We vergeten – of zien we niet – dat een groot aantal bondgenoten, die veel voor ons kunnen betekenen, achter ons staan en wachten op hun kans om er voor ons te kunnen zijn.

Het belang van andere mensen

We hebben allemaal weleens uitspraken gehoord in de trant van:
Zij is er voor mij.
Hij helpt me uit de brand.
Zij staan aan mijn kant.
Hij zit in mijn team.
Zij steunt me.
Hij staat achter me.

Dit zijn verwijzingen naar een essentieel en onmisbaar personage op de reis die we als mens maken: de bondgenoot, de betrouwbare metgezel, de helpende hand. En natuurlijk zijn het ook allemaal aanduidingen voor liefde, voor wat we zo hard nodig hebben.

Leven is een groepsproject

De uitdaging waar we als mens mee worden geconfronteerd is dan ook een groepsproject. We zijn geboren met het volledige spectrum van menselijke capaciteiten, maar we kunnen ze alleen maar met behulp van anderen in praktijk brengen. We hebben een lichaam dat kan lopen, maar iemand moet ons laten zien hoe dat moet. We hebben een aangeboren taalvermogen, maar we kunnen dit alleen maar gebruiken door anderen te horen spreken.

We zijn geboren met unieke talenten, die allemaal nog tot bloei moeten komen. Dat kan alleen maar met behulp van de geduldige en bemoedigende hulp van anderen. Met andere woorden, we kunnen geen mens zijn als anderen ons niet op weg helpen. Anderen helpen ons en wij helpen hen. We hebben elkaar nodig om volledig mens te kunnen worden.

Een saamhorigheidsgevoel is een primair aspect van ons bewustzijn en noodzakelijk om te overleven. We voelen ons welkom als we geboren worden in een gezin, op school, als we onder leeftijdsgenoten zijn, in een religieuze gemeenschap, op het werk of in onze loyaliteit aan een club. We kunnen dit ook op een prachtige manier voelen in de natuur als we een plekje onder een boom vinden. Omdat in de natuur alles met alles verbonden is, is alles daar een helpende kracht. Hulp vloeit voort uit verbinding.

Als je je eenzaam voelt

Het woord ‘helper’ kan de indruk wekken dat een ander iets heeft wat wij niet hebben. Dat kan inderdaad zo zijn, maar het is niet van toepassing op het archetype van de helpende kracht. Omdat de belangrijkste helpende kracht in onszelf zit, activeren anderen wat we zelf al hebben. Helpende krachten weerspiegelen innerlijke hulpbronnen.

Het noodzakelijke ingrediënt van begeleiding laat ons zien waarom verlaten worden onze grootste angst is. Verlaten worden door iedereen die er voorheen voor ons was – alleen, zonder iemand bij wie we kunnen aankloppen, buitengesloten – beangstigt ons en we zien het als een lot dat erger is dan de dood. Eigenlijk is het de dood, omdat het leven voor mensen alleen maar succesvol kan verlopen als we samen leven.

Sommige mensen werden als kind in de steek gelaten, andere mensen als volwassene, sommige als kind en als volwassene. Daarbij ging het niet alleen om het verlies van iemands aanwezigheid. Het was een angstaanjagend trauma dat een verwonding toebracht waarvan de heling je hele leven duurt.

In dit boek kijken we naar het concept van helpende krachten, niet als toevoegingen maar als essentiële aspecten van ons leven die ervoor zorgen dat we ons veilig en geborgen voelen. Dat hebben we nu nodig, en we hebben het altijd nodig gehad om te overleven. Nu begrijpen we waarom het zo beangstigend is om door anderen in de steek gelaten te worden of buitengesloten te worden. We moeten ergens bij horen, we moeten worden geaccepteerd en als volwaardig worden beschouwd, en we hebben de eigenwaarde nodig die daaruit voortvloeit.

Eenzaamheid overleven

De wanhoop en eenzaamheid die zoveel mensen tegenwoordig ervaren kan worden geheeld als we ons openstellen voor de zichtbare en onzichtbare helpende krachten die een einde maken aan het sociale isolement van de mens. In onze huidige wereld vallen gemeenschappen steeds vaker uit elkaar. Alleen solidariteit en saamhorigheid kunnen een verschil maken als we willen overleven.

