Op de lagere frequenties van boosheid, verdriet en wanhoop is het moeilijk ons te verbinden met de energie van overleden geliefden. Daarom is het belangrijk hen niet te zoeken op de plekken die we identificeren met het verlies van hun fysieke vorm.

Verlies en rouw…. We krijgen er allemaal vroeg of laat mee te maken. Het verlies van een geliefd huisdier, een familielid, een vriend… zelfs het verlies van iemand verder in ons netwerk kan ons al raken omdat we verbonden zijn – direct, of via-via. Zo kreeg ik ooit het nieuws dat de zoon van een vriend plots omgekomen was – en energetisch voelde het alsof er een krater in het netwerk geslagen werd. Het was alsof er een bom insloeg in het collectief van mensen die deze jongen kenden. Ik moest heel bewust deze collectieve shockenergie loslaten om weer in evenwicht te komen na dit nieuws.

Maar het verlies van een geliefde, of het nu een huisdier is of een mens, is iets wat ons veel dieper raakt. Hoe kunnen we hiermee omgaan? Hoe kunnen we, na de eerste shock en rouw, verbinding houden met onze geliefden?

Zoek hen niet waar ze vroeger waren

Een van de dingen die we als mens geneigd zijn te doen, is blijven staren naar de plek waar onze geliefde zich bevond. De stoel waar je partner altijd zat. De lege plek in het tweepersoonsbed. De lege hondenmand. De plek waar de rode kater altijd zat. De straat waar onze ouders woonden. De kamer van oma. Zelfs de eigendommen, de oude kleding of sieraden, de spullen van onze geliefden koesteren we alsof we ze daarmee kunnen vasthouden.

Maar dat is niet de plek waar zij zich nú bevinden. Het blijven staren naar die lege plek, het vasthouden van die spullen maakt dat we ons verbinden met de sensatie van verlies, van het gevoel van níét, in plaats van ons te richten op de plek waar zij zich wél bevinden.

Wanneer we leven vanuit het weten dat we emanaties zijn van onze eeuwige ziel, en als zodanig nooit echt kunnen sterven, volgt daaruit dat we altijd verbinding kunnen maken met degenen waar we van houden en die hun sterfelijke lichaam en fysieke huis hebben losgelaten.

Maar hoe doen we dat dan wel?

Waar ze wel zijn

Natuurlijk hebben we tijd nodig om te rouwen om het verlies van de fysieke aanwezigheid van onze geliefde. Er is tijd nodig voor het uitwerken van shock, van verdriet, boosheid, het hele scala van emoties waarmee we te maken krijgen. Iedereen doet dat op zijn eigen manier.

Als we weer enigszins tot rust zijn gekomen, en soms kan dat al heel snel, is het mogelijk verbinding te maken met onze geliefden. Zodat we kunnen voelen dat ze in ons hart zitten, en weten dat ze nog deel uitmaken van ons leven. Iets wat het rouwproces kan vergemakkelijken.

Op de lagere frequenties van boosheid, verdriet en wanhoop is het moeilijk ons te verbinden met de energie van overleden geliefden. Daarom is het belangrijk hen niet te zoeken op de plekken die we identificeren met het verlies van hun fysieke vorm.

Zo maken overleden geliefden contact

Maar als we ons in meditatie, via ons hart, tijdens momenten van rust en bezinning, in de natuur of in momenten van inspiratie of zelfs van overgave aan emotie bewust openstellen  met de hogere frequenties, kan het gebeuren dat we spontaan verbinding met hun spirit of ziel maken – of zij met ons. Dit kan op verschillende manieren gebeuren:

• Tijdens de slaap
• In dromen
• Tijdens meditatie
• Via ons hart
• Bij inspiratie of verhoging van onze frequentie
• Bij het doelbewust afstemmen op de persoon
• Na het vragen om hulp aan de Bron of de engelen
• Via een (goed) medium
• Gewoon spontaan – want reken maar dat ze zelf hun best doen contact te maken!

Aanmoediging uit een andere wereld

Zo gebeurde het tijdens een astrologie reading die ik gaf, dat mijn cliënt vertelde dat ze overwoog om haar carrière om te gooien en met nieuwetijdskinderen te gaan werken. Plots zag ik in mijn ooghoek een klein blond jongetje dwars door mijn tafel heen staan. Hij straalde, lachte en sprong op en neer van enthousiasme: “Doen, doen!”

Toen ik mijn cliënt (enigszins voorzichtig) vertelde wat ik zag, zei ze: “Ja, dat is mijn overleden kleine broertje. Hij was heel sensitief, en echt nieuwetijdskind.” Ze was heel blij te horen dat hij haar plannen van harte toejuichte.

Boodschappen in dromen

Ook komt het vaak voor dat we in dromen bezoek krijgen van onze overleden geliefden. Meestal kenmerken deze dromen zich door een grote helderheid die in andere dromen ontbreekt. De persoon is soms jonger dan hij of zij was toen ze overging, en komt soms met een persoonlijke boodschap of gewoon voor het overbrengen van de liefdevolle boodschap: “Ik ben er nog, ik hou van je,” met woorden of in de vorm van een energetische knuffel.

Zo kwam mijn oma vlak na haar overlijden al langs in een prachtig roze mantelpakje (in haar dagelijks leven had ze dat niet – ze droeg voornamelijk echte ‘oma-jurken’) Ze straalde en zei met nadruk: “maak niet de fout die ik maakte toen ik in de 40 was.” Ik wist wat ze bedoelde en nam haar boodschap ter harte.

Ontmoetingen met overledenen

Mijn partner maakte het tot twee keer toe mee, dat een overleden geliefde waar nog onverwerkte zaken mee speelden, ’s nachts plots naast zijn bed zat en vanuit zijn nu verruimde bewustzijn kon zeggen dat hij spijt had. Iets wat de verwerking weer vergemakkelijkte.

Eén van hen, een goede vriend van hem liet zich bij mijzelf zien in meditatie, nog voor ik mijn partner ontmoet had, met een lach alsof hij al iets wist wat ik niet wist… Later, in een moment waarin ik behoefte had aan emotionele opheldering, ging ik naar de plek waar hij vroeger altijd graag zat, met uitzicht op de Pyreneeën in de verte. Plots hoorde ik zijn stem zeggen: “Kijk omhoog!” Met andere woorden: verhef je blik, verhoog je frequentie! Een tip die ik nog altijd dankbaar gebruik.

De geliefden die zijn overgegaan, bevinden zich, wanneer ze wakker zijn en bewust van hun situatie, op een niveau van waaraf ze overzicht hebben en verder kunnen kijken in ruimte en tijd dan wij doorgaans kunnen… en dus al vreugdevol kunnen lachen over wat ze weten dat er komen gaat. Of ons helpen door keuzes die ons zielspad steunen, toe te juichen. Of ons een energetisch steuntje in de rug te geven, wanneer we het nodig hebben.

