Jouw behoeften zijn niet altijd belangrijker dan die van anderen, maar soms wel.

Grote verwarring

Er zijn veel misvattingen over wat het betekent om egoïstisch, egocentrisch of zelfbewust te zijn, wat zorgt voor verwarring en tegenstrijdigheden. Als je vraagt om iets wat je wilt, vind je dan dat je egoïstisch bent? Of als je iemands verzoek afwijst, ben je dan egocentrisch? En weet je wat het inhoudt om zelfbewust te zijn?

Egocentrisme: de aandacht op jezelf richten

Misschien ben je niet bekend met deze drie termen of weet je niet dat ze van elkaar verschillen. Laten we eerst eens kijken naar egocentrisme. Een egocentrisch persoon kan zeggen: ‘Ik vind het zo erg dat je moeder kanker heeft. Je hebt het vast druk met haar naar het ziekenhuis brengen. Maar misschien heb je nog wel tijd om te blijven carpoolen?’ Of degene zegt dit: ‘Gefeliciteerd met je zwangerschap! Ik ben zo blij voor jullie. Het kostte ons jaren en zoveel geld voor behandelingen. Ik zou echt niet weten hoe het voelt om het op een natuurlijke manier te doen.’

Egocentrische personen richten de aandacht op zichzelf zonder erover na te denken en zonder rekening te houden met anderen. Je vraagt je af waarom je een gesprek met hen bent aangegaan. Of je voelt je plotseling beschaamd dat je deze informatie met hen deelt, alsof jouw zorgen of geluksmomenten er niet mogen zijn.

Egoïsme: jouw behoeften op nummer één

En dan is er nog puur egoïsme. Egoïsme is jouw eigen behoeften en verlangens boven die van anderen plaatsen, vaak of altijd. Als er taart is, dan grijpt de egoïst het laatste stuk. Je kunt worstelen met het idee egoïstisch over te komen en daarom besluiten niet je eigen waarheid of waarden uit te drukken. Anderen raken er zo aan gewend dat jij weinig in te brengen hebt. Op de lange termijn kan jouw stilzwijgen misbruikt worden of zelfs als vanzelfsprekend worden gezien. En dat kan tot diepe eenzaamheid leiden.

Zelfbewustzijn: oog voor jezelf én anderen

Zelfbewust zijn is een heel andere keuze. Mijn definitie is simpel: je houdt je eigen behoeften en verlangens in gedachten en behandelt ze met net zoveel achting als de behoeften en verlangens van anderen. Jouw behoeften zijn niet altijd belangrijker dan die van anderen, maar soms wel. Net als dat de behoeften van anderen soms belangrijker zijn dan die van jou.

Het belangrijkste woord hier is ‘genoeg’. Soms is dat niet veel, omdat de behoeften van een ander prioriteit hebben, en niet voor niets. Maar als je zelf in een pijnlijke, angstige of verwarrende situatie zit, hebben jij en jouw behoeften alle aandacht en ondersteuning nodig.

Heb jij een perfect verborgen depressie?

Als je worstelt met een perfect verborgen depressie, ben jij je waarschijnlijk niet bewust van het verschil tussen egoïsme en zelfbewustzijn. Je bent vroeger misschien niet zo behandeld of hebt niet geleerd dat jouw kinderlijke behoeften en verlangens belangrijk waren. Misschien heb je zelfs wel het volgende gehoord van de mensen die voor jou moesten zorgen:

‘Niemand heeft jou iets gevraagd.’

‘Bel je vrienden maar om te vertellen dat je verjaardagsfeestje niet doorgaat. Mama is moe.’

‘Je weet toch dat je vader zijn geduld verliest als je te laat bent.’

Deze uitspraken zijn vaak te horen in gezinnen waarin verwaarlozing en misbruik voorkomen, waarin ouders een rigide en autoritaire opvoedmethode hanteren of waarin een vader of moeder ‘stiekem’ verslaafd was. Jou werd regelmatig op subtiele en minder subtiele manieren verteld dat je behoeften en verlangens er niet toe deden. Je leerde dat jouw behoeften ná die van anderen komen. En als volwassene ben je dat blijven geloven. Maar jij bent net zo belangrijk als anderen!

Adviezen: zo kies je voor jezelf!

Vind je het lastig om voor jezelf te kiezen? Voel jij je egoïstisch als je luistert naar je eigen behoeften? Dan zijn deze 3 adviezen voor jou.