Tijdens ons hele leven hebben we allemaal steun van anderen nodig, hoe krachtig, zelfvoorzienend of wijs we ook zijn. Maar al te vaak ploeteren we maar door in de veronderstelling dat we het wel alleen afkunnen. Daarbij vergeten we – of zien we niet – dat een groot aantal bondgenoten, die veel voor ons kunnen betekenen, achter ons staan en wachten op hun kans om er voor ons te kunnen zijn. Dit gebrek aan opmerkzaamheid zorgt ervoor dat iemand met een opgeblazen ego – die denkt dat hij niemand nodig heeft – veel mist en uiteindelijk geestelijk verarmd raakt.

Zelfredzaamheid als zelfbeperking

Ironisch genoeg is alles zelf willen doen een vorm van zelfbeperking. Keer op keer komen we tot de ontdekking hoe broos en zwak de krachten van zo’n hoogdravend maar wankel ego zijn. Sterker nog, een van de meest trieste beproevingen die de mens zichzelf kan aandoen, is dat we doen alsof veiligheid en zekerheid alleen mogelijk zijn als we vasthouden aan individualisme. We vertrouwen dan eerder op verdeeldheid dan op saamhorigheid, eerder op illusie dan op de realiteit. Zoals we in dit boek zullen zien, is het een handicap als we ons hele leven lang geen hulp kunnen of willen vragen, vooral op latere leeftijd.

Het leven zit vol met obstakels, en daarom werkt synergie het beste, oftewel bij elke stap die we zetten onze krachten bundelen met die van onze bondgenoten. Daarom begrijp je waarom het zo’n pijn doet om afgewezen te worden door anderen, vooral door familieleden, om je een buitenstaander te voelen, om gemeden te worden. Als je niet bij de juiste kliek op de middelbare school hoort of bij de groep op je werk die samen een biertje gaat drinken, kan dat je eigenwaarde aantasten. Sterker nog, omdat we als zoogdieren alleen maar goed kunnen gedijen in een groep of familie, staat verbanning in wezen gelijk aan de dood. Een einzelgänger kan alleen maar overleven in een groep waarvan hij deel uitmaakt. Verlatingsangst is de grootste angst van alle zoogdieren, en gezelschap biedt de grootste troost.

Wat is een bondgenoot?

Tegenwoordig verwijst het woord ‘bondgenoot’ naar een persoon die geen lid is van een gemarginaliseerde of achtergestelde groep, maar die die groep wel steunt. In dit boek gebruiken we echter de oorspronkelijke definitie van dit woord: een betrouwbare helper – een metgezel die ons steunt, sterkt en bijstaat.

Hieronder staan enkele voorbeelden van hoe een helpende kracht eruit zou kunnen zien:

• Iemand die om ons geeft en bij wie we altijd terechtkunnen.
• Een wijze gids.
• Iemand die onze groei en evolutie ondersteunt.
• Een metgezel die ons nooit in de steek laat.
• Een beschermer of ondersteuner.
• Een aanmoediger die ons wijst op onze innerlijke krachten en talenten en deze stimuleert.
• Iemand die ons het gevoel geeft dat we erbij horen, ongeacht wat er gebeurt.
• Iemand die ons echt begrijpt, dat wil zeggen, die is afgestemd op onze gevoelens, behoeften en verlangens.
• Iemand die op het juiste moment precies het juiste zegt, wat een positief effect op ons heeft.
• Iemand die ons durft te confronteren met onze fouten, tekortkomingen en verslavingen, maar altijd met het oog op wat het beste voor ons is.
• Iemand die ons helpt weer tot onszelf te komen als we instorten of diep in de put zitten.
• Iemand die bijspringt tot we het weer zelf kunnen.
• Iemand met wie we een band hebben die tijd en afstand overstijgt en die niet verbroken kan worden door veranderingen in omstandigheden, afstand of zelfs de dood.

Elke persoon, elke ervaring of elk ding dat een of meer van deze positieve dingen kan bieden, is een persoonlijke helpende kracht, een bondgenoot. Al onze bondgenoten samen vormen wat we een ondersteunend systeem noemen. Omdat helpende krachten nodig zijn om een rijk en vervuld leven te kunnen leiden, is het ook nodig dat we onze vrienden en medestanders koesteren en uitbreiden. We overleven en gedijen alleen in gezelschap van anderen.

