Heb jij de diagnose hernia gekregen, ervaar je veel pijn en voel je je radeloos? Dokter John E. Sarno, auteur van Heel je rug, heeft duizenden mensen met hernia’s geholpen en ontdekte dat de slijtage niet altijd het échte probleem was. Daarmee veranderde ook het behandelprotocol. In dit artikel vertelt hij alles wat jij wilt weten over hernia’s.
In mijn ervaring veroorzaakt een hernia zelden pijn of andere neurologische klachten.
Wat is een hernia?
Hoewel de rugpatiënt zich daar niet van bewust is, is het bij mensen die de wervelkolom bestuderen algemeen bekend dat de laatste tussenwervelschijf, tussen de vijfde lendenwervel en het heiligbeen, bij de meeste mensen op twintigjarige leeftijd min of meer is versleten.
Dit doorbreken van de tussenwervelschijfwand noemen we een tussenwervelschijfbreuk of, meer algemeen, een hernia. Je zou het een beetje kunnen vergelijken met het uitknijpen van tandpasta uit een tube. In sommige gevallen breekt de vloeistof niet door, maar puilt deze alleen uit de wand. Al deze dingen zijn te zien op een ct-scan of mri.
Schijven of discussen zijn structuren tussen de wervels die schokken opvangen. Ze zitten stevig vast aan de boven- en onderliggende wervels en kunnen op geen enkele manier ‘verschuiven’. Ze worden omgeven door een taaie, vezelige buitenlaag en bevatten een dikke vloeistof die als schokbreker fungeren.
De tussenwervelschijven aan de onderzijde van de wervelkolom en in de nek beginnen door alle activiteit op die plekken al vroeg te slijten, sommige dus al rond je twintigste. Hoewel niemand weet wat er precies gebeurt, wordt de tussenwervelschijf platter, wat erop wijst dat de vloeistof die erin zit is opgedroogd of door een verzwakt deel van de tussenwervelschijfwand is ontsnapt, meestal aan de achterkant.
Is de hernia de reden van je rugpijn?
De belangrijke vraag is: ‘Wat is de schade die door dit uitpuilende materiaal wordt aangericht, als er al schade is?’ Het idee is dat de ‘tandpasta’ op een nabijgelegen zenuw drukt, waardoor je pijn krijgt. Als het de tussenwervelschijf tussen de lumbale wervels en het heiligbeen betreft, voel je de pijn in je been. Als het in de nek gebeurt, heb je pijn in je arm. De pijn in je been wordt meestal ischias genoemd.
In mijn ervaring veroorzaakt een hernia zelden pijn of andere neurologische klachten. Dit is een minderheidsstandpunt, maar ik ben niet de enige die er zo over denkt. De bekende neurochirurg dr. Hubert Rosomoff is tot een soortgelijke conclusie gekomen. Hij heeft jarenlang rugoperaties uitgevoerd en baseert zijn conclusie op wat hij met eigen ogen heeft gezien en op het logische feit dat als een zenuw langdurig wordt samengedrukt, deze na een tijdje geen pijnsignalen meer doorgeeft. Het resultaat hiervan is gevoelloosheid. Hoe kan de hernia dan nog steeds pijn veroorzaken?
Dr. Alf Nachemson uit Zweden concludeerde dat de oorzaak van rugpijn in de meeste gevallen onbekend was en dat bijna alle gevallen niet-chirurgisch moesten worden behandeld.
Is een hernia schadelijk?
Mijn conclusie dat de meeste hernia’s onschadelijk zijn, is gebaseerd op zeventien jaar ervaring met het succesvol behandelen van zulke patiënten, waardoor ik de indruk heb gekregen dat het uitpuilende materiaal geen kwaad kan: het is er gewoon.
Zo bleek bijvoorbeeld uit diagnostisch onderzoek dat er een hernia was in de tussenruimte, met als mogelijk gevolg zwakte in de spieren waarmee de voet en de tenen worden opgetild. Uit het onderzoek bleek echter dat niet alleen die spieren zwak waren, maar ook de spieren aan de achterzijde van het been, die niet worden aangestuurd door de ruggenmergzenuw die langs de tussenruimte loopt. Toen ik na onderzoek ontdekte dat de bilspieren in de buurt van de heupzenuw pijnlijk waren als ik erop drukte, werd het duidelijk dat de zenuwstoornis niet afkomstig was uit het gebied van de hernia, maar uit de heupzenuw die beide spiergroepen innerveert.
Een voorbeeld uit de praktijk
Het volgende casusverslag maakt dit duidelijk: De patiënt was een 44-jarige werkende vrouw die al vijftien jaar last had van terugkerende lage rug- en beenpijn. Ongeveer zeven maanden voorafgaand aan het consult kreeg ze een ernstige aanval met pijn in de onderrug en het rechterbeen. Ze klaagde ook over zwakte in haar rechterbeen. Een ct-scan wees uit dat er een kleine hernia zat tussen de vijfde lendenwervel en het heiligbeen, die al lang geleden moest zijn ontstaan omdat hij verkalkt was. Het zag er niet naar uit dat dit symptomen kon veroorzaken, maar dat was wel de diagnose. De pijn had zeven maanden lang aangehouden en ze was fysiek beperkt door de zwakte in haar rechterbeen.
Mijn onderzoek wees uit dat de peesreflex in haar rechterenkel niet werkte en dat haar rechterkuitspieren zwak waren. Beide bevindingen konden worden verklaard door druk op de eerste sacrale spinale zenuw (wat de eerste arts ook zei), omdat die zenuw motorische zenuwvezels naar de kuitspier stuurt en in de buurt van de betreffende tussenwervelschijf loopt.