Maak zelf contact met overleden geliefden

Een goed medium kan ons helpen door verbinding te maken met bewust overgegane geliefden of hun ziel. Daarbij is het belangrijk te beseffen, dat mediums ook maar mensen zijn. Ze krijgen de boodschappen door via hun persoonlijke filters, hebben hun persoonlijke bril en kijk op de werkelijkheid. Ze zijn, net als iedereen, deskundig tot aan de grenzen van hun eigen spirituele ontwikkeling en bewustwordingsproces.

Maar zeker wanneer we zelf sensitief zijn, hebben we alles in huis om zelf contact te maken met onze geliefden die zijn overgegaan. Daarbij is het belangrijk eerst goed te aarden en de verbinding met jezelf stevig te maken.

Zo kun je contact maken met een overgegane geliefde persoon of dier:

• Kies een moment waarop je je emotioneel oké voelt.
• Kies een rustige plaats uit waar je ontspannen kan zitten.
• Neem een moment waarop je niet gestoord kan worden, zet je telefoon uit.
• Misschien wil je een wekker zetten om de meditatie te begrenzen, bijvoorbeeld 5 minuten om mee te beginnen. Je onbewuste en ziel houden daar dan rekening mee.
• Adem diep in via je neus, houd even vast, en langer uit via je mond. Laat alle spanningen van de dag en storende gedachten gaan via je uitademing
• Aard jezelf: bijvoorbeeld door je voor te stellen dat er wortels uit je voeten de aarde in gaan. Verbind je met de energie in de kern van de aarde
• Versterk de verbinding met jezelf door in gedachten je naam te zeggen: ‘’Ik ben…’’ Leg je hand op je Solar plexus. Doe dit vanuit de intentie verbinding te maken met jezelf. Zie je eigen energie als een bal van gouden licht die groter en groter wordt. Laat die een meter om je heen in alle kanten uitstralen.
• Ga met je aandacht naar je Kruinchakra, maak verbinding met de Bron en vraag de Bron je te vullen met licht en liefde van de Bron. Zet dit als een straal van licht om je heen.
• Ga omhoog met je aandacht, verplaats je focus naar boven je kruin, boven je energieveld en zet je intentie neer.
  Bijvoorbeeld:  ‘’Ik wil graag een liefdevolle boodschap van <naam van persoon of dier>
• Luister met een open mind. Misschien komt er een boodschap van iemand anders, van één van je gidsen of een engel. Sta gewoon open voor alle liefdevolle of nuttige beelden, woorden, gedachten, gevoelens die door kunnen komen. Luister onbevangen en geduldig, zonder verwachtingen. Kijk maar wat er komt.
• Sluit de meditatie af door weer heel bewust in je lichaam te landen. Adem in je buik. Noem je eigen naam nog een keer. Maak bewust verbinding met de aarde.

Vergeet niet je belevenissen op te schrijven, hoe vaag ze in het begin misschien ook lijken! Zet de datum erbij. Soms komen er beelden of woorden die pas weken of maanden later duidelijk voor je worden. Daarbij is het bij deze meditatie net als met dromen onthouden. Hoe vaker je ze opschrijft, hoe helderder ze worden!

Licht op sterven

‘Licht op sterven’ van Ineke Visser is een betekenisvol boek dat dieper ingaat op het proces van sterven en de verruiming van bewustzijn in de overgang naar de dood.

Bestel jouw exemplaar voor €15.99 Reserveer nu

Je bestelt bij

Lees verder:

• Hoe je kunt omgaan met verlies en verdriet (3 adviezen van een psycholoog)
• Het grote misverstand over rouw: waarom het verwerken van een verlies zo lang kan duren (of nooit helemaal klaar is)
• 13 boeken over rouw en verlies

Het bericht Wil je contact maken met geliefden die zijn overgegaan? Dit kan je erbij helpen verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het is belangrijk dat je beseft dat levend verlies ook verlies is en dat rouwen dus mag.

Wat is levend verlies?

Levend verlies kun je op verschillende manieren ervaren. Zo ervaar je levend verlies bijvoorbeeld als:

• jijzelf of een naaste chronisch ziek is geworden of gehandicapt is geraakt;
• je kind gehandicapt geboren is;
• je zoon of dochter geen contact meer wil;
• ouders hun kind verstoten;
• je niet weet of een dierbare nog leeft
• je partner dement wordt of karakterverandering ondergaat door hersenletsel of een hersentumor.

Dit alles valt onder ‘levend verlies’ en is een vaak nog onderschatte bron van stil verdriet en innerlijk lijden. Een overeenkomst tussen de vele soorten van levend verlies is het blijvende leed dat wordt ervaren en het onbegrip dat je ervaart bij de mensen en systemen om je heen.

Voor de mensen om je heen wordt de situatie na verloop van tijd ‘gewoon’, maar voor jezelf is het mogelijk een dagelijkse worsteling. Levend verlies is een chronisch proces van afscheid nemen en je telkens opnieuw moeten verhouden tot een leven dat je je anders had voorgesteld.

Hoe ga je ermee om?

Er zijn zo veel soorten levend verlies en zo veel manieren om ermee om te gaan, dat ik in dit artikel nooit compleet kan zijn. Daarom laat ik de twee complementaire manieren van ermee dealen voor deze vorm van verliesverwerking in zijn algemeenheid de revue passeren.

Yang: wat je zelf kunt doen

Het is belangrijk dat de taken goed verdeeld zijn en dat je het leven zo (re)organiseert, dat je zelf voldoende aan bod komt, dat je niet te veel in je eentje draagt en dat je voldoende steun hebt. Als het jouw gezondheid betreft bestaat de yang-beweging uit knokken voor je herstel of om alles te doen wat in je vermogen ligt om verdere achteruitgang te stoppen.

In het algemeen zal de yang-actie bij levend verlies bestaan uit de dingen die je kunt doen en organiseren om jezelf in de processen en praktische zaken zo goed mogelijk te (laten) ondersteunen. Je omgeving zal zich mogelijk moeten aanpassen en wordt onwillekeurig onderdeel van het hele proces. Je zal dus offers van hen moeten vragen en ze zullen tijd vrij moeten maken om voor je te zorgen.

Yin: communiceer wat jij nodig hebt

Hierbij wordt meteen de yin kwaliteit belangrijk. Je zal moeten leren om je behoefte te voelen, deze serieus te nemen en te communiceren. Probeer op zo’n manier je behoefte te communiceren, dat je geen zware energie genereert (dus vanuit ‘je bezwaard voelen’), maar dat je heel bewust manieren verzint om je naasten te verrassen en te bedanken met kleine dingetjes die haalbaar voor je zijn. Je naasten voelen zich dan gezien en gewaardeerd en dat zal alles voor iedereen gemakkelijker maken.