We zijn zelf ook heel belangrijk voor de groep van ondersteunende krachten die onze vrienden omringen. Als wij er voor anderen zijn, dragen we bij aan hun geluk en laten we zien dat we van ze houden. Een andere manier waarop je dit kunt zeggen is: helpende krachten zijn liefdesverbindingen van anderen naar ons en van ons naar anderen.

We redden het niet in ons eentje

Fragment uit: Nooit alleen

Nooit alleen

In 'Nooit alleen' laat David Richo zien wie de helpers op jouw pad zijn en hoe jij een helper kan zijn voor anderen.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van David Richo:

• De 3 fasen van romantische relaties: in welke fase zit jij?
• Hoe de natuur je troost biedt als niemand anders dat kan

Het bericht Nooit alleen: je wordt gedragen, zelfs als je je alleen voelt verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Ons lichaam kan zo’n extreme hormoonproductie niet aan.

De 3 fasen van liefdesrelaties

De meeste succesvolle relaties doorlopen drie fasen: romantiek, conflict en commitment. Relaties die niet werken eindigen meestal in de conflictfase, vaak met wrokgevoelens als gevolg. Dit zijn de drie fasen:

1. Extatische romantiek

Als we een relatie met iemand aangaan, beginnen we meestal met romantische gevoelens die uitmonden in ‘extatische’ romantiek. ‘Extatisch’ is een toepasselijk woord, omdat het niveau van bepaalde hormonen stijgt wanneer de romantiek in volle gang is en dat geeft ons een extatisch gevoel. In dit stadium ervaren we ‘chemie’ met elkaar. ‘Chemie’ verwijst naar een opwindende combinatie van dopamine, het beloningshormoon, en oxytocine, het warme knuffel-hormoon.

Deze hormonen geven ons een plezierig gevoel en het gevoel dat we veilig en geborgen zijn. We denken de hele tijd aan elkaar en vinden het heerlijk om dicht bij elkaar te zijn, zelfs om aanhankelijk te zijn; we zijn erotische bondgenoten die onafscheidelijk zijn. Zolang het duurt kunnen we er zorgeloos van genieten: romantiek is een passend begin voor elke intieme relatie. Het is ook de manier waarop Moeder Natuur ervoor zorgt dat het menselijk ras zich voortplant.

Hoge hormoonproductie en projectie

Er zijn echter twee problemen die we wellicht niet opmerken. Het eerste is dat extatische romantiek niet blijvend is. Ons lichaam kan zo’n extreme hormoonproductie niet aan. Het andere is dat we in deze extatische fase niet goed zien wie onze partner werkelijk is. We kijken naar onze eigen projectie van de ‘perfecte partner voor mij’. We zien ons eigen levenslange verlangen naar liefde weerspiegeld in het gezicht dat we op onze geliefde hebben geplakt.

Onze partner doet hetzelfde met ons. We kunnen de ander pas echt zien als al die door fantasie opgewekte spanning afneemt. Pas dan zien we de lemen voeten, de schaduwzijde, de beperkingen en deze constateringen luiden de volgende fase van een intieme relatie in.

Geleidelijk keren we terug van extatische romantiek naar de uitgangssituatie. De romantische gevoelens kunnen blijven bestaan, maar dan op een rustige, meer gelijkmatige manier. Beide partners produceren nog steeds oxytocine, maar niet meer zo overdadig als in het begin. Als partners hebben we een beter beeld van elkaar, maar dat beeld is nog steeds niet volledig. Daarvoor hebben we een paar ruzies nodig.

2. Conflict

In de meeste relaties zijn conflicten de tweede fase. We zien elkaars onbetamelijke kant. Het gaat allemaal een stuk stroever doordat de ego’s die elkaar voorheen streelden, nu langs elkaar schuren. We zijn het oneens over dingen waar we het voorheen zonder problemen over eens werden. Als ‘de opwinding weg is’, vinden we de eigenaardigheden – die zo vertederend waren in de romantiekfase – onverdraaglijk. En dan kan de vraag in ons opkomen: ‘Is dit het nu?’