Uit verder onderzoek bleek echter dat ook de spieren aan de voorzijde van het been zwak waren. Ze had een gedeeltelijke voetverlamming. Dit kon niet worden toegeschreven aan de hernia, omdat de spinale zenuwen die deze spieren van zenuwbanen voorzien niet in de buurt van de hernia lagen. Aan de andere kant konden alle bevindingen worden verklaard door iets wat de normale functie van de rechterheupzenuw verstoorde, zoals we vaak zien bij tms.
Deze bevinding en andere kenmerkende bevindingen tijdens het lichamelijk onderzoek bevestigden de diagnose tms met betrokkenheid van de rechterbil en de heupzenuw; de hernia was een toevallige bevinding zonder betekenis.
Verder kijken dan de hernia
Dergelijke klinische discrepanties komen vaak voor en ik vraag me serieus af waarom ze niet standaard worden waargenomen. Artsen zijn zo gefixeerd op de hernia dat de diagnose soms alleen wordt gesteld op basis van een voorgeschiedenis van gelijktijdige pijn in de lage rug, de bil en het been, of zelfs zonder beenpijn. Er wordt geen ct-scan of mri-onderzoek gedaan. De diagnose hernia kan niet klinisch worden gesteld, zelfs niet met gewone röntgenfoto’s.
Bij de onderste tussenwervelruimte komt deze afwijking, zoals eerder gezegd, bijna altijd alleen maar voor bij mensen die ouder zijn dan twintig jaar. Het betekent dat de tussenwervelschijf versleten is, wat een volkomen normaal onderdeel is van het verouderingsproces. Het is verleidelijk, maar niet aan te raden om symptomen toe te schrijven aan normale verouderingsverschijnselen. Mijn ervaring is dat slijtage van tussenwervelschijven net zo pathologisch is als grijze haren of rimpels.
De laatste jaren zijn er in de medische literatuur veel meldingen geweest van hernia’s bij mensen die nooit last hebben gehad van rugpijn. Ze werden per ongeluk ontdekt tijdens ctof mri-onderzoeken die werden gedaan om andere delen van het lichaam te onderzoeken.
Tms als onderliggende oorzaak
Ik heb geprobeerd dit te rijmen met de duidelijke observatie dat tms de pijn veroorzaakt en dus niet een afwijking aan de tussenwervelschijf. Ik kan alleen maar concluderen dat in het mysterieuze proces waarbij de hersenen een plek voor tms kiezen, ze een gebied met een ‘afwijking’ (zoals een hernia) als doelwit nemen, ook al is de anatomische afwijking mogelijk niet pathologisch.
Ik heb nog een voorbeeldcasus. Deze patiënt was een twintigjarige man met een medisch verleden van lage rugpijn en pijn in zijn rechterbeen. Twee maanden voordat hij voor een consult bij me kwam, had hij een lumbaal myelogram laten maken waaruit bleek dat hij een hernia had. Hij kreeg het advies om alle fysieke activiteiten te stoppen en er werd een operatie aanbevolen. Beide aanbevelingen zouden passend zijn geweest als de hernia de oorzaak van de pijn was geweest.
Als fanatiek sporter (basketbal en squash waren zijn favoriete sporten) was hij kapot van de diagnose. Hij was nog meer van streek omdat hij zijn stress er niet meer uit kon sporten, en hij zag zichzelf als een zeer gespannen persoon.
Hij besloot dat hij niet geopereerd wilde worden en ging met veel angst door met trainen in de sportschool. Hij speelde zelfs af en toe basketbal. Hoewel het niet beter of slechter met hem ging, was hij continu bang dat hij iets zou beschadigen.
Mijn onderzoek leverde geen bewijs op van een zenuwbeschadiging in beide benen. De rechte beenheftest met het linker- en rechterbeen veroorzaakte pijn in de rechterbil. Zoals gebruikelijk bij tms, was er sprake van pijn bij manuele druk op de spieren van beide billen, de onderrug aan beide kanten, de bovenkant van beide schouders en beide zijkanten van de nek. Deze bevindingen wezen erop dat de pijn het gevolg was van tms en niet van de hernia.
Hij accepteerde de diagnose, deed mee aan het behandelprogramma en was binnen een paar weken pijnvrij. Op het moment van schrijven is het ongeveer twaalf jaar geleden dat ik die patiënt heb gezien en het gaat nog steeds goed met hem, ondanks zijn intensieve fysieke workouts.
Fragment uit: Heel je rug
Heel je rug
Hoe kun je de pijnklachten van je hernia of de onderliggende oorzaak aanpakken? Dit baanbrekend boek over rugpijn van de beroemde medicus John E. Sarno hielp al tienduizenden mensen met zijn techniek. Misschien ben jij de volgende!
Lees ook deze artikelen van John E. Sarno:
- Rug-, nek- en schouderpijn zonder duidelijke oorzaak? Dit zegt de expert
- Onverklaarbare pijn in je rug, nek, schouders en bilspieren: dit kan de onderliggende oorzaak zijn
- Chronische pijn eindelijk begrepen: zo belangrijk is de mind-body connectie
Dr. John E. Sarno (1923-2017) was een gerenommeerd revalidatiearts en pionier op het gebied van psychosomatische geneeskunde. Met zijn onderzoek naar Tension Myositis Syndrome (TMS) toonde hij aan dat chronische pijn vaak voortkomt uit onderdrukte emoties. Zijn baanbrekende werk helpt wereldwijd vele duizenden mensen pijnvrij te worden van chronische klachten zonder medische ingrepen.
