op jezelf. Dit verklaart waarom mensen die in een burn-on zitten langzaam maar zeker van zichzelf, van hun eigen behoeften en verlangens maar ook van de dingen die voor hen belangrijk en van waarde zijn, vervreemden. Tot ze niet meer weten wie ze zijn zonder hun werk of spirituele zoektocht. Het is dan ook niet abnormaal dat dit centraal is komen te staan in hun leven.

Onbewuste overtuiging: anderen zijn onveilig

Wanneer er sprake is van ontwikkelingstrauma of hechtingsproblematiek, of wanneer als kind je emotionele behoeften niet werden vervuld bijvoorbeeld omdat je ouders onvoldoende op jou waren afgestemd, installeerde je onbewust de overtuiging dat anderen onveilig zijn.

Om in leven te kunnen blijven leerde je om de behoeften, wensen en verlangens van de ander daarom boven die van jezelf te plaatsen. Deze strategie zorgde ervoor dat je zelf kon krijgen wat je nodig had voor je overleving. Je deed er alles aan om niet door de ander te worden afgewezen want dat zou letterlijk levensbedreigend voor je zijn geweest. Je werd dan immers verstoten uit je roedel.

Biologische sensitiviteit voor de noden van je omgeving

Zo ontwikkelde je een biologische sensitiviteit voor de noden van je omgeving. Je lijkt wel van nature afgestemd op de emoties, stemmingen en verwachtingen van anderen. Je voelt deze zaken haarfijn aan en weet er ook op te anticiperen. Dit inlevings- of empathisch vermogen is echter niet zo natuurlijk als het lijkt. In werkelijkheid is het een overlevingsrespons.

Als volwassene blijf je immers doorheen dezelfde bril naar het leven kijken. Je gelooft onbewust nog steeds dat je je emotionele veiligheid pas kunt waarborgen door de belangen van anderen (en in het geval van burn-on: van het bedrijf) boven die van jezelf te plaatsen. Dat je de goedkeuring van anderen nodig hebt om zelf in leven te kunnen blijven.

Pleasen om je (emotionele) veiligheid te waarborgen

Er wordt dan vaak gesproken over pleasen. Wat er in werkelijkheid gebeurt is dat de fawn-respons automatisch optreedt in je relaties en interacties met anderen, van je baas tot je collega’s, van je ouders tot je partner. Het is de reden waarom hoogsensitieve mensen enkel kunnen opladen als ze alleen zijn. Van zodra ze in gezelschap zijn (met uitzondering van mensen waar ze zich echt heel veilig bij voelen zoals jeugdvriendinnen of een vertrouwde therapeut) schiet deze sociale overlevingsstrategie namelijk vanzelf in actie. Geen wonder dat je energie weglekt van zodra je in gezelschap bent.

Kortom pleasen is voor deze mensen een overlevingsstrategie waarmee ze onbewust naar veiligheid zoeken in hun relaties en interacties met anderen. Veiligheid die ze zoeken in de vorm van erkenning en bevestiging. Hoe meer mensen je aardig vinden, hoe groter immers de kans dat je in leven blijft.

Strategisch pleasegedrag

Enkele uitingsvormen van strategisch pleasen:

• altijd de lieve vrede trachten te bewaren;
• geen nee durven zeggen;
• het de ander naar de zin willen maken;
• de drang om te behagen;
• altijd bezig zijn met wat de ander denkt;
• je aanpassen aan andermans verwachtingen;
• jezelf wegcijferen;
• geen grenzen aangeven (vaak voel je je grenzen zelfs niet eens, doordat je eigen identiteit onvoldoende werd ontwikkeld is het onduidelijk waar jij stopt en de ander begint);
• je eigen instincten negeren (hoogsensitieve mensen trekken niet zelden narcistische partners aan).

(Dit mechanisme ligt overigens aan de basis van relationele burn-outs.)

Nu weet je meteen waarom stoppen met pleasen veel minder evident is dan het lijkt.

Burn-on

Herken jij je in deze beschrijving? Dan is het belangrijk om jezelf weer op één te zetten. In Burn-on geeft Mieke Lannoey je waardevolle tips om te voorkomen dat burn-on een burn-out wordt of in een chronische toestand verandert.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees meer artikelen van Mieke Lannoey:

• Burn-on: het onderbelichte probleem van deze tijd + waarin verschilt het van burn-out?
• Burn-out: waarom het de bondgenoot van je zielspad kan zijn

• 10 tekenen dat je vastloopt in je leven (die leiden tot een burn-out)

Het bericht Fawning: verlies jij energie door jouw sociale overlevingsstrategie? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het lijkt wel of nooit alles tegelijk goed mag gaan in je leven. Er is altijd wel iets gaande.

Toen ik afgelopen zomer te horen kreeg dat ik – nog steeds – niet goed geaard was, kwam dat best wel hard bij me binnen. Sinds mijn burn-out, enkele jaren voordien, was ik namelijk bewust bezig met aarden. Ik spendeerde veel tijd in de natuur, maakte elke dag contact met de aarde en droeg aardende edelstenen. Ik begon te beseffen dat aarden veel verder gaat dan ‘uit je hoofd komen’ of ‘met je blote voeten door het gras lopen’. Het gaat over echt aanwezig zijn in je lichaam en leven en je veilig en thuis voelen bij jezelf.

5 kenmerken van slecht aarding:

Heel wat kenmerken in mijn leven getuigden van het tegendeel. Ik zeg niet dat dit dé kenmerken zijn van niet goed geaard zijn, maar ik wil ze wel graag met je delen zodat het ook voor jou concreter wordt wat ‘slecht geaard zijn’ nu juist betekent.

1. Teleurgesteld zijn in het leven

Hoe avontuurlijk je leven ook is en hoe vervullend het langs de buitenkant ook lijkt, je slaagt er niet in om er echt van te genieten. Je voelt je vaak afgevlakt, hebt regelmatig te kampen met neerslachtige periodes en vraagt je overwegend af ‘is het dit nu maar?’. Om dit gevoel te (over)compenseren ga je op zoek naar kicks en sensatie of vertoon je vluchtgedrag. Je vlucht bijvoorbeeld weg in uitgaan, reizen, alcohol, relaties, je werk, opleidingen… Je wilt overal zijn, behalve hier en nu aanwezig bij jezelf.

2. Zelfsabotage

Het lijkt wel of nooit alles tegelijk goed mag gaan in je leven. Er is altijd wel iets gaande. Heb je een vervullende relatie, dan loopt het fout op je werk. Heb je een toffe job, dan krijg je financiële problemen. Ervaar je financiële flow, dan word je lichamelijk ziek etc. etc. Je wordt moe van jezelf en je omgeving aanschouwt je als iemand die maar niet volwassen wilt worden.

3. In een fantasiewereld leven

Iedereen ziet dat je voor de verkeerde partner hebt gekozen en dat er van die relatie niets in huis zal komen, behalve jij. Iedereen merkt dat je op een burn-out aan het afstevenen bent, behalve jij. Het lijkt soms wel of je in een andere realiteit leeft dan de mensen om je heen. Dit komt doordat je heel slecht in contact staat met jezelf en je grenzen, waardoor je je zelfzorg uiteraard te wensen overlaat.

4. Weerstand tegen het dagelijkse

Wassen, strijken, kuisen, het gras afrijden, administratie in orde brengen, de rekeningen betalen… al de huishoudelijke dingen die bij het aardse leven horen. Je doet dit alleen maar omdat het moet of zo hoort. Het liefst zal je al deze verantwoordelijkheden overslaan. Je schuift deze taken daarom ook zolang mogelijk voor je uit of laat ze (zelfs op volwassen leeftijd nog) door je ouders uitvoeren.

5. Spiritualiteit werkt averechts

Wanneer iemand die slecht geaard is zich op het spirituele pad begeeft, werkt dat in eerste instantie juist averechts. Alsof je ziel dan een vreugdedansje doet en roept “JOEPIE NU GAAN WE EINDELIJK NAAR HUIS!” om vervolgens nog wat hoger in je lijf te kruipen. Zweverig wordt dit fenomeen ook wel genoemd. Alias je gaat je nog minder met dit aardse leven bezighouden en dus ben je niet goed gegrond en geaard.