Het rouwproces

Rouwen bij een levend verlies is vaak meer een proces van toelaten dan van loslaten. Het vraagt erom dat je je gevoelens, je gedachten en je behoeftes aanvaardt, ook als ze irreëel lijken.

Het is belangrijk dat je beseft dat levend verlies ook verlies is en dat rouwen dus mag. Wees je ervan bewust dat daar gevoelens bij horen die je misschien niet altijd meteen koppelt aan rouw. Vaak ontdek je pas waar het werkelijk om gaat wanneer je toelaat dat je voelt wat je voelt, zonder oordeel, zonder het te hoeven begrijpen en zonder het meteen te willen veranderen.

Wees zacht voor jezelf

Wees resoluut om niet in de slachtofferrol te vervallen. Wees daarbij zacht voor jezelf en dit is misschien wel het belangrijkste: zorg ervoor dat je gevoed blijft en innerlijk sterk. Maak tijd vrij voor dingen die je graag doet, die je een betere ‘vibe’ geven en dingen die je voeden, zoals natuur, creatieve expressie, muziek, hobby of sport.

Zorg dat je de praktische zaken zo goed mogelijk geregeld hebt. Daar hoort ook bij: het reserveren van kwaliteit-tijd voor jezelf en tijd voor ontspanning. Daarnaast is het van groot belang dat je jezelf leert te omarmen in je gevoelens en behoeftes, voorbij het slachtoffergevoel en dat je zacht en vriendelijk bent voor jezelf.

Besef dat humor, ontspanning en emotionele voeding het leven lichter maken en je draagkracht vergroten. Levend verlies vraagt op een bepaalde manier altijd aandacht en dus energie. Daarom is dit laatste nu extra van belang.

De Tao van verlies

'De Tao van verlies' van Conny Coppen is een liefdevolle, troostrijke en praktische gids voor het omgaan met verlies en rouw.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Conny Coppen:

• Tao en taoïsme: de eeuwenoude levensfilosofie achter de Chinese geneeskunde
• Chinese geneeskunde & verlies: zo helpen yin en yang je in moeilijke tijden
• Chinese geneeskunde & de Tao over verbroken liefdesrelatie: zo kun je er holistisch mee omgaan

Het bericht Chinese geneeskunde & levend verlies: rouwen om een leven dat je anders had voorgesteld verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het oude dat wordt los gelaten, is een voedingsbron voor het nieuwe dat nog gaat komen. Dat loslaten is definitief.

De herfst

De herfst is een tijd van loslaten. De oude vorm heeft zijn tijd gehad. Het blad valt. De boom wordt kaal. Het leven trekt zich terug in de wortels. Herfst betekent: het oude loslaten. Dit is een fase in het leven waarin je afscheid moet nemen van wat vertrouwd was. Telkens wanneer het tijd is voor een nieuwe cyclus, gaat het leven door een soort herfst. De oude manier van denken of doen, heeft zijn tijd gehad. Wat ooit nuttig was en zijn vruchten af wierp, moet nu worden losgelaten en terug gegeven aan de Bron van het leven.

In de natuur gebeurt dat iedere herfst. Het oude dat wordt los gelaten, is een voedingsbron voor het nieuwe dat nog gaat komen. Dat loslaten is definitief. Het blad dat eenmaal gevallen is, kan niet meer terug aan de boom. Het zal neervallen en deel worden van de voedingsbodem voor het nieuwe leven.

Verstorende factoren en de fysieke gevolgen

Metaal is het element dat bij de herfst hoort in de Chinese geneeskunde. Bekende factoren die het metaalelement kunnen verstoren zijn: verdriet, grote veranderingen en schadelijke invloeden van buitenaf (zoals kou, vocht, wind, virussen en bacteriën). De emoties die bij dit element horen, zijn op zich geen probleem, maar als ze te lang duren, te heftig zijn of onderdrukt worden, dan slaan ze als het ware naar binnen en uiten ze zich bij voorkeur in de organen en systemen die met het metaal-element verbonden zijn.

Gevolg kan zijn dat je huid, je dikke darm, je longen of je afweersysteem minder goed gaan functioneren of zelfs problemen gaan geven. Deze organen en systemen zijn namelijk allemaal verbonden met het metaalelement.

Lees verder: Chinese Geneeskunde: zo verhoog je de weerstand van je luchtwegen

Omgaan met crisis en moeite met los laten

Veel mensen hebben moeite met verandering. Loslaten van iemand die je dierbaar is, is verdrietig. Loslaten van oude houvasten, geeft angst. Als je je baan of gezondheid verliest, dan verlies je zekerheid, je houvast. Dat is behalve onzeker of angstig, ook verdrietig. Verdriet, rouw en verlies van oude zekerheden belasten het metaalelement, wanneer bijhorende emoties worden vastgezet.

Veel mensen zijn geneigd om zich ‘er doorheen te vechten’, dapper en sterk te zijn. Maar rouw vraagt in wezen om de beweging van de herfst: de stilte in, de leegte in. Terug naar de wortel. Het vraagt om een weg door de gevoelens heen! De neiging om gevoelens te verstoppen, vast te zetten of te willen ontwijken, kan tot verstoring in het metaalelement leiden.

Lees ook: Chinese geneeskunde & Metaal-element: zo kun je beter luisteren naar je onderbuikgevoel

Jezelf of een ander er doorheen helpen

Maar hoe help je iemand (of jezelf) daar doorheen? Het metaalelement vraagt om verdieping, verheldering. Wat heeft het oude je gebracht? Wat is/was kostbaar? En wat blijft, ook al is het oude er niet meer?

Zoek juist nu mensen op die kunnen luisteren met hun hart, zonder je meteen te willen troosten, raad te geven of iets op te willen lossen, zodat je gevoelens naar buiten mogen en de diepere wijsheid die daarin en daaronder ligt naar boven kan komen.

Daar gaat het om bij het metaal element. Wanneer we de moed hebben om in crisis-tijden, wanneer we iets dat ons dierbaar is moeten loslaten, werkelijk door onze emoties heen te gaan, dan blijven we niet alleen beter gezond, maar we ontwikkelen ook helderheid, wijsheid, innerlijke vrijheid en kracht.