Een partner die een echte bondgenoot is, zal conflicten willen oplossen in plaats van wrok te koesteren of uit te zijn op vergelding, die beide onherroepelijk tot het verbreken van het bondgenootschap zullen leiden. Een bondgenoot-partner is iemand die alles doet wat nodig is om de band naar de volgende fase, betrokkenheid, te loodsen. Hiervoor is ‘verdieping door conflicten’ nodig. Ja, we kunnen een diepere band vormen door middel van onze conflicten.

Lees meer over hoe je conflicten goed doorloopt in Nooit alleen.

3. Commitment

Na de werveling van extatische romantiek en het verdiepingswerk door middel van conflicten, is de derde en laatste fase in het tot stand brengen van een relatie het aangaan van een commitment voor een gezamenlijke toekomst.

Deze belofte voor de lange termijn wordt gedaan wanneer conflicten steeds vaker worden opgelost doordat ze op een oprechte manier worden aangekaart, verwerkt en opgelost. Het oplossen van een conflict ontwikkelt zich tot een overeenkomst, een plan om iets te veranderen zodat de relatie soepeler kan verlopen en stabieler kan worden.

De verbintenisfase

Als dit gebeurt en standhoudt, weten we dat we ons in de verbintenisfase van onze relatie bevinden. Conflicten komen nog steeds voor, maar niet meer met het opgeblazen kemphaan-ego dat luidkeels kraait omdat het wil winnen of gelijk wil hebben. In plaats daarvan vinden we het gemakkelijker om die behoefte los te laten. En het mooiste van alles is dat we niet meer geloven dat iemand moet winnen of gelijk moet hebben. Op dat ‘het maakt niet uit’-moment zullen we een enorme opluchting voelen.

Die opluchting is een aanwijzing dat we eindelijk het ego en al zijn hardnekkige angsten loslaten, dat wil zeggen dat we ruimte geven aan intimiteit. We denken: Nu ik toegang krijg tot de tedere kwetsbaarheid die onder mijn angsten ligt, merk ik dat ik minder bang ben voor nabijheid.

Is jouw partner jouw bondgenoot?

In elke fase kan je partner een bondgenoot zijn of juist helemaal niet. Dit zijn de kenmerken van het gedrag van een bondgenoot per fase:

• In de romantiekfase is de bondgenoot een leuke partner bij wie je het gevoel hebt dat hij of zij om je geeft en met je verbonden is.
• In de conflictfase zien we op basis van hoe conflicten wel of niet worden aangepakt of onze partner een kwellende of helpende kracht is.
• In de commitmentfase bestaat er geen twijfel over dat de ander een bondgenoot is en voelt het alsof onze verbinding blijvend is. Alleen een toegewijd persoon kan in een relatie een echte helpende kracht zijn. ‘Commitment’ betekent hier dat conflicten daadwerkelijk worden aangepakt en dat de afspraken die hieruit voortkomen worden nagekomen.

Het belang van het bewust doorlopen van alle fases

In een spiritueel bewuste relatie die zich in de verbintenisfase bevindt, zal de aandacht van beide partners meestal uitgaan naar de buitenwereld. We raken betrokken bij projecten die bijdragen aan het welzijn van anderen en van de planeet. Zo ziet liefde er op haar hoogtepunt uit. Ze zal niet zo ‘extatisch’ zijn als in de romantische fase, maar ze zal wel gerijpt zijn.

In de commitmentfase worden we wijs genoeg om te weten of het huwelijk de juiste keuze voor ons is, als dat ons doel is. In de onstuimige romantiekfase kan trouwen een grote vergissing zijn. De meeste mensen kennen wel iemand die daar achter is gekomen. In de romantische fase weten we niet of we met iemand samen zijn die bereid is conflicten op te lossen, afspraken na te komen of betrouwbaar te zijn. We weten niet of we altijd met respect zullen worden behandeld. We weten niet of er verslavingen zullen ontstaan. We weten niet of de ander trouw aan ons zal blijven.