Embodied spiritualiteit

Aarden is ontzettend belangrijk voor je spirituele ontwikkeling. Een van de basisprincipes van embodied spiritualiteit (belichaamde spiritualiteit) van Susan Aposhyan is dat we allemaal daar moeten beginnen waar we zijn, zoals we zijn, met wat er ook op dit moment in ons lichaam opkomt.

Bestel jouw exemplaar voor €25.99 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Burn-on

In 'Burn-on' geeft Mieke Lannoey tips om een functionerende burn-out te voorkomen, wanneer je niet meer uit de werkmodus kunt komen.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Ga aan de slag met de onderstaande oefeningen en laat jezelf goed aarden:

• Jezelf aarden en de energie doen stromen

• Makkelijke methode om je goed te aarden: een natuurlijke stroom van aarde-energie

• Ben jij als HSP’er goed geaard? 5 x tips voor een stevige aarding

• Aarden: zo kun jij ontladen + extra tips

Het bericht Energetisch aarden: vijf kenmerken van slecht geaard zijn verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Er is niks mis met je, je hebt gewoon een andere bedrading.

‘Het lijkt wel of mijn leven een aaneenschakeling is van burn-out en bore-out’, hoor ik de laatste tijd best veel mensen uit mijn omgeving – die veelal uit sensitieve mensen bestaat, concluderen, inclusief mezelf. Al staat er onbewust vaak ook ‘burn-on’ tussen dat rijtje, het nog onbekende broertje van de twee syndromen.

Waar je bij een burn-out te lang aan negatieve stress werd blootgesteld, is er bij een bore-out te lang een gebrek aan positieve spanning. Bij een burn-on werd dan weer zoveel spanning gecreëerd (niet zelden omdat je na een bore-out nieuwe uitdaging zoekt of omdat je jezelf na een burn-out weer extra hard wilt bewijzen) dat je niet meer kunt ontspannen.

Lees ook: Burn-on: het onderbelichte probleem van deze tijd + waarin verschilt het van burn-out?

Oorzaak & gevolg

Het resultaat is bij de drie syndromen echter hetzelfde, je bent niet meer vooruit te branden, mentaal en/of fysiek. De oorzaak wijst steevast in de richting van een – vaak door ontwikkelingstrauma belast – (hyper)gevoelig zenuwstelsel dat schakelt tussen overprikkeling en onderprikkeling. Oftewel tussen de overlevingsmodussen fight/flight en freeze.

In het geval van een hoogsensitieve sensatiezoeker (HSS) is het vinden van de optimale prikkelbalans, oftewel het vertoeven in de zone van je ‘window of tolerance‘, zowaar nog een grotere uitdaging. Want wat de HSP’er in jou nodig heeft (tijd en ruimte voor reflectie & introspectie) is vaak tegenstrijdig aan wat de HSS’er in jezelf doet floreren (afwisseling, uitdaging & nieuwe stimulansen). Teveel van het één leidt immers altijd tot te weinig van het ander.

De stressparadox

Vaak is het zo dat een baan waarin veel uitdaging zit (of zelfstandig ondernemen) veel druk met zich meebrengt. Wat het risico op een burn-on of burn-out vergroot. Een baan die geen stress kost brengt weer weinig voldoening omdat je niet of te weinig wordt uitgedaagd en daardoor in je comfortzone blijft hangen. Waardoor de kans op een bore-out toeneemt. Je eigen baan samenstellen of creëren is voor HSS’ers dan ook een must.

Echt herstel?

Een cruciale sleutel lijkt te liggen in het herstelproces. Als je het herstelproces van een burn-out tracht te versnellen is de kans reëel dat je (vroeg of laat) op een burn-on afstevent. Blijf je echter te lang thuis zitten, dan bestaat het gevaar dat je je motivatie verliest en niet meer terug in actie geraakt waardoor een bore-out op de loer ligt.

Je kunt je dan ook terecht de vraag stellen of er in dit hele verhaal überhaupt wel sprake is van een duurzaam oftewel blijvend herstel, of dat het gewoon om een aaneenschakeling van overlevingspatronen gaat?

Levensbore-out

Als je, net als ik, al een paar keer in dit cirkeltje hebt rondgedanst, kan er een gevoel van zinloosheid en/of neerslachtigheid ontstaan. Waar je in het begin gelooft dat een verandering van baan of van omgeving hét soelaas biedt. Of dat het volgen van je dromen of het verwezenlijken van een nieuw project je dé voldoening gaat brengen, besef je na verloop van tijd dat je steeds weer op hetzelfde punt belandt. Je neemt jezelf (en je zenuwstelsel) immers overal mee naar toe. Wanneer dit besef tot je doordringt, lijk je wel in een soort levensbore-out te verzeilen. Naast de chronische moeheid slaat nu ook de moedeloosheid toe.

Zelftwijfel

Je twijfelt waarschijnlijk aan jezelf. Je ziet dat er heel wat mensen zijn die hun baan dertig jaar kunnen volhouden, terwijl jij je na drie maanden steevast begint te vervelen (bore-out). Of dat de meeste ouders de drukte van een gezinsleven kunnen hanteren, terwijl jij overprikkeld raakt van je eigen kinderen (burn-out). Dat het merendeel van de volwassenen berusting vindt in het leiden van een ‘gewoon’ leven, terwijl jij eeuwig onderweg blijft naar het ideale leven (burn-on). Dit soort gedachten zorgen ervoor dat je enorm gaat twijfelen aan jezelf. Dat je gaat geloven dat er iets fundamenteel mis met je is.

Unieke levenshandleiding

Er is echter niks mis met je, je hebt gewoon een andere bedrading. Als je weet dat slechts 20% van de bevolking hoogsensitief is (en van die 20% is zo’n 30% HSS), dan weet je ook dat je leeft in een wereld die voor meer dan 80% niet op jouw manier van zijn, op jouw bedrading, is afgestemd.

Naast zenuwstelselregulatie en traumaheling is het ontzettend belangrijk om je eigen behoeften te leren kennen en (respect)eren. Zodat je je eigen werk- en levenshandleiding kunt schrijven. Daarnaast is contact met gelijkgestemden een ware must. Verbinding met andere sensitieve mensen zorgt er niet alleen voor dat je je begrepen en minder ‘anders’ voelt, maar vooral ook dat je zenuwstelsel zich weer veilig voelt. Dat is dé manier om weer verbonden te raken met je mooie en unieke zelf. Verbinding is de sleutel om te stoppen met overleven en te starten met leven. Dat wens ik elk van ons toe.

Burn-on

Hoe vind je de balans tussen rust nemen, een leuk leven en verplichtingen? In 'Burn-on' geeft Mieke Lannoey tips om een functionerende burn-out te voorkomen, wanneer je niet meer uit de werkmodus kunt komen.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey over burn-on:

• Draait je leven vooral om verplichtingen? Test of je een burn-on hebt
• Burn-on: waarom je doorgaat terwijl je uitgeput bent (5 verontrustende redenen)
• Burn-on: de weigering om je zielspad te volgen (negeer jij de fluisteringen van je ziel?)

Het bericht Burn-out, burn-on en bore-out: hoe kun je een leuk leven hebben en niet overprikkeld raken? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

In het geval van een burn-on uit overprikkeld zijn als een onvermogen om stil te vallen en echt te ontspannen.

Verstoorde zelfregulatie

Als de hoeveelheid prikkels die je binnen krijgt groter is dan wat je zenuwstelsel kan verwerken, raakt je zelfregulatie verstoord. In het geval van een burn-on uit zich dit als een onvermogen om stil te vallen en echt te ontspannen (dan heb ik het dus niet over uren liggen scrollen of Netflixen). Er is een constant gevoel van spanning, druk of urgentie in jezelf aanwezig. Of een innerlijke modus van voortdurend onderweg zijn naar of gepreoccupeerd bezig zijn met. Alias, je staat altijd aan.

Lees ook: Geen burn-out maar wel chronisch uitgeput: dit zijn de 3 kenmerken van een burn-on

Prikkeltijdperk

Nu komen er in dit digitale tijdperk natuurlijk veel meer prikkels op ons af dan vroeger. Er wordt zelfs beweerd dat we op één dag evenveel prikkels te verwerken krijgen dan iemand in de oertijd gedurende heel zijn leven. Hier ondervinden we allemaal impact van, ons zenuwstelsel is daar immers niet op voorzien.