Lees ook: Komt het nog goed met de wereld? Wijsheid om roerige tijden door te komen

Zo zorg je goed voor jezelf tijdens de herfst

• Doe bewuste adem- en bewegingsoefeningen zoals deze: met de uitademing maak je je helemaal klein en pers je alle adem tot het laatste beetje naar buiten. Als dan de inademing komt, open je de armen en je borstkas wijd en drink je het leven in. Doe dit tenminste 5 keer.
• Ga rustig zitten en mediteer op je ademhaling. Probeer deze niet te sturen, maar wees de toeschouwer. Denk ‘ontvang’ bij de inademing en ‘overgave’, ‘los’ of ‘vertrouw’ bij de uitademing.
• Vraag eventueel hulp bij het verwerken van je verdriet of bij het transformatieproces waar je in zit.
• Zorg voor een optimale darmflora. Gebruik 4-6 weken lang elke dag 1-2 eetlepels Molkosan, bijvoorbeeld met wat appelsap. Zeker wanneer je een antibioticakuur hebt gehad, is dit aan te raden, daar zo’n kuur meestal ook de nuttige bacteriën vernietigt. Een goede darmflora is van het grootste belang voor een gezonde afweer en een gezonde huid. Raadpleeg eventueel een natuurgeneeskundig therapeut ter ondersteuning hiervoor.
• Voeding: Gebruik voeding die rijk is aan groente en vitale stoffen; versgeperste groente- en fruitsappen, kiemplantjes zoals alfalfa of taugé, liever geen gewone melk. Yoghurt mag wel. Pittig gekruid voedsel activeert de longen, maar wanneer ze erg zwak zijn, kun je dit beter vermijden. Veel pittig gekruid eten belast juist de energie van longen en dikke darm.
• Wanneer je last hebt van eczeem of andere huidklachten zou je een reinigingskuur kunnen overwegen. Als je daarmee geen ervaring hebt, doe je dat het best onder leiding van een natuurgeneeskundig therapeut.

Boekentip: De Tao van gezondheid

Wil jij leren hoe je verbanden en relaties kunt zien tussen je lichaam, ziel en psyche? Wil jij je ‘lichaam leren lezen’? Ga dan aan de slag met De Tao van gezondheid. Veel dingen krijgen een diepere zin en betekenis.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen:

• De overgang van de herfst naar de winter gezien vanuit de Chinese Geneeskunde

• Herfst: deze 8 ingrediënten kun je drinken voor een optimale weerstand

• Deze 9 voedingstips voeden, hydrateren en aarden je in de herfst

• Zo vind je rust in de herfst: 9 aardende tips voor hooggevoelige mensen

Het bericht Zo kom je in het ritme van de herfst volgens de Chinese Geneeskunde verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het kost veel levensenergie als je in de ondergrond van je leven bezig bent met lastige gevoelens managen, proberen om triggers te voorkomen, tegen je gevoelens vechten, proberen emoties te analyseren, te beteugelen enzovoort.

Een plekje gegeven?

Zowel over vergeven als over verwerken bestaan veel misverstanden. Vaak zeggen mensen: ik heb er mee leren leven. Ik heb het een plekje gegeven. Wat betekent dat?

In mijn leven – en in mijn werk als gezondheidscoach – heb ik honderden mensen gezien die hun verlies of verdriet ‘een plekje gegeven’ hadden. Vaak hield dat in dat ze er over nagedacht en over gepraat hadden totdat het ‘een plekje kreeg’, vaak een rationeel plekje. Heel vaak blijken daar nog gevoelslagen onder te zitten die nooit bewust geworden zijn.

Denk er eens over na: wat gebeurt er wanneer je aan iemand vraagt: ‘Hoe voel je je nu?’

Mijn ervaring is dat heel veel mensen de neiging hebben om een verhaal over hun gevoelens te vertellen, omlijst door een hele verhandeling over het verleden en de toekomst, over wie wat met wie heeft gedaan en wanneer. In dat verhaal hoor ik zelden een rauwe emotie, eerder een persoonlijke rationele constructie over wie schuld had aan wat, dus een rechtvaardiging en een mening. Dit is wat veel mensen verstaan onder het ‘een plekje gegeven hebben’: er is een helder, begrijpelijk verhaal gemaakt dat houvast geeft.

Samen met je lijf

Wanneer ik aan mensen vraag: ‘Wat gebeurt er op dit moment in je lichaam?’ stoppen de verhalen meestal. De aandacht gaat naar het lichaam, nieuwsgierig. De ingang tot echte verwerking zit niet in het hoofd maar in je lijf.

Het is fijn wanneer er iemand bij je is die daarbij helpt door je uit te nodigen om steeds dieper te voelen. Diegene hoeft eigenlijk alleen maar te zeggen: ‘Ik heb je gehoord’ (eventueel herhalen wat je gehoord hebt) en vervolgens te vragen: ‘Wat is er nog… En wat nog meer… En wat is er nog dieper… Waar herinnert het je aan?’

Het is een oefening voor beiden om alles welkom te heten zonder oordeel, zonder het te willen oplossen, verklaren of ‘te verhelpen’. Een verhaal over het verleden en de toekomst, over ‘die dit en toen die dat’, is als het topje van de ijsberg in het verwerkingsproces. Hetgeen hier en nu zo moeilijk voelt, verlangt in wezen vooral naar erkenning, liefde en verbinding. Daardoor zal het zich ontspannen, verliest angst zijn grip op je en vindt heling plaats als een natuurlijk gevolg, moeiteloos.

Emoties onderdrukken kost levensenergie

Zoals hiervoor al geschetst: het kost veel levensenergie als je in de ondergrond van je leven bezig bent met lastige gevoelens managen, proberen om triggers te voorkomen, tegen je gevoelens vechten, proberen emoties te analyseren, te beteugelen enzovoort.

Ik heb in mijn praktijk heel veel mensen gezien bij wie zoiets speelde. Vrijwel allemaal leden ze aan weinig – of wisselende – energie, onbegrepen fysieke ongemakken of pijn die moeilijk te verhelpen was. Hun energie kwam weer als een positieve groeikracht vrij en hun zelfherstellend vermogen verbeterde aanzienlijk wanneer we samen naar de diepere lagen van het voelen mochten gaan, op zo’n manier dat er heling en transformatie plaatsvonden.

Het is dus ongelooflijk belangrijk om je verlies echt te verwerken. Je komt dan ten slotte uit op een punt dat je kunt zeggen: ‘Het is oké dat het gebeurde, hoe pijnlijk en ongewenst ook. Het heeft me hier gebracht.’ En dat ‘hier’ beter is dan ooit.

Fragment uit: Tao van verlies

De Tao van verlies

De Tao van verlies van Conny Coppen is een liefdevolle, troostrijke en praktische gids voor het omgaan met verlies en rouw.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Reserveer nu

Je bestelt bij

Lees verder:

• Vastzittende energie en chronische ontstekingen gezien vanuit de Chinese geneeskunde
• Komt het nog goed met de wereld? Wijsheid om roerige tijden door te komen
• Van pijn naar groei: worden wie je bent (als je niet jezelf kon zijn vroeger)

Het bericht Oude emoties onderdrukken kost energie: wanneer heb je iets écht verwerkt? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Als we een gevoel van verlies van iets of iemand ervaren, gaat het niet zozeer over hun verdwijnen uit de wereld maar meer over onze perceptie van hun verdwijnen.