Met andere woorden, we weten niet genoeg om een gelofte voor het leven af te leggen; we weten alleen genoeg om in de slaapkamer van iemand te kunnen genieten. En dat is geen stabiele omgeving om aan zo’n ingewikkelde en kwetsbare levenslange onderneming te beginnen. Daar hebben we eerst nog de geruststelling voor nodig dat we een emotioneel gezonde en betrouwbare partner hebben die ons door het leven zal vergezellen als iemand die altijd een bondgenoot voor ons zal zijn, en we letten op eigenschappen die zo’n relatie mogelijk maken.

Fragment uit: Nooit alleen

Nooit alleen

In 'Nooit alleen' laat David Richo zien wie de helpers op jouw pad zijn en hoe jij een helper kan zijn voor anderen.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Reserveer nu

Je bestelt bij

Lees verder:

• Heb jij de drie type liefdes van jouw leven al ontmoet?
• Hoe weet je of iemand voorbestemd is om in jouw leven te zijn?
• Mindful vrijen: 7 tips om meer te genieten in het moment

Het bericht De 3 fasen van romantische relaties: in welke fase zit jij? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Door de eeuwen heen zijn mensen naar het bos gegaan om troost te vinden.

De natuur als steun

Is de natuur een vriendelijke bondgenoot of staat ze onverschillig tegenover onze overleving? Het is inderdaad zo dat de natuur niet vriendelijk is in de zin van geneigd zijn om in te grijpen. Ze zal niet voorkómen dat we van een klif vallen. Maar de natuur zorgt er wel voor dat we voorzichtig zijn als we op een klif staan. Als we met ons lichaam in de buurt van een gevaarlijke afgrond komen, voelen we een waarschuwende tinteling in onze benen en voeten. De natuur heeft ons dus begiftigd met een aangeboren besef van gevaar en met het motorische vermogen om voorzichtig te zijn. Deze door de natuur aan ons geschonken vaardigheden zijn wel degelijk een vorm van vriendelijkheid ten opzichte van onze overleving.

Een ander voorbeeld van de vriendelijkheid van de natuur is het feit dat we zelfhelend vermogen hebben. We hebben een lichaam dat niet doodbloedt als we in onze vinger snijden. Bloedplaatjes schieten te hulp en over het algemeen overleven we het gemakkelijk.

Plaatsen, zowel door de natuur als door de mens gemaakt, kunnen ook helpende krachten zijn. Door de eeuwen heen zijn mensen naar het bos gegaan om troost te vinden, naar een bron om te genezen. Ook jij kunt kracht uit de natuur halen tijdens lastige en moeilijke tijden. De natuur kan een geweldige steun zijn.

Zo verbind je je met de natuur om steun te ontvangen

Om onze verbondenheid met de natuur te versterken, kunnen we citaten gebruiken over de schitterende mogelijkheden van de natuur.

• Lees elke dag van een week een van deze citaten.
• Schrijf het in je eigen handschrift ergens op en hang het op een plek waar je het de hele dag kunt zien. Je kunt er ook voor kiezen om het gekozen citaat in je eigen woorden te herschrijven.
• Reflecteer erop en schrijf op wat er in je opkomt.
• Formuleer vervolgens een affirmatie waarmee je duidelijk maakt hoe het citaat in het hier en nu kan worden toegepast.
• Tot slot kun je, als dat je relevant of nuttig lijkt, vanuit je hart een antwoord op een vraag of alle vragen opschrijven die na elk citaat worden gesteld.
• Zorg ervoor dat je in een vrije, uitvoerige stijl schrijft en dat je antwoorden langer zijn dan een zin.

Oefening: een week lang steun van de natuur

Zondag

Ik houd van de bossen, vooral in de buurt van het retraite-oord. Ik ken elke boom, elk dier, elke vogel.
– Thomas Merton, Learning to Love

• Wat laat ik in mij opengaan als ik weer alleen in de natuur ben?
• Hoe kan ik een boom, dier of vogel die ik tegenkom ervaren als een spirituele afgezant met een boodschap die voor mij is bestemd?
• Welke behoefte of welk verlangen van mij wordt vervuld als ik op mijn favoriete plek in de natuur ben?