Voor mensen met een fijngevoelige bedrading, denk aan HSP en HSS (hoogsensitieve sensatiezoeker) maar ook aan andere vormen van neurodiversiteit zoals AD(H)D, ASS en hoogbegaafdheid, is die impact echter nog veel groter.

Lees ook: Ben jij een beelddenker? 8 eigenschappen van beelddenkers (AD(H)D, dyslexie en autisme)

Creatieve breinen

Wat neurodivergente mensen immers met elkaar gemeen hebben is dat ze een brein hebben dat altijd aan het werk is. Niet alleen omdat het meer (subtiele) informatie oppikt en deze input vervolgens veel diepgaander verwerkt, maar ook omdat het voortdurend verbanden aan het leggen is.

In een creatief brein worden tientallen lijntjes tegelijkertijd gespannen. Daarnaast is het een ware ideeënfabriek. Kortom, er staan constant meerdere tabbladen open, dit verbruikt natuurlijk ook veel energie. Waardoor uitputting makkelijker op de loer ligt.

Lees ook: ADHD verklaart en positief bekeken: jagers in een boerenwereld

Afleidingsstrategie

Hoewel creatief denken een kwaliteit en zelfs een talent is (nodig om te innoveren en pionieren), kan het ook een valkuil zijn. Wanneer je geest overactief is, kan dit je namelijk afleiden van je innerlijke werkelijkheid of gevoelsrealiteit. Mentaal aan het werk zijn wordt dan onbewust een manier om niet te hoeven stilstaan bij hoe je je echt voelt.

Een belangrijke rode vlag waaraan je dit kunt herkennen is dat er sensaties van onrust, nervositeit, paniek, neerslachtigheid en/of wanhoop verschijnen van zodra je lang genoeg stilvalt. Omdat je deze dingen niet wilt voelen, ga je je zo snel mogelijk op iets nieuw storten, een nieuw (werk)doel of (zelfverbeterings)project. Waardoor de onrust weer verdwijnt. Het recept voor een gevaarlijke vicieuze cirkel oftewel een chronische burn-on.

De spanning keert naar binnen

Na verloop van tijd zijn er nog slechts twee opties: of (mentaal) aan het werk zijn of je ellendig voelen. Dit zorgt natuurlijk voor een spanningsveld. In tegenstelling tot bij een burn-out, waar die spanning uiteindelijk uitmondt in een crash of explosie, keert bij een burn-on de spanning naar binnen. Er vindt een implosie plaats die zich uit als innerlijke leegte, zelfvervreemding en zinloosheid.

Gezien de zoektocht naar betekenis sowieso al een belangrijke plaats inneemt in het leven van neurodivergente mensen, vormt ook dit weer een drijfveer om op zoek te gaan naar ‘meer’, waardoor spiritueel consumptiegedrag ontstaat. Het zoeken wordt dwangmatig, de beloofde vervulling (transformatie, shift, opluchting…) blijft echter uit. Waardoor de persoon nog meer aan zichzelf gaat twijfelen.

Van zelfafwijzing naar zelfaanvaarding

Zelf heb ik lange tijd onbewust vanuit zo’n burn-on-modus gefunctioneerd. Tot ik compleet van mezelf was vervreemd en zo goed als apathisch was geworden. Het had het uiterste van mijn kracht gevraagd om in de bovenstroom van mijn leven te compenseren wat ik in de onderstroom miste. Wat natuurlijk tevergeefs was.

Als je je emotionele realiteit of gevoelswaarheid afwijst, wijs je in weze jezelf af. Een sleutel naar duurzaam herstel ligt dan ook in het aanvaarden van jezelf, met alles wat daarbij hoort. Inclusief die lege afgrond in je binnenwereld. Het vraagt moed om daarmee de confrontatie aan te gaan. Om af te dalen naar de dieptes in jezelf en daar alles aan te kijken wat nog niet gezien, erkend of doorvoeld werd. Om bewust door te pijn heen te gaan in plaats van er op automatische piloot van weg te bewegen. Het loont echter de moeite, het is immers de weg terug naar je ware zelf!

Burn-on

Hoe kom je uit de burn-on en zorg je ervoor dat je weer écht van het leven kunt genieten? In 'Burn-on' geeft Mieke Lannoey tips om een functionerende burn-out te voorkomen, wanneer je niet meer uit de werkmodus kunt komen.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey over burn-on:

• Draait je leven vooral om verplichtingen? Test of je een burn-on hebt
• Burn-on: waarom je doorgaat terwijl je uitgeput bent (5 verontrustende redenen)
• Burn-on: de weigering om je zielspad te volgen (negeer jij de fluisteringen van je ziel?)

Het bericht Waarom neurodivergente mensen gevoeliger zijn voor burn-on verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Verslaafd aan dopamine

Dopamine is een ‘feel good’ neurotransmitter, een stof in de hersenen die ons doet anticiperen op een beloning. Het stofje wordt vaak verkeerd uitgelegd: het is niet een stofje dat een geluksgevoel oplevert. Het hormoon zorgt ervoor dat je op zoek gaat naar dingen die een geluksgevoel kunnen opleveren. Het zorgt ervoor dat we op potentieel plezier blijven anticiperen.

Veel mensen vervallen in reacties of handelingen die direct genot of plezier opleveren. Dat gevoel van plezier ebt echter razendsnel weer weg. Omdat je verlangt naar meer ga je de handeling automatisch herhalen. Zo worden het uiteindelijk automatische gewoonten.

Lees ook: Gabor Maté: zo vind je de oorsprong van je (gedrags)verslavingen

Depressie en dopamine

Depressie gaat gepaard met een verminderde dopamineactiviteit, waardoor je nog gemakkelijker in automatisch plezier zoekend gedrag vervalt. Terwijl te veel dopamineaanmaak ons dan juist weer depressiever doet voelen. Een vicieuze cirkel dus. Daarbovenop houdt je brein bij depressie deze vicieuze cirkel hardnekkig in stand door jou steeds voor dezelfde paden te laten kiezen (ook al zijn deze ongezond en destructief voor je en kunnen ze tot verslaving leiden) om zo energie te besparen. Ingesleten patronen kosten nu eenmaal de minste energie, we zijn ons er amper nog van bewust dat we ze in gang hebben gezet, ze gebeuren op de automatische piloot, zoals meerdere keren per uur je telefoon pakken of je mailbox openen.

Dit is ook de reden waarom we tijdens een neerslachtige periode zoveel weerstand en tegenzin tegen verandering voelen en we onszelf bijvoorbeeld niet naar de sportzaal gesleept krijgen, ook al weten we dat we ons er beter door zouden voelen. Of annuleren we weer een afspraak met vrienden, ook al zou het contact ons goeddoen.

Lees ook: Somber, angstig of zorgelijk? Zó eet je jezelf blij!

Hooggevoeligheid en social media

Het is een cliché: social media zijn slecht voor je brein en mentale gezondheid. Social media verpesten zogezegd je dopamineregulatie en zorgen ervoor dat je altijd aanstaat. Ben je hooggevoelig? Dan hebben sociale media nog meer invloed op je mentale gezondheid. Ik zit veel beter in mijn vel en ervaar veel, echt heel veel, minder stress door niet meer overladen te worden door indrukken en door andermans energie (ook al was die virtueel, voor een fijngevoelig persoon maakt dat geen verschil) en door mezelf niet meer met anderen te hoeven vergelijken. Ik begrijp nu waarom socialmediagebruik en mentale problemen meer en meer aan elkaar gelinkt worden.

Dopamine onder de loep

Tijdens mijn sabbatical heb ik bewust elke relatie waarin ik mij niet meer vrij voelde onder de loep genomen. Niet alleen mijn relatie met eten, alcoholgebruik en sport maar ook met social media, mijn smartphone, Netflix, het lezen en bestellen van non-fictie boeken en me inschrijven voor allerhande (vaak prijzige) cursussen en workshops op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en spiritualiteit. Deze stimulatiebronnen zorgden ervoor dat mijn brein veel te veel prikkels binnenkreeg en slokten een groot deel van mijn tijd en focus op. Tijd en aandacht die ik daardoor niet meer ter beschikking had voor andere, belangrijkere dingen zoals… het echte leven.