Niets kan echt verdwijnen

We zijn onderdeel van een levend universum dat voortdurend in beweging is, verschijnt, verdwijnt en dynamische veranderingen creëert – van het DNA in onze cellen en de relaties in ons leven tot aan de samenleving waarin we leven. Het boeddhisme herinnert ons eraan dat onze ervaring van verlies het gevolg is van onze kijk op het leven, onze omgeving en de relaties binnen de context van die verandering.

Niets kan echt verdwijnen in die zin dat het niet meer bestaat – zoals bij vernietiging. Als we een gevoel van verlies van iets of iemand ervaren, gaat het niet zozeer over hun verdwijnen uit de wereld maar meer over onze perceptie van hun verdwijnen.

De relaties in ons leven zijn een energetische dans. Ze zijn tijdloos en continu. Soms bewust, maar vaak ook niet, leiden de partners die met ons dansen ons naar de best mogelijke bestemming, of ze zorgen ervoor dat we bezwijken onder ons lot. Het is belangrijk om te beseffen dat de overeenkomst is gebaseerd op synergieën die elkaar op een bepaald moment overlappen. De verwachting dat onze synergie in de loop van de tijd blijvend en onveranderlijk is – onze gehechtheid aan blijvende harmonie – veroorzaakt lijden terwijl we niet lijden.

Je verliest alleen dingen waaraan je je vastklampt

Wijsheidscode: Je verliest alleen de dingen waaraan je je vastklampt.

Gebruik: Deze code herinnert ons eraan dat ons lijden in tijden van verlies het gevolg is van onze gehechtheid aan dingen die vergankelijk zijn.

Bron: Een veelgebruikte, alledaagse samenvatting van het boeddhistische beginsel ‘onthechting’.

Deze wijsheidscode wordt vaak beschouwd als een directe uitspraak van de Boeddha, maar dat is niet zo. Hoewel de woorden van deze code de leer van de Boeddha ondersteunen, is er, voor zover de auteur weet, geen boek,  hoofdstuk of vers in de oude Sanskriet teksten waarin deze woorden zo voorkomen.

Deze wijsheidscode is eerder een veelgebruikte samenvatting van het boeddhistische grondbeginsel onthechting en wat dit inhoudt bij een verlies. Deze code biedt een nieuw perspectief op verlies en hoe we het lijden aan verlies kunnen helen via de drie kenmerken van bestaan.

Samengevat wijst het eerste kenmerk van bestaan direct op de vergankelijkheid van alle dingen en herinnert het ons eraan dat alle mensen en alle relaties tijdelijk zijn.

Het tweede kenmerk van bestaan geeft onomwonden aan dat ons lijden het gevolg is van onze gehechtheid aan mensen, relaties en omstandigheden die van nature tijdelijk zijn.

Het derde kenmerk van bestaan is bedoeld als oplossing voor de eerste twee kenmerken. Het is tevens de bron van de kracht en heling die mogelijk is met deze wijsheidscode.

Het derde kenmerk van bestaan staat bekend als de leer van geen-zelf (anatman in het Sanskriet). Hierin wordt gezegd dat het voor heling bij verlies essentieel is dat we het aspect van onszelf dat lijden ervaart opgeven – het ego-zelf dat wil dat onze vriendschappen, relaties, families en levensomstandigheden onveranderlijk blijven. Dit doen we door geen-zelf als de grotere expressie van onszelf te omarmen.

In deze nieuwe, uitgebreidere, ruimere identiteit nemen we onszelf waar als deel van, en niet afgescheiden van de wereld om ons heen. Als onderdeel van alles wat we kennen en ervaren, kunnen we onmogelijk iets verliezen.

Je mag evengoed pijn voelen

Voor alle duidelijkheid, het is niet de bedoeling dat deze wijsheidscode een onverschillige houding aankweekt ten opzichte van verliezen die we ongetwijfeld zullen ervaren in het leven. Het is niet de bedoeling om de pijn die we voelen na het verlies van een vriend(in), huisdier of geliefde te bagatelliseren of te ontkennen. De code wil de last van het verdriet verlichten op het moment van verlies.

De kracht van deze wijsheidscode is dat deze ons een reden geeft om anders te gaan denken over mensen, plekken en dingen die uit ons leven verdwijnen. Aan dit verdwijnen kunnen we niets veranderen. Als we te maken krijgen met een verlies, hebben we twee keuzes: we kunnen gevangen blijven in gevoelens van onrecht, mislukking en de tragedie van het verlies, of we kunnen ons verlies accepteren en de heling die nodig is om de leegte op te vullen toelaten.

Zo kun je deze oude wijsheid gebruiken

Wijsheidscode 10 is een informele uitspraak die ons herinnert aan de bron van ons lijden in tijden van verlies, en ook een remedie waarmee we ons lijden kunnen overwinnen. De kracht van wijsheidscodes ligt in hun herhaling op een bevestigende, positieve manier. Hierdoor ontstaat een inprenting in het onderbewustzijn.

Wanneer we zorgen voor harmonie tussen hart en hersenen openen we een ‘hotline’ waarmee we direct met het onderbewustzijn kunnen communiceren. Zorg dus voor hart-hersenharmonie en zeg deze code regel voor regel, in stilte of hardop, tot je een verandering in de beleving van verdriet door je verlies ervaart. Je kunt kiezen voor het oorspronkelijke (je) sjabloon of het persoonlijke (ik) sjabloon. Het is hierbij belangrijk dat je de code omarmt, je onverdeelde aandacht geeft en je aandacht richt op je adem en je hart in plaats van op je hoofd.

Fragment uit: De wijsheidscodes

De wijsheidscodes

Wil je de magie van deze wijsheidcodes zelf in actie zien en ze zelf gebruiken? In De wijsheidcodes van Gregg Braden ontdek je verborgen codes van wijsheid in eeuwenoude spirituele geschriften. Elke wijsheidscode gaat vergezeld van een korte omschrijving van wat de code betekent, waarom deze belangrijk is en hoe je de code in je leven kunt toepassen.

Bestel jouw exemplaar voor €23.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder over oude wijsheid:

• Dit is de enorme kracht van de mystieke, eeuwenoude wijsheidscodes van onze voorouders

• Wijsheid van de Boeddha en mystici over de waarheid en de sleutel tot innerlijk weten

• De 7 vrouwelijke archetypen: wie ben jij?

• Draken als gids: zo roep je de eeuwenoude wijsheid van draken op

Het bericht Eeuwenoude wijsheid: waarom je juist dingen verliest waar je je aan vastklampt verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Onthoud dat mensen heus wel om jou en je problemen geven. Ze weten alleen niet welke vragen ze moeten stellen en of je die wel wilt beantwoorden.