1. Ga de confrontatie aan met jouw idee van egoïsme

Stel jezelf de volgende vraag: noem je iemand die besluit een lange wandeling te maken in plaats van de was te doen een egoïst? Nee, natuurlijk niet. Je zult zien dat als je tegen jezelf zegt wat je tegen een ander zou zeggen, je moet lachen om de onredelijkheid van je eigen gedachten.

2. Begrijp dat een groter zelfbewustzijn een groter gevoel van kwetsbaarheid creëert

Op het moment dat je de aandacht op jezelf richt, bijvoorbeeld door kalme overpeinzingen, meditatie of selfcare, kan er veel pijn naar boven komen. Je geeft jezelf de boodschap dat jij ertoe doet. Een boodschap die je misschien nog nooit of niet in de juiste vorm hebt ontvangen. En je kunt je misschien ongemakkelijk voelen bij zoveel kwetsbaarheid. Of verdrietig of zelfs boos.

3. Plan elke week een moment voor jezelf

Maak tijd voor jezelf. Zelfs al is het iets kleins, zoals een halfuurtje in je favoriete stoel een boek lezen, een wandeling maken in het bos of een vriendin bellen. Cadeautjes aan jezelf hoeven niet groot te zijn om een verschil te maken. In het begin kan het een beetje ongemakkelijk voelen, maar het is het echt waard. Want jij bent het waard!

Perfect verborgen depressie

In Perfect verborgen depressie laat Margaret Robinson Rutherford zien dat perfectionisme heel gevaarlijk kan zijn voor je welzijn, ook al zien anderen er aan de buitenkant niets van – en heb je zelf misschien ook niet door hebt hoe erg je er aan toe bent.

Bestel jouw exemplaar voor €26.99 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder over de perfect verborgen depressie:

• Perfect verborgen depressie: verstop jij jouw ware gevoelens?

• De vijf fasen van heling bij een perfect verborgen depressie

• Op trauma gebaseerd perfectionisme: verstop jij een deel van jezelf?

• Als het leven niet gaat zoals je verwacht had – hoe kun je hiermee omgaan?

Het bericht Voor jezelf kiezen: is dat zelfbewust of egoïstisch? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Begrijp jij jouw reacties op bepaalde dingen? Ben jij je bewust van je gevoelens en waarom je ze voelt?

Vraag jij je weleens af hoe emotioneel gezond je bent?

We hebben allemaal wel een algemeen beeld van hoe wij denken dat een emotioneel gezond persoon eruitziet. Misschien is zo iemand in jouw ogen niet depressief, angstig of gediagnosticeerd of heeft hij geen pijn. Misschien is een emotioneel gezond iemand wel gelukkig of leeft hij een goed leven.

Al deze zaken zijn natuurlijk belangrijk. Maar wanneer is iemand nou echt emotioneel gezond? Hieronder staan de vijf kenmerken beschreven waar bijna niemand aan denkt.

Vijf kenmerken van een emotioneel gezond persoon

1. Je kunt tegenstellingen vormen in je hoofd

‘Is ze een goed of slecht persoon? Vond je de film leuk of niet? Ben je getalenteerd of niet? Wie heeft er gelijk? Jij of ik?’ Op alle vlakken in je leven kun je zaken polariseren om tot een simpel antwoord te komen. Maar dit gebeurt vooral bij heel persoonlijke vragen, zoals hoe je jezelf ziet, hoe je terugkijkt op je jeugd en hoe je anderen ziet.

Niet iedereen lukt het om de grijze gebieden te zien. Maar we gaan een stapje verder. De mogelijkheid om tijdens een conflict met iemand anders te zeggen: ‘We hebben allebei gelijk en we zitten er ook allebei naast.’ Om in elke situatie te kunnen concluderen: ‘Dit is extreem goed en slecht.’ ‘Deze persoon heeft goede en slechte bedoelingen.’ ‘Ik hou van je en haat je tegelijkertijd.’ ‘Mijn ouders hebben me veel gegeven, maar ze hebben me ook teleurgesteld.’ Alles is waar.

Tegenstellingen gaan beter samen dan je denkt. En als je tegelijkertijd die tegenstellingen kunt vormen in je hoofd, krijg je een beter beeld van jezelf, iemand anders of van een situatie. Een beeld dat veel dichter bij de waarheid zit dan wanneer je een eendimensionaal antwoord probeert te zoeken.