Lees ook: Hoe je oerbrein je eetgedrag saboteert

Dopmaninedetox of dopaminevasten

Dopaminevasten houdt in dat je je brein op prikkeldieet zet, dat je bewust en actief aan externe prikkelreductie doet waardoor je zenuwstelsel tot rust kan komen. De manier waarop dit meestal wordt gedaan is door middel van een digitale detox.

Je voorbereiden op een digitale detox/dopaminedetox

• Je bepaalt vooraf hoe lang je met wat gaat stoppen.
• Je kunt ervoor kiezen om met al je digitale bronnen tegelijkertijd te stoppen, bijvoorbeeld door achtenveertig uur volledig offline te gaan (dus helemaal geen schermen te gebruiken!). Je kunt er ook voor kiezen om met je grootste ‘focuszuiger’ voor een langere periode te stoppen. Zo ben ik bijvoorbeeld in de eindfase van het schrijfproces van dit boek twee maanden gestopt met Netflix kijken. Dit deed ik enerzijds omdat ik weet hoe gemakkelijk ik in een goede serie wordt gezogen, maar ook omdat ik er bewust voor wilde zorgen dat ik na een hele dag achter een computerscherm zitten ook niet nog eens mijn pauzes achter een scherm zou doorbrengen.
• Wanneer je hebt besloten met wat je voor hoe lang gaat stoppen, tref je de nodige voorbereidingen. Als je voor een volledige detox gaat kun je bijvoorbeeld je simkaart uit je smartphone halen en in een oude Nokiatelefoon plaatsen waarmee je niet op internet kunt. Je laptop kun je op kantoor laten of thuis in een aparte kamer plaatsen waarvan je de deur op slot doet.
• Kies je voor een gedeeltelijke (maar dus langere, bij voorkeur minimaal een maand) detox dan kun je bijvoorbeeld de apps van je telefoon halen, je creditcard bij iemand in bewaring geven zodat je niet online kunt shoppen, of wat er in jouw geval dan ook nodig is.
• Hoe moeilijker je het jezelf maakt om in automatisch gedrag te kunnen vervallen, des te meer kans op slagen je detox zal hebben! Je raakt immers veel minder snel in de verleiding om vlug nog een mail te beantwoorden als je hem niet hebt zien binnenkomen. Daarnaast is het ook belangrijk om vooraf je voornemen te delen met anderen zodat je sociale controle hebt.
• Maak vooraf een lijstje voor jezelf met alle dingen die je kunt doen zodra je in de verleiding komt om online te gaan. Denk aan klusjes in huis, je kledingkast opruimen, een vriendin bellen enzovoort.

Na de digitale-/dopaminedetox

Het is uiteraard niet de bedoeling dat je na je digitale detox gewoon weer verder gaat zoals voorheen, maar dat je digitale en/of consumptiegrenzen voor jezelf (en je gezin of team) instelt, zoals je na een dieet ook andere voedingsgewoonten aanhoudt. Enkele voorbeelden:

• Check je e-mail en/of socialmediakanalen alleen nog op je laptop (dus verwijder de apps van je smartphone).
• Bestel pas een nieuw boek als je een ander boek hebt uitgelezen. Dat geldt ook voor het inschrijven voor online programma’s: je werkt eerst het vorige af.
• Voordat je overgaat tot het online bestellen van iets laat je het eerst een paar dagen op je wensenlijst staan om impulsaankopen te voorkomen.
• Geen schermen net na het ontwaken en ook niet net voor het slapengaan. En al helemaal niet in bed.
• Je maakt je werkpauzes schermvrij (dus niet lunchen achter je laptop).
• Je neemt je smartphone niet mee in de slaapkamer, ook niet om hem als wekker te gebruiken.
• Schrijf je uit voor de nieuwsbrieven die je toch automatisch in de prullenbak kiepert, ontvolg profielen en pagina’s waar je ergernis bij voelt.
• Als je afspreekt met vrienden of op date gaat met je partner laat je je smartphone thuis (of in het handschoenenkastje van de auto voor noodgevallen).
• Doe je belangrijkste taken aan het begin van je werkdag en check pas het laatste uur je inbox, zodat je je dag niet laat leiden door de mails die zijn binnengekomen.
• Je laptop gaat tijdens het weekend niet open.
• Stel een maximum aan Netflix: bijvoorbeeld maximaal een avond per week, maximaal twee uur.
• In plaats van uren te verliezen aan online shoppen plan je een live shopmiddag in met je vriendin.
• Zet de meldingen van de whatsappgroep van je werk uit.
• Plan in je agenda alvast een volgende detoxperiode in.

Om je relatie met plezier te herstellen is echter meer nodig dan enkel het verminderen van je digitale prikkels. Het is belangrijk dat je weer op zoek gaat naar bronnen van actief plezier, plezier waar je actief moeite voor moet doen of nieuwe vaardigheden voor moet ontwikkelen. Enkele voorbeelden: tuinieren, een instrument (leren) bespelen, naaien, potten bakken, een nieuw recept uitproberen, een improvisatiecursus volgen, een nieuwe sport aanleren, een klusproject aangaan.

Vooral de dingen waarbij je met je handen iets maakt blijken veel voldoening te geven. Daarnaast is het ook belangrijk om bewust bezig te zijn met je langetermijndoelen. Je zult merken dat het grip krijgen op jezelf in je relatie met (digitale) prikkels je een goed gevoel geeft over jezelf en je meer laat genieten van het leven. Dat wens ik je oprecht toe.

Dit is een fragment uit: Burn-on van Mieke Lannoey.

Burn-on

Herken je jouw honger naar dopamine-pleziertjes? Misschien heb je wel een burn-on. Een burn-on is een slepende burn-out en kan veel invloed op je leven hebben. In Burn-on geeft Mieke Lannoey je waardevolle tips om te voorkomen dat burn-on een burn-out wordt of in een chronische toestand verandert.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

De dopamine factor

Dopamine laat ons goed voelen, maar veroorzaakt ook pijn en angst. Deze bestseller 'De dopamine factor' van Anna Lembke laat zien hoe je tevredenheid vindt door dopamine onder controle te houden.

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey:

• Waarom je na een burn-out vatbaarder bent voor een burn-on
• De spirituele zoektocht: hét recept voor uitputting en burn-on
• Burn-on: het onderbelichte probleem van deze tijd + waarin verschilt het van burn-out?

Het bericht Dopaminedetox: waarom jij en je brein er beter van worden (+ zo pak je het aan) verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Erkend probleem

Toen ik – ondertussen meer dan 8 jaar geleden – een burn-out kreeg, werd ik daar compleet door verrast. Burn-out was toen nog helemaal niet zo bekend en ik kende eigenlijk niemand die er reeds mee te maken had gehad. Ik had dus totaal geen idee dat ik mij in de gevarenzone bevond tot ik crashte, waarop een lange herstelperiode volgde.

Intussen is burn-out een maatschappelijk erkend probleem en zijn mensen zich bewuster geworden van de risico’s. Bijna iedereen kent wel iemand die een burn-out heeft doorgemaakt, waardoor je zo van dichtbij hebt kunnen ervaren wat voor impact dit heeft op iemands leven. Hierdoor zijn we veel alerter geworden op de alarmsignalen.

Enerzijds is dit natuurlijk toe te juichen (hoewel er pas echt gejuicht mag worden als het aantal burn-outs ook daadwerkelijk daalt, wat nog steeds niet het geval is, integendeel), anderzijds brengt de neiging om koste wat het kost een burn-out te vermijden een nieuw gevaar met zich mee. Meer en meer mensen sturen zo onbewust in de richting van een burn-on.

Redenen om een burn-out te voorkomen

Uiteraard zijn er genoeg redenen om een burn-out te willen voorkomen. Het betekent een aanslag op je gezondheid en levenskracht en het heeft een serieuze financiële impact. Er ligt nog steeds een veel groter taboe op mentale en psychische problemen dan op lichamelijke klachten. Je relaties komen erdoor onder druk te staan. Het kan je je baan kosten, enzovoort.

Daarnaast dwingt een burn-out je ook om de confrontatie met jezelf aan te gaan en aan zelfreflectie te doen, wat voor velen buiten hun comfortzone ligt. Een burn-out vraagt vaak om verandering en het onbekende tegemoet treden, terwijl het veel gemakkelijker en veiliger is om alles bij het oude te laten. Kortom, het is logisch om geen (nieuwe) burn-out te willen.

