Het kan voelen alsof ontsnappen uit de relatie een van de moeilijkste dingen ooit is om te doen. Dit heeft te maken met cognitieve dissonantie en ontkenning.

Negatieve invloed herkennen

Giftige relaties kunnen een verwoestend effect op je hebben. Het maakt niet uit of we het hebben over relaties met mensen met persoonlijkheidsstoornissen, zoals narcisme, borderline en psychopathie, of met andere problemen. De uitkomst blijft namelijk hetzelfde. Wanneer je in een giftige relatie bent verwikkeld, heeft dat een negatieve invloed op jouw leven. De eerste, en vaak ook de lastigste, stap om deze grip op jou te verwijderen is: deze leren herkennen. Helaas zijn giftige relaties vaak moeilijk herkenbaar, vooral als je er zelf middenin zit. Dit heeft te maken met cognitieve dissonantie en ontkenning.

Verdedigingsmechanismen

Cognitieve dissonantie doet zich voor wanneer je tegenstrijdige overtuigingen hebt, waarbij je de greep op de realiteit verliest en jezelf steeds meer in twijfel trekt. De ontkenning betekent dat jij je algehele waarheid en realiteit onderdrukt, wat de cognitieve dissonantie weer verergert. Maar wanneer je ontdekt en begrijpt wat er met jou in de relatie gebeurt, kun je deze verdedigingsmechanismen opzij zetten. Zo komt de acceptatie van het feit dat je relatie niet goed voor jou is een stap dichterbij.

Test: zit jij in een ongezonde relatie?

Er is een aantal alarmbellen dat erop kan wijzen dat de relatie waarin je verwikkeld bent een giftige dynamiek veroorzaakt. Herken jij jezelf, je partner en je relatie erin?

25 Tekenen van een giftige relatie

1. Je bent veranderd. Je herkent jezelf nauwelijks in wie je was vóór de relatie.
2. Je groeit niet in de relatie en op persoonlijk en spiritueel niveau ga je achteruit in plaats van vooruit.
3. Je verliest je interesse in vriendschappen, hobby’s, creativiteit etc. Je verwaarloost ze.
4. Je worstelt met het handhaven van duidelijke fysieke, emotionele, mentale en/of spirituele grenzen.
5. Je eigenwaarde is tot een dieptepunt gedaald; je hebt een gevoel van waardeloosheid.
6. De relatie voedt je donkere kanten. Je doet en zegt dingen die je eerst niet deed.
7. Je loopt op eieren. Je merkt dat je voorzichtig bent in wat je doet en zegt, uit angst dat je partner van streek raakt.
8. Je kunt niet openlijk je gedachten, gevoelens of behoeften uitspreken zonder bang te zijn voor de negatieve gevolgen.
9. Je verlaagt je eigen normen en waarden om de relatie goed te houden.
10. Je merkt dat je het egoïstische of vervelende gedrag van je partner probeert te verontschuldigen of rechtvaardigen naar anderen én naar jezelf toe.
11. Je partner profiteert financieel, emotioneel, mentaal en/of seksueel van je. Je hebt het gevoel dat je meer geeft dan je ontvangt.
12. Je partner is onbetrouwbaar gebleken wat betreft afspraken en verplichtingen en/of jij hebt je partner betrapt op leugens. Je voelt wantrouwen.
13. Je partner leeft in een constant drama. Je hebt het gevoel dat er altijd een dreiging van drama en chaos om hem/haar heen hangt.
14. Je partner is afgunstig op je succes. In plaats van je triomfen te vieren, voelt je partner zich genoodzaakt om je vreugde te vernietigen en je naar beneden te halen.
15. Je partner probeert je te controleren en overheersen. Dat resulteert in talloze emotionele en psychologische spelletjes.
16. De relatie brengt in plaats van het beste het slechtste in je naar boven.
17. Je kunt niet echt een diepe emotionele verbinding met je partner maken; het gaat altijd om uiterlijkheden, materiële zaken of (gevoelloze) seks.
18. Er is een onderstroom van minachting die zich in je relatie manifesteert. Die uit zich in een negatieve en neerbuigende toon.
19. Je voelt geen steun; je kunt niet bij je partner terecht voor emotionele en mentale ondersteuning in tijden van nood.
20. Je hebt het gevoel dat het in de relatie altijd over de ander gaat. Je partner is steeds verwikkeld in eigen problemen, doelen en verlangens.
21. Je speelt de therapeut; je hebt vaak de ondersteunende rol.
22. Er zijn problemen met macht en overdreven controle in je relatie.
23. Er is een giftige fixatie op misstanden. In plaats van verder te gaan en te leren van het verleden, is er sprake van het herhalen van gevechten, argumenten en grieven in de relatie.
24. Je ervaart een ongelijke taakverdeling. Je hebt het gevoel dat jij al het (emotionele) werk in de relatie moet doen en de verantwoordelijkheden draagt, terwijl je partner onbeleefd, koud, onbetrouwbaar en onvolwassen blijft.
25. Er is non-stopgedoe. Alle relaties hebben obstakels en gaan door hobbelige periodes, maar in die van jou houdt het nooit op.