Eenzaamheid ervaren

De eerste paar weken na je scheiding vraagt je omgeving vaak aan je hoe het met je gaat. Als je vader plotseling overlijdt, zijn de daarop volgende maanden gevuld met kaartjes en liefdevolle berichtjes van mensen die hem gekend hebben. Wanneer er bij je oudste kind autisme wordt vastgesteld, willen mensen die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt er alles over horen en ze bieden hulp aan.

Maar na een tijdje beginnen deze handreikingen af te nemen. Je wilt niet dat mensen de hele tijd medelijden met je hebben en je verwacht niet continu aandacht. Wat is gebeurd, is gebeurd. Je doet je best om weer een mate van normaliteit in je leven aan te brengen. Maar je voelt je ook erg eenzaam. Zijn de mensen om je heen nu alweer vergeten dat er een drastische verandering in je leven heeft plaatsgevonden? En toch zijn er maar weinigen die er nog naar vragen.

Of misschien is het nog wel erger en verwachten ze dat je er al helemaal overheen bent. Ze begrijpen niet waarom je nog in de rouw bent, ze vinden dat je verder moet gaan en zien niet in waarom je dat nog niet hebt gedaan.

Pijn komt in golven

Het is een ware levenskunst om pijn te doorstaan. Rouw of verlies komt in golven en natuurlijk hoop je dat de intensiteit van die golven na verloop van tijd afneemt. Maar soms zijn er momenten dat je overspoeld wordt door een golf die nog sterker is dan de eerste golven. Je wilt jezelf niet als slachtoffer neerzetten. En je wilt niet toestaan dat moeilijkheden je leven overnemen, maar het is nou eenmaal zo dat het tijd kost om de kracht van de golven af te laten nemen.

Ga toch verder met je leven!

De partner van een vriendin van mij is twee jaar geleden overleden. Op sommige momenten hoor ik mezelf weleens ‘Hoe gaat het met je?’ eruit flappen en dan lacht ze een beetje om de vraag. Dan stel ik snel de volgende vraag: ‘Waar sta je vandaag?’ Een andere vriendin heeft kanker die in remissie is, na een lange, helse weg vol chemo en bestralingen. Soms, hopelijk op de juiste momenten, begin ik over die weg. En op zulke momenten laat ze mij weten waar haar hart, haar geest en haar lichaam zich bevinden. Ik ben me erg bewust van de tijd die het kost om verlies te omarmen. Maar waarom willen zoveel mensen zo graag dat jij verder gaat met je leven?

Angst voor de harde werkelijkheid

Ik denk dat het te maken heeft met angst. Mensen hebben altijd moeite met het onder ogen komen van de werkelijkheid: dat het ondenkbare écht kan gebeuren. Het is beangstigend om erbij stil te staan dat je eigen leven compleet kan ontsporen. Dat je geconfronteerd kan worden met een onwelkome verandering, een levensbedreigende ziekte of een ondraaglijk verlies. Dus houden ze afstand. Ze willen graag geloven dat het prima met je gaat, dat wat je doormaakt te ‘doen’ is, dat je leven niet compleet op zijn kop staat.

3 Adviezen: zo kun je omgaan met rouw en verlies

Deze 3 adviezen helpen jou bij het omgaan met de uitdagingen die het leven je heeft toegeworpen.

1. Waardeer de mensen die vragen hoe het met je gaat en sta jezelf toe openlijk met ze te praten.

Als je veel verdriet hebt, is het verleidelijk om jezelf af te zonderen, om je verdriet niet te laten zien. Je kunt proberen te verbergen waar je nu doorheen gaat of jezelf ervan overtuigen dat erover praten het alleen maar erger maakt. Maar praten met een goede vriend(in) die weet hoe hij of zij je kan ondersteunen, kan de eenzaamheid verminderen. Je ware vrienden willen er voor jou zijn, het is een eer voor hen. En het is ook wat jij zou willen als de rollen omgedraaid waren.

2. Leid jezelf af als je dat nodig hebt, maar weet dat rouw altijd op je wacht. Het gaat niet vanzelf weg.

In het begin wil je vaak je leven vullen met dingen die je afleiden van wat er gebeurd is. Je spreekt af met vrienden, stort jezelf op je werk of begint een nieuwe relatie. Je neemt elke uitnodiging aan. Je bent uitgeput en misschien besef je wel wat je aan het doen bent, maar toch ga je ermee door. Uiteindelijk is het beter om af en toe halt te houden en onder ogen te zien wat zich aandient. Het kan eenzamer voelen om er steeds van weg te rennen dan om eens stil te staan.

3. Onthoud dat mensen heus wel om jou en je problemen geven. Ze weten alleen niet welke vragen ze moeten stellen en of je die wel wilt beantwoorden.

Mensen kunnen zich ongemakkelijk voelen en niet weten wat ze moeten zeggen, maar wel een poging doen om in contact te komen. Je kunt ze laten weten dat je er best over wilt praten, tenminste, als je dat écht wilt. Je kunt zoeken naar supportgroepen in de buurt die nu bij jou passen. Mensen die hetzelfde doormaken als jij, of hebben doorgemaakt, kunnen een bepaalde wijsheid bieden die anderen niet hebben. Als er momenten zijn waarop je er niet over kunt praten, of je bang bent je kwetsbaar op te stellen, kun je altijd zeggen: ‘Bedankt dat je ernaar vraagt, maar ik kan er nu even niet over praten.’

Wat zeg je tegen iemand die verdriet heeft?

Tot slot een advies voor alle mensen die best willen vragen hoe het met een verdrietige of rouwende vriendin, buurman of bijvoorbeeld collega gaat, maar niet weten hoe. Vraag er gewoon naar! Laat je angst over de woorden of hoe je je moet gedragen los. Stel vragen als:

‘Hoe gaat het nou echt met je?’
‘Wil je erover praten?’
‘Het is een paar maanden geleden dat je vader is overleden. Hoe gaat het nu met je?’
‘Je bent een tijdje geleden gescheiden. Hoe voel je je nu? En hoe gaan de kinderen ermee om?’
‘Welke dingen zijn er op je pad gekomen sinds de diagnose van je partner/kind/familielid?’

Het kan ongemakkelijk voelen en misschien doe je het de eerste paar keren niet helemaal ‘goed’. Maar je hebt er wel naar gevraagd. Je hebt laten weten dat je om die persoon geeft. Je hebt laten weten dat je het niet vergeten bent. En omdat je dit hebt laten weten, voelt hij of zij zich minder eenzaam.