Verschuiving van burn-out naar burn-on

Het kunnen blijven volhouden, ondanks alle vermoeidheid en stress, wordt in deze tijd echter bijna als een prestatie op zich gezien. En daar loopt het grondig fout. Want als het leven zelf als een baan op zich voelt, dan is je kwaliteit van leven erg ver te zoeken. Een aantal kenmerken van burn-on zijn:

• Als er evenveel to do’s in je loopbaan als in je privéleven zijn;
• Als je steeds meer vervreemd van jezelf raakt, terwijl je strak georganiseerd alle ballen in de lucht houdt;
• Als je op automatische piloot door het leven snelt om maar niet te hoeven voelen hoe leeg en onvervuld je je in werkelijkheid voelt.

Evolutionaire veranderingen

Dat we niet meer goed weten hoe we kwalitatief moeten leven is op zich niet zo vreemd. Op relatief korte tijd zijn er heel veel dingen veranderd. Denk maar aan de digitalisering, die niet alleen voor overstimulatie van ons brein zorgt maar ook dat we onszelf constant met anderen kunnen vergelijken dankzij social media. Aan de individualisatie die ervoor zorgt dat we niet meer ingebed zijn in een groter verband, wat ons alert maakt en kwetsbaar doet voelen omdat leven in stamverband onze veiligheid waarborgde. En aan de zelfhulpindustrie die ons het ultieme geluk doet najagen (dat zich telkens nét om de hoek bevindt), want het leven is immers maakbaar. Ons samen-leven is veranderd in apart-functioneren.

Weer leren leven

Conclusie: er is veel meer nodig dan enkel uit een burn-out blijven om een voldoeninggevend leven te leiden. We moeten onszelf weer leren hoe te leven, door de essentie te achterhalen en voorop te stellen! Zo worden burn-outs en burn-ons vanzelf overbodig! Het leven is immers niet bedoeld om constant moe en gestrest te zijn.

Burn-on

Herken jij je in de beschrijving van burn-on? Dan is het belangrijk om jezelf weer op één te zetten. In Burn-on geeft Mieke Lannoey je waardevolle tips om te voorkomen dat burn-on een burn-out wordt of in een chronische toestand verandert.

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder:

• Burn-out: waarom het de bondgenoot van je zielspad kan zijn

• Je burn-out aanvaarden, hoe doe je dat?

• Dit is waarom een burn-out niet altijd door werkstress ontstaat, maar door emotionele stress

Het bericht Geen burn-out maar wel chronisch uitgeput: dit zijn de 3 kenmerken van een burn-on verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Nadat we er eerst twintig jaar op worden voorbereid, werken we vervolgens meer dan veertig van onze beste levensjaren mee in (en aan) dit systeem.

De drempel tussen je crisis en verbetering ervan

Een drempelervaring vindt plaats in het gebied tussen de grenzen van twee werkelijkheden of bestaansrealiteiten, in het geval van een existentiële crisis, burn-out of andere crisis gaat het om de tussenruimte tussen de bekende wereld en de onbekende wereld. Een drempelervaring leidt je naar een punt waarop je een keuze dient te maken: waag ik de sprong in het diepe of blijf ik in mijn comfortzone? In wezen gaat het om de vraag: ga ik verder op mijn persoonlijke ontwikkelingsweg of niet? Volgens Carl Jung bestaat de ontwikkelingsweg van elke mens namelijk uit twee onderdelen of levensfasen:

Tijdens het eerste deel van onze zelfontdekkingsreis, voordat we de drempel overgaan, is onze ontwikkeling voornamelijk gericht op groei in de buitenwereld, op uiterlijke groei of hoe het er aan de buitenkant uitziet. Nadat we de drempel zijn overgegaan is onze ontwikkeling vooral gericht op groei in de binnenwereld, op innerlijke groei, op wat we vanbinnen ervaren. De meeste mensen in deze tijd vatten het tweede deel van hun zelfontdekkingsreis echter nooit aan. We worden daar in onze maatschappij ook niet toe gestimuleerd. Integendeel, onze aandacht wordt vastgehouden in het leven voor de drempel.

Het vaste stramien van de maatschappij

En dat ‘normale’ leven voor de drempel kennen we maar al te goed. Het verloopt min of meer via een vast stramien: we groeien op, we gaan naar school, we gaan het huis uit, we krijgen een baan, we krijgen een relatie, we vormen een eigen gezin en als daar kinderen bij horen bewandelen ook zij stap voor stap weer deze route langs duidelijk gebaande paden. Onze opvoeding en educatie zijn erop gericht om ons klaar te stomen om mee te kunnen draaien in de maatschappij die eigenlijk slechts gericht is op twee dingen: geld verdienen en geld spenderen. Op genereren en consumeren. Op meedraaien in ‘het systeem’.

Meewerken aan het systeem

Nadat we er eerst twintig jaar op worden voorbereid, werken we vervolgens meer dan veertig van onze beste levensjaren mee in (en aan) dit systeem. Met een beetje geluk door iets te doen wat we graag doen, wat in lijn ligt met onze interesses en talenten in plaats van iets wat we puur uit economische overwegingen doen. Variërend van een baan die we tolereren ‘omdat het er nu eenmaal bij hoort’ tot een baan die we ronduit (zijn gaan) haten.

Vrijwillig of toch niet?

We doen dit alles geheel vrijwillig, althans dat denken we. Want wanneer je al vanaf je geboorte geconditioneerd wordt om te geloven dat dit is hoe het leven werkt, komt er in werkelijkheid weinig vrijheid aan te pas. Externe autoriteiten spelen in het leven voor de drempel dan ook een essentiële rol. We verruilen opvoeders voor leerkrachten, leerkrachten voor werkgevers en verplichte studieboeken voor de ochtendkrant of het dagelijkse journaal. Zo worden de mening en visie van onze wereldleiders ook die van ons.

In het leven voor de drempel gaan we helemaal op in onze externe rollen, zodanig goed dat we niet eens meer weten dat het slechts rollen zijn en we deze zijn gaan verwarren met onze identiteit. We zijn de kinderen van onze ouders, de ouders van onze kinderen, wederhelft van die of die, we horen bij die beroepsgroep, zijn baas van dat bedrijf, behoren tot die sociale klasse, we zien er zo uit, beoefenen die hobby, supporten die sportclub enzovoort.

Is dit het?

Het komt eigenlijk niet in ons op om ons af te vragen of we misschien meer zijn dan onze rollen en of er misschien meer is dan dit. We doen niet de moeite om die vage onrust in onszelf te onderzoeken. Er is in de buitenwereld immers genoeg afleiding te vinden en er zijn genoeg aardse idealen om onze aandacht zoet mee te houden, zodat die zeker niet naar onze binnenwereld afdwaalt! Alles is gericht op groeien in wat we doen, groeien in wat we hebben en groeien in hoe we op anderen overkomen. Die dingen bepalen immers of we onszelf succesvol mogen noemen. En van succes kun je nooit genoeg hebben, je stilt er immers nooit je innerlijke honger mee, hoeveel je er ook van eet.

Geboren op de verkeerde planeet

Voor een enkeling is dit knagende gevoel toch genoeg om de externe realiteit in twijfel te trekken en om zich nieuwsgierig af te vragen of er echt geen andere manier van leven mogelijk is met meer vervulling, inhoud en diepgang. Vaak zijn dit mensen die zich van kleins af aan niet echt thuis voelen binnen het systeem en zich altijd al anders hebben gevoeld, alsof ze per ongeluk op een verkeerde planeet werden gedropt door een gedesoriënteerde ooievaar. Mensen die reeds van kinds af aan de norm – wat collectief als normaal wordt beschouwd – in twijfel trekken en zich met de zin en onzin van dingen bezighouden. Ook zijn ze vaak opstandig ten opzichte van autoriteit, vooral als wat deze autoriteiten uitdragen niet strookt met hoe ze zich gedragen. Waarom zou je dan immers iets van hen aannemen?

Oude zielen op zelfontdekkingsreis

Het systeem haalt vaak alles uit de kast om deze ‘verloren schapen’ toch met de kudde te laten meelopen. Tijdens de verplichte schoolloopbaan wordt zo menig kleurrijk kind omgevormd tot een aangepaste grijze muis, klaar voor de ratrace.