Hoeveel van deze tekenen herken je? Hoe meer het er zijn, hoe giftiger je relatie is.

Ontsnappen uit een ongezonde relatie

De beslissing nemen om weg te gaan uit een giftige relatie kan heel moeilijk zijn. Mede vanwege de ontkenning en de verslavende gevoelens die ontstaan door de ongezonde binding. Het kan voelen alsof ontsnappen uit de relatie een van de moeilijkste dingen ooit is om te doen en wegblijven van deze persoon kan nog veel moeilijker lijken. Uiteindelijk is het gemakkelijker om te ontsnappen dan om te blijven. Ja, je bent verdrietig, maar de winst op lange termijn is groter dan jij je ooit kunt voorstellen. Als je de beslissing hebt genomen om je leven opnieuw op te bouwen, kun je wel tools en ondersteuning gebruiken. Het boek Detox je liefdesleven is geschreven om je daarbij te helpen.

Detox je liefdesleven

Waren veel tekenen herkenbaar en zou je je liefdesleven willen ontgiften om ruimte te maken voor ware liefde, en bovenal liefde voor jezelf? Dit fragment komt uit Detox je liefdesleven van Mjon van Oers waarin ze sleutels geeft om te herstellen van giftige relaties en meer zelfliefde te cultiveren.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen over giftige relaties:

• Lessen in liefde: jezelf ontdekken en groeien na een verbroken relatie

• Je kwetsbaarheidsfactoren herkennen om je relaties in de toekomst te verbeteren

• Jezelf worden na een giftige/narcistische relatie

Het bericht 25 tekenen dat je een ongezonde relatie hebt verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Harmonie is een term uit de muziek, het samenspel van klanken dat schoonheid schept. Maar binnen de muziek zijn er allerlei verschillende manieren om harmonie te scheppen. Van rustig en kalm tot opwekkend en zelfs opzwepend. De noten werken samen om iets groters te creëren.

De harmonieschepper

Er zijn mensen die harmonie kunnen creëren. Als je zo’n mens bent, heb je een fijne, positieve sfeer om je heen. Je weet anderen het gevoel te geven dat je hen ziet. Mensen zijn graag in je nabijheid want als jij er bent dan loopt het allemaal gewoon beter. Als je werkt met dergelijke mensen om je heen, werk je op een fijne plek.

Pleasen en schijnharmonie

Alleen, talent hebben om harmonie te scheppen is niet hetzelfde als dat talent goed gebruiken. Want, om een misverstand uit de weg te ruimen: harmonie scheppen is niet hetzelfde als pleasen. Er zijn mensen, en misschien ben jij er een van – die ontzettend goed aanvoelen wat een ander wil of nodig heeft. En die dat dan dus gaan geven. Ongeacht of het voor hen goed is of niet. Dan krijg je weliswaar harmonie van buiten. Maar dat gaat ten koste van de harmonie van binnen.

Mensen die hun hooggevoeligheid op deze manier gebruiken zijn er vaak erg goed in om hun onvrede weg te stoppen en op deze manier energieblokkades te creëren voor zichzelf. Je kunt jezelf dan voor de gek houden over hoe ver je al bent op je spirituele pad. Maar eigenlijk heb je gewoon twee keer schijnharmonie gecreëerd.

Hoe minder harmonie je van binnen hebt – onderdrukt of niet – hoe groter je behoefte aan harmonie van buiten. Als je een pleaserspatroon hebt, kun je zo nog vaster komen te zitten. Maar zo hoeft het niet te zijn.

De harmonieschepper en negativiteit

Echte harmoniescheppers zijn niet bang voor negativiteit.

Bij een boeiend muziekstuk word je regelmatig verrast door een noot die anders is. Een dissonantie die ineens de boel openbreekt. Er is ruimte voor vernieuwing, voor spannend en onverwacht: het verschil tussen muziek en muzak.