Perfect verborgen depressie

In Perfect verborgen depressie laat Margaret Robinson Rutherford zien dat perfectionisme heel gevaarlijk kan zijn voor je welzijn, ook al zien anderen er aan de buitenkant niets van – en heb je zelf misschien ook niet door hebt hoe erg je er aan toe bent.

Bestel jouw exemplaar voor €26.99 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Margaret Rutherford:

• Voor jezelf kiezen: is dat zelfbewust of egoïstisch?

• Zo voorkom je dat jouw droomrelatie in een nachtmerrie eindigt (5 tips van een psycholoog)

• Op trauma gebaseerd perfectionisme: verstop jij een deel van jezelf?

Het bericht Hoe je kunt omgaan met verlies en verdriet (3 adviezen van een psycholoog) verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het verlies van iets of iemand kan zo pijnlijk zijn dat je jouw wereld en alles eromheen niet meer helder kan zien. Emoties nemen de overhand en je valt in een diep gat, jezelf afvragende of je hier ooit nog uit kan komen. De beelden van het verleden en de momenten die je meegemaakt hebt, flitsen door je hoofd en het is op momenten nog snakken naar adem. De tranen blijven maar vloeien en er lijkt geen eind aan te komen, waardoor je leven een donkere rand kan krijgen. Maar als je in het moment zit, dan zie je echt niet dat er licht is aan het einde van de tunnel.

Waarom overkomt jou dit, waarom is het leven soms zo zwaar? Het is allemaal moeilijk te verwerken en je vraagt je af hoe je verder moet, hoe je verder kan. Soms is alles zo oneerlijk. En soms is het zo zwaar om zo intens te voelen. Het verdriet overheerst je dagen en je bedenkt je dat je toekomst veranderd is, alles is veranderd. Waarom doet verliezen zoveel pijn, en waarom hechten we ons zo aan iets of iemand terwijl we weten dat het overgaat of dat we het kunnen verliezen? Helder denken gaat niet meer op zo’n moment en het enige wat je ziet zijn het verlies, de pijn en het verdriet die ermee gepaard gaan.

Loslaten

Hoe laat je los als je er nog helemaal niet klaar voor was of bent? Hoe kom je verder zonder de liefde die je in overvloed kreeg en nu niet meer? Hoe wil je nu jouw dagen nog vullen en hoe herpak je jezelf weer? Onbeschrijfelijke pijn snijdt door je hart en ziel en je hoofd probeert van alles te beredeneren. Wie heeft verlies ooit verzonnen? Waarom gaat het niet makkelijker? Wat is de vreugde nog in alles?

Loslaten is misschien wel het moeilijkste en zwaarste deel van het leven en gaat vaak ook onmogelijk veel pijn doen. Gepaard met het intense gevoel van verlies komt zoveel verdriet naar boven, en alle emoties schieten alle kanten op. Loslaten is pijnlijk, loslaten is zwaar, loslaten is verdrietig, maar loslaten moet wel. Loslaten is een deel van het leven en hoort erbij, hoe graag we het ook niet willen voelen, zien of ervaren. Voor loslaten ben je nooit klaar, voor loslaten is geen speciale procedure.

Loslaten is een proces waar je doorheen moet gaan, en die met de dag je weer een stukje meer heling en acceptatie geeft. Loslaten is accepteren, maar als je net in het proces zit is dat alles behalve mogelijk. Geen woorden die het goed praten, geen woorden die jou anders doen zien. Want de pijn is echt, het verdriet is echt en het verlies is echt.

Proces

Het heeft tijd nodig, heel veel tijd. En het enige wat je kan doen is de herinneringen koesteren, dankbaar zijn voor de tijd die je samen had en focus houden op de leuke dingen. Dat zal echt niet lukken in het begin en dat is ook oké, want het is een proces dat stap voor stap gaat. Een proces dat gewoon tijd nodig heeft om al die lagen door te gaan. Tijd om al die verschillende processen te ervaren, voelen en los te laten. Elke keer weer een beetje verder en bewuster en meer geheeld.

Langzaamaan ga je weer vertrouwen krijgen in het leven en begrijp je het doel van loslaten. Je begint weer vreugde te voelen en af en toe val je ook weer terug. Het is nou eenmaal zo. Je kan het onmogelijk uit de weg gaan. Laat het allemaal maar toe, het verdriet, de pijn, het verlies. Ertegen vechten om het niet te willen ervaren en voelen, maakt het proces alleen maar zwaarder. Je mag de pijn voelen, je mag het verdriet voelen, het mag er zijn. Jij mag er zijn! Dat is het proces van helen en het proces van leven. Want er komt een dag dat je alles een plek hebt gegeven, en tot die tijd is het belangrijk om lief te blijven voor jezelf en het proces waar je in zit. Er komen betere tijden aan, al zijn die nu nog niet zichtbaar.

Rouwproces in lagen

Het rouwproces gaat in lagen. Hoe cliché het voor sommigen ook klinkt, maar met de tijd ga je beetje bij beetje helen en zal je jouw leven weer oppakken. In het begin zal je misschien met het uur terugvallen, daarna wordt het dagelijks en dan wekelijks enzovoort. Het ene moment gaat het beter dan het andere moment. Je kan ook terugvallen in een depressie, dit hoort er in sommige gevallen helaas bij. Het is in sommige gevallen zelfs beter om hulp te vragen, en daar is zeker niks mis mee. Want je kan ook zo vastzitten in je eigen onverwerkte emoties, waardoor het soms maar moeilijk is om positief tegen het leven aan te kijken.

Een ding is zeker: het leven gaat door. En of je het wil of niet, je moet jezelf en je leven weer oppakken. Er voor jezelf zijn en beseffen dat dit proces onvermijdelijk is voor iedereen. Blijf je bewust van de kracht en moed die diep in jouw hart zitten, om jezelf bij elkaar te rapen en het leven weer met open armen tegemoet te gaan. Probeer weer vertrouwen in het leven te krijgen, want het leven heeft ook zijn mooie kanten. Probeer te blijven focussen op het positieve in het leven, en alles wat positief is om jou heen. Leer dankbaar te zijn voor de momenten die je hebt gehad, maar ook die je nog hebt. Het leven gaat weer beter worden, als je erin gelooft.

Rouwproces toelaten

Maar geef jezelf ook de kans om het rouwproces toe te laten en niet uit de weg te gaan. Laat het verdriet komen en gaan, zodat je weer ruimte maakt voor liefde, vreugde en geluk. Geef je hart de ruimte om te helen, waardoor hij weer open kan staan. Want na regen komt altijd zonneschijn, al zie je het nog niet zo. Blijf vertrouwen op het proces en de kracht in jezelf, want jij zal hier sterker uit komen. En misschien als de tijd daar is, kun je het een plekje geven.