Deze maatschappelijke buitenbeentjes, die zich vaak oude zielen voelen, weten zich sneller aangespoord om aan een zelfontdekkingsreis te beginnen en hun innerlijke wereld te verkennen. Zij gaan vaker op zoek naar hun natuurlijke eigenheid, naar wat ze hebben moeten verlaten om bij de massa te kunnen horen.

Fragment uit:Crisis als drempelervaring

Crisis als drempelervaring

Herken jij je hierin? Dan zit je waarschijnlijk middenin een drempelervaring. Mieke Lannoey laat in 'Crisis als drempelervaring' zien dat elke persoonlijke crisis een drempelervaring kan betekenen op de moderne inwijdingsweg

Bestel jouw exemplaar voor €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey:

• Waarom het soms niet erg is om jezelf te verliezen
• Burn-on: waarom je doorgaat terwijl je uitgeput bent (5 verontrustende redenen)
• Burn-on: de weigering om je zielspad te volgen (negeer jij de fluisteringen van je ziel?)

Het bericht Burn-out & oude zielen: ben jij klaargestoomd voor een leven dat niet bij je past? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Je gaat doelloos door het leven, je mist een gevoel van richting. Of je gaat erg rigide om met je doelen, zelfs als ze niet meer kloppen met wie je bent.

Waarom het leven niet lijkt te stromen

1. Verwachtingen van anderen en de normen van de maatschappij bepalen hoe je je leven leidt.

Voor mijn burn-out voelde ik mij vastzitten in mijn eigen leven. Ik had mijn leven volledig ingericht volgens de waarden van de maatschappij en kwam tot de beangstigende conclusie dat het mij niet gelukkig maakte.

Mijn burn-out nodigde mij uit om op ontdekkingsreis te gaan in mezelf. Om mezelf oprecht de vraag te stellen ‘Wat wil ik eigenlijk?’ en vervolgens naar het antwoord te handelen. Door me vrij te voelen om mijn eigen keuzes te maken, ben ik een leven gaan leiden dat trouw is aan mezelf. Een leven dat mij elke dag opnieuw vervulling schenkt.

2. Je wordt in beslag genomen door zorgen over de toekomst of gebeurtenissen uit het verleden.

Het verleden is voorbij, toch blijven we onszelf pijnigen met zaken die in het verleden gebeurd of net niet gebeurd zijn. Zo blijven we niet alleen het verleden herhalen, maar creëren we ook meer van hetzelfde en komen we in een vicieuze cirkel terecht. ‘Je doet altijd wat je kunt met het bewustzijn dat je op dat moment hebt.’ Deze uitspraak heeft mij ontzettend geholpen om zowel mezelf als anderen te vergeven en het verleden los te laten.

Niet alleen het verleden neemt de vreugde van het moment weg, ook gepreoccupeerd zijn met de toekomst staat je huidig geluk in de weg. Zo maakte ik mij tijdens mijn eerste jaar als ondernemer vaak zorgen over inkomsten. Deze zorgen gingen echter altijd over de toekomst. De vraag ‘Ervaar ik nu, op dit huidig moment, een tekort?’ bracht me terug in het heden. Gezien het heden het enige moment van creatiekracht is, heb ik nooit een tekort aan inkomsten ervaren.

3. Een tekort aan geld, energie, tijd of liefde ervaren, wat je belemmert te doen wat je echt wilt.

Wanneer we aan overvloed denken, denken we vaak alleen aan geld. De energie van overvloed bestaat echter net zo goed uit (levens)energie, tijd en (zelf)liefde. Hoe je met het ene overvloeds-terrein omgaat heeft altijd effect op de andere terreinen. Niet toevallig was er net voor mijn burn-out een crash op al deze terreinen.

Financieel stond ik in de schuld bij mijn ouders, mijn lichamelijk energiepeil stond danig in het rood, op liefdesvlak kreeg ik de ene na de andere afwijzing te verwerken (aan de basis daarvan lag een gebrek aan zelfliefde) en tijd leek buiten mijn controle te vallen. Ik werd geleefd door de ratrace in plaats van aan het roer van mijn eigen leven te staan.

Het leven van mijn ware leven stelde ik uit tot wanneer ik meer geld, een partner, een extra diploma… zou hebben. Een uitgesteld leven leiden (lijden) is de ideale voedingsbodem voor ontevredenheid en frustratie. Emotionele stressoren die hun steentje bijdragen aan het ontstaan van een burn-out.

Juist die burn-out betekende het kantelpunt. Door te investeren in zelfliefde en zelfzorg, het nu op waarde te gaan schatten, te erkennen hoeveel er is om dankbaar voor te zijn en werk te maken van het verwezenlijken van mijn verlangens, leek er een magische kracht in mijn leven vrij te komen. Die kracht deed de overvloed weer stromen.

4. Je hebt het gevoel dat het leven meer op je pad brengt dan je aankunt, je voelt je lamgeslagen.

Hoewel ik positief op mijn burn-out terugkijk, tracht ik de mindere kanten ervan niet te verbloemen. Een burn-out hakt je leven in een voor en na. Een verhoogde kwetsbaarheid blijft achter en de kans op herval is reëel. Toch heb ik hier niet langer schrik voor. Ik weet dat, wat het leven ook op mijn pad brengt, ik het wel aan zal kunnen.

Ik vertrouw erop dat het leven het beste met mij voor heeft. Dat ook, en vooral, de moeilijkere momenten een hoger doel dienen. Al weet ik soms niet meteen wat dat hoger doel precies inhoudt.

Toen twee jaar geleden mijn relatie onverwacht op de klippen liep en ik achteraf te weten kwam dat deze man, die een verborgen narcist bleek te zijn, er een dubbel leven op nahield, was ik mijn vertrouwen in het leven en mezelf volledig kwijt. Ik was kwaad op het universum omdat het zo iemand op mijn pad had gebracht. Ik was kwaad op mezelf omdat ik zo’n iemand had aangetrokken.

Pas onlangs is de puzzel in elkaar gevallen en kan ik grote dankbaarheid voelen voor de levensles die deze man mij is komen brengen. Hoe pijnlijk en vernederend het ook was, het was nodig om een volgende laag in mijn eigen helingsproces te kunnen afpellen. Door die ruimte vrij te maken in mezelf, is mijn leven nog meer gaan stromen.

5. Wat je wilt en wat je doet zijn niet in harmonie, je mist daadkracht.

Voor mijn burn-out had ik 1001 plannen en ideeën, waar nooit iets van in huis kwam. Ik was totaal niet geaard en miste daardoor daadkracht. Door niet congruent te leven, nemen niet alleen anderen je niet serieus, je neemt op den duur ook jezelf niet langer serieus. Bijgevolg blijf je maar in cirkeltjes draaien. Je zou van minder uitgeblust geraken.

Door te werken aan de verbinding met mezelf leerde ik onderscheid te maken tussen welke ideeën geïnspireerd en levensvatbaar waren en welke niet. Met een energetisch therapeute ging ik aan de slag rond aarding. Zodat ideeën konden doorstromen en ook daadwerkelijk vorm krijgen in de realiteit.

6. Je gaat doelloos door het leven, je mist een gevoel van richting. Of je gaat erg rigide om met je doelen, zelfs als ze niet meer kloppen met wie je bent.

Doelloos door het leven gaan is zoals een boot zonder anker, je waait met alle winden mee. Niet kiezen is ook een keuze, echter wel eentje die jou al je energie doet verliezen en je nergens concreet brengt.

Heb je wel een doel voor ogen, dan is het zinvol om jezelf regelmatig af te vragen of het doel nog steeds past bij wie je intussen bent. Je eigen ontwikkelingsproces staat immers niet stil, je verandert onderweg. Zelf vul ik daarom elk jaar opnieuw mijn waardenplan in. Aan de hand daarvan stel ik mijn doelen flexibel bij.

Kenmerkend aan doelen die uitgelijnd zijn met wie je bent, is dat ze moeiteloos verwezenlijkt worden. Er is geen sprake van streven of struggle, het verwerkelijken gebeurt gewoon. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

7. Je leeft voornamelijk in je hoofd, er is weinig contact met je gevoel, intuïtie en lichaam.

Wanneer ons leven vastloopt, zijn we geneigd om in ons hoofd op zoek te gaan naar antwoorden. En laat dat nu net de plaats zijn waar ze niet te vinden zijn. Pas door te leren luisteren naar mijn gevoelens, mijn intuïtie en de signalen van mijn lichaam, alias naar de wijsheid in mezelf, durfde ik andere keuzes te gaan maken in mijn leven.