In het leven is het ook zo. Echte harmonie is niet bang voor dissonante noten. Er is ruimte voor de tegenstem, want de tegenstem heeft wat te melden. Als je een harmonieschepper bent, schrikken negatieve emoties je niet af. Je kunt luisteren met respect zonder mee te moeten in het verhaal of je eigen positie op te geven. Je kunt meebewegen voor zover het nodig is, ruimte creëren en helpen oplossingen te vinden die iedereen rijker maken. Echte harmoniebrengers zijn niet bang voor mensen die een dissonante noot inbrengen, maar weten die op waarde te schatten. Daarvoor is het nodig dat ze sterk genoeg in hun schoenen staan om ruimte te geven aan het dissonante geluid en niet te bang zijn dat dat het hele stuk over zal nemen. Want een harmonieschepper kan ook op een respectvolle manier begrenzen.

Geen angst voor eigen stormen

Om dat te kunnen is het nodig dat je niet bang bent voor je eigen stormen. Je loopt niet weg voor je eigen dissonante tonen. Je kent jezelf en je kunt je eigen boosheid zien aankomen en dus hanteren. Niet door stoom af te blazen, maar door je grenzen in bezit te hebben. Jij durft klaar is klaar te zeggen voor de boel uit de hand loopt. Want je geeft jezelf bestaansrecht en het recht om ruimte in te nemen ongeacht de meningen van anderen. Niet dat je anderen pijn wil doen of hen ruimte wil ontnemen. Maar omdat je geleerd hebt dat we allemaal verantwoordelijk zijn voor ons eigen leven.

Je kunt een echte harmoniebrenger zijn als je mens durft te zijn en je eigen zwakke plekken durft te omarmen. Je hebt harmonie van binnen en daar horen je eigen dissonanten bij. Als je weet wie je bent kun je stevig staan. Zelfacceptatie en zelfrespect geven je bodem en vanuit die stevigheid kun je uitreiken naar anderen. Maar ook grenzen stellen aan andermans gedrag.

Ben je toch meer een pleaser?

Dan heb je nog steeds het talent. Wat je nodig hebt is werken aan je basis. Aan er mogen zijn, precies zoals je bent. Hoe meer jij mag zijn wie je bent van jezelf, hoe makkelijker het is om anderen te laten zijn wie ze zijn. Willen mensen dingen van je die je niet wilt geven? Dan mogen ze dat willen zonder dat jij de behoefte voelt om hen te veranderen of mee te gaan in hun verhaal. Dat geeft jou heel veel ruimte, maar paradoxaal genoeg de ander ook. Want de mensen die het hardste de pleasers nodig hebben, zijn meestal de mensen die zichzelf ook het minst accepteren. Daarom is het ook nooit genoeg. En hoe meer ze hun zin krijgen, hoe minder ze om kunnen gaan met tegengeluid. Komt er tegengeluid, dan kan dat hard raken. Maar gek genoeg blijkt dat niet het einde van de wereld te zijn. Een liefdevolle spiegel heeft geduld tot iemand erin kan kijken, zonder wegkijken het probleem van de spiegel te maken.

Hoe meer je dat kunt, hoe meer je je talent om harmonie te scheppen naar buiten kunt brengen zodat jouw aanwezigheid iedereen helpt om samen een groter geheel te zijn. Met alle ruimte voor de individuele noten met hun unieke klank.

Geschreven door: Gerry Damen

Stop met pleasen

Stop met pleasen van Andrea Mathews is het antwoord in boekvorm op een probleem waar ontzettend veel mensen mee worstelen: zij zetten anderen op de eerste plek in plaats van zichzelf. Hoe pak je het aan om grenzen te stellen, zonder je schuldig te voelen? En word je dan nog wel aardig gevonden? Andrea Mathews denkt met je mee hoe je de patronen van pleasen kunt herkennen én los kunt laten.

Bestel jouw exemplaar voor €25.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Maak jij de stap van pleaser naar harmonieschepper? Deze artikelen en cursus kunnen je daarbij helpen:

• Schrijf je nu in voor de online mini-cursus ‘Stop met pleasen’

• Is jouw keelchakra geblokkeerd of verzwakt? Zo herken je een blokkade

Het bericht Hooggevoeligheid: ben jij een harmonieschepper of pleaser? verscheen eerst op Inspirerend Leven.