Love D

Rouw

In dit boek leidt de wereldberoemde spirituele leraar en internationale bestsellerauteur Don Miguel Ruiz je door het pijnlijke proces van het omgaan met verdriet en rouw. Wanneer een geliefde overlijdt kun je je houvast volledig verliezen, losraken van de mensen om je heen en uiteindelijk ook van jezelf. Hoewel je meestal geen controle hebt over verlies, kun je wel je eigen herstel begeleiden en je verdriet langzaamaan verwerken. Ruiz helpt je hierbij.

Bestel jouw exemplaar voor €16.99 Bestel nu

Je bestelt bij

Het bericht De pijn die verlies met zich meebrengt verscheen eerst op Inspirerend Leven.

13 boeken over rouw en verlies

Wat gebeurt er als je dood gaat?

Als iemand sterft, ziet hij zijn fysieke lichaam wegglijden, samen met de geliefden die rond het bed staan. Anders dan de achterblijvenden denken, is dit een moment van diepe vreugde: de gestorvene ervaart nu dat de geest sterker is dan de materie en dat hij leeft, ook als is zijn fysieke lichaam hem ontvallen.

Bestel jouw exemplaar voor €17.50 Bestel nu

Je bestelt bij

Rouw

In dit boek leidt Don Miguel Ruiz je door het pijnlijke proces van het omgaan met verdriet en rouw. Wanneer een geliefde overlijdt kun je je houvast volledig verliezen, losraken van de mensen om je heen en uiteindelijk ook van jezelf. Hoewel je meestal geen controle hebt over verlies, kun je wel je eigen herstel begeleiden en je verdriet langzaamaan verwerken. Ruiz helpt je hierbij.

Bestel jouw exemplaar voor €15.00 Bestel nu

Je bestelt bij

Leven zonder ouders

In Leven zonder ouders vertellen volwassen zonen en dochters hoe het was toen zij, op verschillende leeftijden, hun ouder(s) verloren. Sommigen waren kind of puber, anderen studeerden of waren net aan het werk, weer anderen waren veertigers toen hun ouders stierven. Zij vertellen wat er gebeurde en welke gevolgen het verlies in hun leven had.

Bestel jouw exemplaar voor €24.99 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Stervensbegeleiding in een nieuwe tijd

Hoe kun je stervenden begeleiden op hun soms zo moeizame weg naar de dood? Natuurlijk is het belangrijk om te weten door welke stadia stervenden heengaan. Maar van beslissende betekenis bij die begeleiding is vooral de eigen opvatting over de dood.

Bestel jouw exemplaar voor €15.50 Bestel nu

Je bestelt bij

In het licht van sterven

In het licht van sterven maakt duidelijk dat er een diepgaande betekenis schuilt in sterven. De momenten voor de dood zijn heel wezenlijk voor mensen in hun laatste fase en duiden op een overgang naar een andere vorm van bestaan.

Bestel jouw exemplaar voor €18.50 Bestel nu

Je bestelt bij

Omgaan met gestorvenen

In ‘Omgaan met gestorvenen. Leven voorbij de dood’ laten Hans Stolp en Margarete van den Brink zien hoe de relatie van een overledene met de achterblijver blijft bestaan.

Bestel jouw exemplaar voor €16.50 Bestel nu

Je bestelt bij

Waar onze doden zijn

Dit boek gaat over de dood van telkens één mens. De mesten van hen heeft Huub Oosterhuis uitgeleide gedaan. Velen van hen laat hij zelf aan het woord, citerend uit gesprekken, interviews, brieven, gedichten. In die woorden klinken ze na - hoelang nog? Hij hoopt nog eeuwen. Maar hoe dan ook, ze staan geschreven.

Bestel jouw exemplaar voor €22.99 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Woorden van afscheid bij het sterven en de dood

Hans Stolp - die jarenlang stervenden begeleid heeft en als pastor werkzaam was - schreef in de loop van zijn leven veel troostende teksten. Hij bundelde ze in dit boek. Als een hulp voor mensen die in tijden van verlies en afscheid zulke woorden nodig hebben.

Bestel jouw exemplaar voor €16.50 Bestel nu

Je bestelt bij

Troostboek

Soms heb je zelf de woorden niet om een ander kracht, moed of inspiratie te bieden. Hans Stolp staat bekend om zijn inspirerende teksten, waarin heel veel mensen troost en steun vinden in moeilijke tijden. In dit prachtig vormgegeven Troostboek heeft Hans Stolp zijn persoonlijke keuze verzameld. De woorden worden omlijst door sfeervolle beelden.

Bestel jouw exemplaar voor €9.99 Bestel nu

Je bestelt bij

Aan het sterfbed

Korine van Veldhuijsen tekende verhalen op van naasten over een overlijden dat hen diep heeft geraakt. Verhalen van ouders, grootouders, kinderen, verzorgenden, medewerkers van een hospice of een ziekenhuis. Over hun zonen, dochters, vaders, moeders, broers, zussen, gasten en patiënten. Van een plotselinge dood tot een langdurig ziekbed en vanuit diverse culturele achtergronden. Ieder verhaal is troostend en aangrijpend. Een boek om er telkens weer bij te pakken als je het nodig hebt.

Bestel jouw exemplaar voor €22.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Als een geliefde sterft

Wat gebeurt er als een geliefde sterft? Hans Stolp laat zien dat vaak niet tot ons doordringt wat er allemaal gebeurt en hoe elk rouwproces ook een transformatieproces is.

Bestel jouw exemplaar voor €16.50 Bestel nu

Je bestelt bij

Meegaan tot het einde

'Hoe lang gaat het sterven duren?' Deze vraag wordt heel vaak gesteld als iemands levenseinde nadert. Een beladen, maar normale vraag, die Marinus van den Berg in Meegaan tot het einde van verschillende kanten belicht. Een mens in de laatste levensperiode begeleiden kan zwaar, maar ook waardevol zijn.

Bestel jouw exemplaar voor €19.99 met gratis verzending Reserveer nu

Je bestelt bij

Afscheid van je huisdier

Gary Kowalski geeft hartverwarmende en helende tips om om te gaan met rouw om je beste maatje. Het moment van afscheid nemen van een huisdier is zwaar, zeker in deze tijd waarin onze dieren een volwaardig lid van het gezin zijn geworden. Door bijvoorbeeld het inzetten van rituelen, goed voor jezelf te zorgen en je kinderen goed te begeleiden maak je het niet makkelijker, maar wel draaglijker. De herkenbare verhalen van anderen die ook zijn opgenomen in dit boek maken dit een prachtig en warm boek voor iedereen die rouwt om een huisdier.

Bestel jouw exemplaar voor €20.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Heb jij nog een boekentip die in dit rijtje thuis hoort? Laat het in een reactie weten.

Het bericht 13 boeken over rouw en verlies verscheen eerst op Inspirerend Leven.