Dat waren niet altijd evidente keuzes. Mijn hoofd bracht dan ook tientallen argumenten in om het niet te doen, wat angst veroorzaakte. Maar mijn dieper weten zei iets anders, dat riep mij op om vertrouwen te (blijven) hebben.

Daarin ligt het verschil tussen intuïtie en angst, intuïtie spreekt tot jou vanuit een diepere laag, ze zal jou nooit angst inboezemen, al zal ze jou soms wel sterk tegenhouden om iets te doen. Je weet dan gewoon dat iets geen goed idee is, ook al zegt je hoofd er misschien iets anders over. De keuze is aan jou: luister je naar je hoofd of naar je intuïtie?

8. Je gaat gemakkelijk over je grenzen en erkent noch respecteert je eigen behoeften.

Toen ik nog last had van FOBO, alias the Fear Of Being Overlooked zei ik tegen iedereen “ja”, behalve tegen mezelf. Ik kende mijn eigen grenzen niet, dus ging ik er constant over. Of liet ik er over gaan.

Als een burn-out je één ding leert, dan is het wel waar je grenzen liggen. Telkens als je erover gaat, word je immers teruggefloten. Sommigen zien dat als een vloek, ik beschouw het als een zegen. Ik heb er bewust “nee” en in vrijheid “ja” door leren zeggen, waardoor de kwaliteit van mijn leven en mijn relaties enorm is gestegen.

Door het antwoord op de vraag ‘Wat verwacht ik van een ander dat ik niet aan mezelf geef?’ in mezelf te exploreren, is er veel meer vrijheid gekomen binnen mijn relaties. Ik verwacht immers niet meer van anderen dat ze in mijn behoeften (van waardering, erkenning…) moeten voorzien. Ik geef mezelf wat ik nodig heb door in mijn innerlijke bron te duiken.

9. De balans tussen actie en rust is verstoord, ontspannen is moeilijk voor je.

Alles in de natuur wordt gekenmerkt door een afwisseling van inwaartse en uitwaartse bewegingen, van eb en vloed. Ook wij mensen hebben afwisseling nodig tussen actie en rust, tussen doen en zijn. In onze maatschappij wordt ‘hard werken’ als de norm aanschouwd. Velen voelen zich daarom ook schuldig als ze niets lijken te doen. Maar rusten is met reden een werkwoord. Het is een belangrijke schakel in de cyclus van (het) leven.

‘Rest until you feel like playing, play until you feel like resting‘, deze quote van Martha Beck is mijn levensmotto geworden. Ik laat me meedeinen met mijn energetische eb en vloed, waardoor ik veel productiever ben geworden.

Hoe beter je jezelf kunt ontspannen, hoe meer expansie er is in jezelf en hoe gemakkelijker de inspiratie kan stromen. Op het juiste moment in actie treden, is vergelijkbaar met als surfer op het juiste moment recht springen op je board om een golf te nemen: je geniet maximaal van het opgebouwde momentum, waardoor je flow ervaart.

10. Je voelt je zelden geïnspireerd, creatieve uitingsvormen zijn je onbekend.

Inspiratie, creëren, aan zelfexpressie doen. Deze termen stonden niet in mijn woordenboek voor mijn burn-out. Nu vormen deze dingen de basis van mijn ondernemerschap.

Elk van ons heeft een unieke missie en een unieke manier om deze tot uiting te brengen. Je missie is datgene wat je niet niet kunt doen. Het is de reden waarvoor je ziel hier op aarde is.

Op een bepaald moment word je opgeroepen om hier uiting aan te geven, om het potentieel dat je in je draagt maximaal te gaan ontwikkelen. Een burn-out biedt zo’n uitnodiging. Door met nieuwsgierigheid op deze uitnodiging in te gaan, open je de deuren voor een stromend leven!

Nooit meer de oude

Nooit meer de oude van Mieke Lannoey is een boek over het leven na een burn-out. Waar velen het herstel van een burn-out als het eindpunt beschouwen, is het in werkelijkheid slechts het begin. Het begin van een nieuwe manier van leven en werken, die begint met te aanvaarden dat je nooit meer de oude wordt. Ze neemt je mee op haar persoonlijke zoektocht om vanuit de kern te veranderen en inspireert je met haar visie op wat wil ontstaan: een nieuwe maatschappij!

Bestel jouw exemplaar voor €22.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey:

• Waarom een burn-out vaak samengaat met depressieve gevoelens
• 10 tekenen dat je vastloopt in je leven (die leiden tot een burn-out)
• Je burn-out aanvaarden, hoe doe je dat?
• Word je ooit weer de oude na een burn-out? (Zou je dat eigenlijk wel willen?)
• Een relationele burn-out: gelijkaardige patronen
• Groeiproces na burn-out: een eenzame reis
• Waar een burn-out in essentie over gaat

Het bericht 10 tekenen dat je vastloopt in je leven (die leiden tot een burn-out) verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Lichaamstaal

Uitspraken als ‘er ligt iets op mijn lever’, ‘er moet me iets van het hart’, ‘het hangt mij mijn strot uit’, ‘het doet mijn maag ineenkrimpen’, ‘ik voel het aan mijn water’, ‘ik walg ervan’, nemen we gemakkelijk in de mond, niet beseffend hoe letterlijk we deze uitspraken zouden moeten nemen. In plaats van te proberen de boodschap te achterhalen van de signalen die ons lichaam ons geeft, grijpen we bij hoofdpijn, keelpijn, maagpijn, slaapproblemen, depressieve klachten etc. naar onze medicijnkast die op doktersvoorschrift gevuld wordt.

De boodschap ontcijferen

Ook ik erkende lange tijd het belang niet van te luisteren naar mijn lichaam, ondanks mijn geloof en vertrouwen in natuurlijke geneeswijzen. Wanneer je klaagt over keelpijn is er immers niemand die je spontaan vraagt ‘in welke recente situatie ben je niet voor jezelf en je eigen waarheid opgekomen?’. Wanneer je urineweginfecties hebt zal niemand vragen op wie of wat je zo ‘pissed off’ bent. Er is niemand die je vraagt wat er in je leven gebeurt of gebeurde dat aan je klacht gelinkt kan zijn.

Het is pas door naar een lichaamsgerichte therapeute te stappen dat ik ontdekte hoeveel waardevolle informatie ons lichaam ons geeft en hoe slecht ik mijn lichaam eigenlijk kende. Het boek ‘Meer brein, minder medicijn’ van Lissa Rankin maakte mij onmiskenbaar bewust van de altijd aanwezige link tussen lichaam en geest. Wanneer ik nu met een lichamelijke klacht wordt geconfronteerd, tracht ik te ontcijferen welke boodschap mijn lichaam mij tracht te geven en vervolgens naar deze inzichten te handelen. Daarvoor raadpleeg ik de symptomenlijst in ‘De sleutel tot zelfbevrijding’, het naslagwerk van Christiane Beerlandt.

‘The body is a kind of tracking device, always helping us find our way. Stay in the horrible job, and you get psoriasis. Join the crazy family argument, and your back goes out. Deny a love, a dream, any inner truth, and your gut goes into spasm.’ Martha Beck

Op voorschrift

Lissa Rankin besloot op een bepaald moment in haar carrière als dokter om haar patiënten hun eigen voorschrift te laten schrijven. Ze deed dit eigenlijk omdat ze met de handen in het haar zat. Deze patiënten deden er namelijk alles aan om gezond te zijn, ze zorgden voor hun lichaam door voedzaam te eten, voldoende te bewegen, slechte gewoontes te vermijden en extra vitamines in te nemen, en toch hadden ze af te rekenen met allerhande klachten en kwalen. Klachten waar geen oorzaak voor te vinden was, gezondheidsproblemen ondanks een gezonde levensstijl.