2. Je kunt je gevoelens onder controle houden tijdens de communicatie

Het is al lastig genoeg om je gevoelens onder controle te houden, maar om dat te doen terwijl je met iemand anders communiceert? Dat gaat nog een stapje verder. Het is een hele uitdaging. Probeer maar eens de pijn te onderdrukken terwijl je aan iemand je gevoelens uitlegt. Of om je woede onder controle te houden terwijl je een probleem beschrijft op zo’n manier dat de ander je begrijpt. Dit zijn twee voorbeelden van een sterke psychologische mentale gezondheid.

3. Je bent zelfbewust

Iedereen kent zichzelf. Maar hoe goed eigenlijk? Begrijp jij jouw reacties op bepaalde dingen? Ben je je bewust van je gevoelens en waarom je ze voelt? Wat zijn jouw sterke en zwakke punten? Talenten? Wat vind je leuk en wat vind je minder leuk? Wat heb je nodig en waar geniet je van? Als je jezelf goed begrijpt, dan kun je meer aan, maar je kunt jezelf ook sneller vergeven voor de fouten die je hebt gemaakt en je maakt betere levenskeuzes.

4. Je voelt je op je gemak in je eigen lichaam

Dit betekent dat je gelukkig bent om jezelf te zijn. Bijvoorbeeld door tijd met jezelf door te brengen op een gelukkige en comfortabele manier. Kun jij alleen zijn zonder entertainment en je nog steeds op je gemak voelen? Leef jij in het nu en denk je niet aan de toekomst, het verleden of aan iets of iemand anders? Lukt het je om een gevoel te voelen, dat gevoel te accepteren en het proberen te begrijpen? Dit zijn allemaal voorbeelden van hoe je je op je gemak voelt in je eigen lichaam.

5. Je bent bereid om risico’s te nemen

Het vergt veel kracht en veerkracht om jezelf buiten je comfortzone te wagen. Ben jij bereid om dat te doen? Vertrouw je erop dat je fouten kunt maken zonder erdoor tegengehouden te worden? Ken je jezelf goed genoeg om te weten welke dingen het waard zijn? Kun je jezelf vergeven als iets niet lukt? Het vergt inderdaad veel kracht om fouten te maken en daarna door te gaan met je leven.

Maak je geen zorgen als al deze voorbeelden intimiderend klinken. Heel weinig mensen bevatten alle vijf de kenmerken. Je gaat er al op vooruit door er maar één te hebben.

Drie manieren om emotioneel gezonder te leven

1. Probeer niet altijd je gelijk te halen

Als je de drang loslaat om altijd gelijk te hebben, dan gaat er een nieuwe wereld voor je open. Je krijgt een veel beter beeld van de wereld en zo word je een stuk wijzer. Laat de goed-of-slecht-mentaliteit los en begin jezelf en anderen op een andere manier te zien.

Door tegenstellingen te zien, de waarheid, begrijp je je eigen gevoelens beter (die vaak recht tegenover elkaar staan) en die van anderen. Zo zie je en begrijp je jezelf beter.

2. Leer en doe mindfulnessoefeningen

Mindfulness, in het heden leven waarbij je je focust op jezelf, op wat jij doet en wat je voelt. Mindfulness is belangrijk om zelfbewust te worden en om je op je gemak te voelen in je eigen lichaam. Ook is het wetenschappelijk bewezen dat mindfulness een positief effect heeft op andere psychologische aspecten.

3. Probeer je fouten vanuit een andere hoek te zien

Fouten zijn een teken van moed. Als je fouten maakt, betekent het dat je buiten je comfortzone bent getreden en een risico hebt genomen. Door fouten op de juiste manier te maken, ontwikkel je jezelf meer. Je leert meer van je fouten dan van je successen.

Terwijl je zelfbewuster wordt, beter emotioneel communiceert en je meer op je gemak voelt in je eigen lichaam, kun je meer risico’s nemen en daarvan leren. Je vormt diepere relaties die je meer voldoening geven. Uiteindelijk bereik je en ervaar je veel meer dan je ooit had kunnen durven dromen.

Ongekende gevoelens

Dit artikel is geschreven door Jonice Webb, auteur van Ongekende gevoelens. Ongekende gevoelens helpt je om de oude pijn te herkennen, erkennen, omarmen en een plekje te geven.

Bestel jouw exemplaar voor €23.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Jonice Webb:

• Verborgen pijn: hoe ziet emotionele verwaarlozing eruit?

• Wat als je partner en jij allebei emotioneel verwaarloosd zijn?

• 7 tekenen dat je emotioneel verwaarloosd bent als kind (en hoe het nu invloed op je heeft)

Het bericht Wat betekent het om emotioneel gezond te zijn? verscheen eerst op Inspirerend Leven.