Dus begon ze aan haar patiënten te vragen: “Wat denk je dat je lichaam nodig heeft om te kunnen genezen?” Ze verwachtte dat mensen zouden vragen naar antibiotica, pijnstillers, slaapmedicatie, kortom naar ‘the usual’. Maar hun voorschriften deden haar versteld staan: ‘Ik moet mijn partner verlaten, mijn ontslag geven en werk doen dat in lijn ligt met mezelf, verhuizen naar een omgeving waar ik beter tot mijn recht kom, mijn moeder in een rust- en verzorgingstehuis onderbrengen, mij inschrijven in de kunstacademie, op zoek gaan naar verbinding om mijn eenzaamheid te doorbreken, mijn allergie komt waarschijnlijk voort doordat ik allergisch ben aan mijn leven…’

In lijn met je eigen waarheid leven

Het volgende dat ze opmerkte was dat als haar patiënten deze innerlijke wijsheid erkenden en de moed hadden deze te volgen, ze haast allemaal genazen van hun kwalen. Door in lijn met hun eigen waarheid te gaan leven ontstond in de meeste gevallen spontane remissie van de gezondheidsklachten.

Stel dat er voortaan op doktersvoorschrift zou staan ‘zoek ander werk dat meer in lijn ligt met jezelf, werk aan de relatie met je partner, durf vaker neen te zeggen tegen je ouders, verhuis naar de kust of spendeer meer tijd in de natuur’, ik denk dat de levenskwaliteit van heel wat mensen enorm zou toenemen! En bijgevolg ook de kwaliteit van leven in onze maatschappij!

‘To heal yourself, you must first diagnose the root cause of where your life may be out of alignment with your truth. It’s not always easy to face the truth about why you might have succumbed to illness. Facing the truth about your life takes guts and an open heart. But the results can be phenomenal.’ Lissa Rankin

Wat je lichaam vertelt

Ga aan de slag met je lichamelijke klachten en ontdek wat de ware oorzaak is. Ellen Meredith laat je zien hoe je met behulp van energetische tools en technieken lekkerder in je vel kunt zitten.

Bestel jouw exemplaar voor €26.50 €21.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen:

• Voeding & ziel: voorkom lichamelijk klachten door naar signalen te luisteren

• Je lijf als perfecte thermometer: ziek van verlangen

• Chinese Geneeskunde: hoe onderdrukte emoties je lichaam beïnvloeden

Het bericht Lichamelijke klachten? Je lichaam probeert je letterlijk iets te vertellen verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Velen met een burn-out slaan een cruciale fase in het herstel over: de fase van nietsdoen.

Hard werken is niet de oplossing

Een dierbare vriendin verzuchtte onlangs dat ze al zo lang in een burn-out zit en niet het gevoel heeft vooruitgang te boeken, ondanks de vele dingen die ze reeds heeft ondernomen om uit haar burn-out te komen. Ze nam een loopbaancoach in de arm, begon met een nieuwe studie, volgde allerlei cursussen en therapieën om zichzelf te ontwikkelen en bereidt zich nu voor op zelfstandig ondernemerschap. Kortom, ze heeft de afgelopen periode enorm hard gewerkt. En daar ligt nu net het probleem.

Nog meer uitputting en frustratie

Mijn vriendin is lang niet de enige. Ik zie het bij heel veel mensen met een burn-out: ze schieten meteen in actie om hun burn-out aan te pakken en er ‘beter’ uit te komen. Al dan niet geïnspireerd door de vele transformatieverhalen die in omloop zijn (het romantiseren van een burn-out kan tot een burn-on leiden). Hoewel dit lovenswaardig lijkt, want hard werken wordt in onze maatschappij enorm geprezen, zorgt dit patroon er juist voor dat het herstel niet ten volle kan plaatsvinden en de persoon dus blijft vastlopen. Met veel frustraties, zelftwijfel en nog meer uitputting tot gevolg. Iets waar ik ook zelf over kan meepraten.

Een belangrijke overgangsfase

Er wordt een cruciale fase in het herstel overgeslagen: de fase van nietsdoen. Een burn-out vraagt om overgave. Het vraagt om het jasje van je oude identiteit aan de kapstok te hangen en naakt in de onbehaaglijke fase van het ‘niet weten’ te vertoeven. Iets waarover ik uitgebreid schreef in mijn boek Nooit meer de oude.

In de natuur zijn zulke overgangsfases heel normaal. Een rups is niet hard aan het werken om een vlinder te worden. Die geeft zich gewoon over aan het natuurlijke proces waarin zijn oude identiteit ontmanteld wordt als voorbereiding op een volgende levensfase in een nieuwe vorm.

Waarom nietsdoen tot onrust leidt

Als mens lijken we overgave te verwarren met ‘het opgeven’ en aanvaarding met ‘je erbij neerleggen’. Terwijl niets minder waar is. Overgave is – net als aanvaarding – een actief proces. Een proces dat om moed en vertrouwen vraagt. De reden waarom het zo moeilijk is om ons over te geven aan een fase van nietsdoen, is dat heel onze identiteit gestoeld is op wat we doen. Want in onze maatschappij staat wat we doen gelijk aan wie we zijn.

Ik betrapte mezelf er tijdens mijn sabbatical, waarin ik al mijn professionele activiteiten stopzette, op hoeveel onrust ik voelde bij nietsdoen. Mijn ego (of hoe je het ook wilt noemen) spoorde mij constant aan om dingen te doen. Het was confronterend om te beseffen hoe ik onbewust mijn identiteit en zelfwaarde was gaan koppelen aan ‘schrijver’ en ‘ondernemer’ zijn en aan ‘dingen in de wereld zetten voor anderen’. Als ik deze dingen niet meer deed, wie was ik dan nog? Deze vraag werd voor mij een leidend principe. Want zolang mijn identiteit aan externe zaken is gekoppeld, leef ik in onvrijheid.

De doe-drang negeren

Steeds als ik merkte dat ik van mezelf iets moest doen, en dat gebeurde behoorlijk vaak, ging ik daar bewust tegenin. Deze doe-drang negeren zorgde keer op keer voor een enorme innerlijke onrust. Wat deze onrust zo onbehaaglijk maakte, waren de gedachten die ermee gepaard gingen. Die lieten me geloven dat als ik niets doe, ik ook niets te betekenen heb, en als ik niets te betekenen heb, ik dan helemaal niets ben. De wanhoop die ik voelde bij de overtuiging van ‘niets zijn’ bracht mij naar een diepe laag in mezelf, de laag van leegte.

De leegte waar ik al zo lang voor aan het weglopen was door bezig te zijn. De leegte waar ik zo bang voor was, omdat ik schrik had er helemaal in te verdwijnen. Maar wat het vertoeven in de leegte mij leerde, was dat ik niet ophield te bestaan. Mijn ware zelf, mijn kern, mijn essentie die was er nog steeds. Die had alle externe-identiteit-jasjes en de bijhorende erkenning en bevestiging uit de buitenwereld niet nodig. ‘Gewoon zijn’ is genoeg, leerde ik.

Van zijn naar doen: je vleugels uitslaan

Het paradoxale is dat deze overgave aan ‘zijn’ mij op een natuurlijke manier weer in actie deed komen. Zoals een vlinder na de coconfase zijn vleugels openslaat en wegvliegt, wetend dat de overgangsfase ten einde is.

Wanneer je tijdens een burn-out meteen in actie komt, wordt deze actie onbewust gedreven door angst. Angst om de onrust en de leegte te voelen. Angst voor de ontmanteling van je identiteit. Je vervangt je oude jasje dan gewoon door een nieuwe, waardoor je vroeg of laat op dezelfde thema’s botst. Al dan niet gepaard gaand met een terugval.
Als je dus echt iets wilt doen tijdens je burn-out om duurzaam herstel te bevorderen, weersta dan de drang om te doen. Geef je over aan het zijn en vertrouw op (de timing van) het proces.

Nooit meer de oude

Waar velen het herstel van een burn-out als het eindpunt beschouwen, is het in werkelijkheid slechts het begin. Het begin van een nieuwe manier van leven en werken, die begint met te aanvaarden dat je nooit meer de oude wordt. Ze neemt je mee op haar persoonlijke zoektocht om vanuit de kern te veranderen en inspireert je met haar visie op wat wil ontstaan: een nieuwe maatschappij!

Bestel jouw exemplaar voor €22.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Mieke Lannoey over burn-out:

• Burn-out: durf te vertrouwen op de timing van je herstelproces

• Waarom je na een burn-out vatbaarder bent voor een burn-on

• Burn-out: waarom stort de een wel in en blijft de ander doorgaan?

Het bericht Waarom even nietsdoen zo belangrijk is tijdens het herstellen van een burn-out verscheen eerst op Inspirerend Leven.