Maandag

Al wandelend kan ik de sequoia’s bijna horen kloppen. En de oceanen zijn hier boven mij, golvende wolken, zwaar en donker. Het is winter en er is rook van de vuren. Het is een wereld van intuïtieve waarneming, van alles wat samenwerkt, luisterend naar wat spreekt in het bloed. Welke weg ik ook volg, ik loop in het land van vele goden, en ze hebben elkaar lief en eten elkaar op. Plotseling staan al mijn voorouders achter me. Wees stil, zeggen ze. Kijk en luister. Jij bent het resultaat van de liefde van duizenden.
– Linda Hogan, Dwellings: A Spiritual History of the Living World

• Hoe kan ik dankbaarheid tonen voor wat de natuur me elke dag biedt?
• Wat is er voor nodig om te waarderen dat de dingen in de natuur een beroep doen op mijn oprechte zorg voor de planeet?
• Hoe kan ik diep in mezelf voelen dat ik door de natuur met vriendelijkheid word omhuld?

Dinsdag

De ondoorgrondelijke bomen beginnen ons over te halen om met hen te leven en niet meer zoveel waarde te hechten aan kleinigheden.
– Ralph Waldo Emerson, ‘Nature’

• Iets in het ritselen van de bladeren zingt voor mij en wil dat ik meezing. Kan ik ervoor kiezen om deel te nemen aan die prachtige harmonie?
• Kan ik mezelf ertoe aanzetten om vaker mindful onder een boom te gaan zitten en te ervaren hoeveel waardevoller dat kan zijn dan thuis op de bank te zitten?
• Op welke manier is een boom een gedicht en durf ik er een te schrijven?

Woensdag

Uiteindelijk begon ik me ervan bewust te worden – en dat zeg ik niet zomaar – dat de grote zwarte eiken me kenden. Ik bedoel niet dat ze me kenden als mezelf en niet als een ander, dat soort individualisme hing niet in de lucht, maar dat ze mijn aanwezigheid en mijn stemming herkenden en erop reageerden. Ze begonnen me te begroeten, of ik begon te voelen dat ze me begroetten. Het voelde als een plotselinge temperatuursverandering, een warme en comfortabele blos, zwak maar voelbaar, terwijl ik naar ze toe liep en onder hun uitlopende takken doorliep.
– Mary Oliver: Winter hours: Prose, Prose Poems, and Poems

• Wat begroet me in de natuur en vraagt om mijn hand in een mystiek huwelijk?
• Kan ik mezelf laten geloven dat de natuur mij beter kent dan sommige mensen?
• Wat zegt mijn aanwezigheid in de natuur en wat zegt de natuur terug tegen mij?

Donderdag

Het is een spirituele overwinning als je een dualistische kijk op de natuur loslaat: de rivieren stromen niet langs ons, maar door ons heen; de zon schijnt niet op ons, maar in ons.
– John Muir, ‘Mountain Thoughts’

• Hoe kan ik het idee loslaten dat de natuur zich alleen maar buiten mij bevindt in plaats van ook om en in mij?
• Wat kan ik vandaag of binnenkort doen om bij te dragen aan een ecologisch evenwicht, om me in te zetten voor de planeet?
• Hoe kan ik wat buiten mij stroomt in en door mijn lichaam en mijn hart laten stromen?

Vrijdag

De denkgeest die contact zoekt met de Melkweg is de denkgeest van het Melkwegstelsel die op zoek is naar zijn eigen diepten.
– Brian Swimme en Thomas Berry, The Universe Story

• Hoe kan ik me openstellen voor het mystieke bewustzijn dat alle verscheidenheid als één ziet?
• Hoe kan ik mijn hart-lichaam-geest uitbreiden om mijn eigen zorgen te overstijgen en te komen tot een universeel zorgbewustzijn?
• Hoe kan ik ja zeggen tegen het vinden van het oneindige uitspansel in mezelf dat ik ook in de nachtelijke hemel zie?

Zaterdag

Onophoudelijk rollen golven de ondiepten binnen, rijzen hoog op, breken in schuimende toppen en storten zich op de kust. Golven ontstaan wanneer de wind wrijving veroorzaakt met het zeeoppervlak en er energie aan toevoegt. Als golven de kust naderen, dwingt de stijgende oceaanbodem ze tot kruinen en vervolgens tot brekers. Golven produceren enorm veel energie wanneer ze op de kust neerstorten. Al het leven in de branding moet zich kunnen verstoppen of zich staande kunnen houden.
– bord bij Patrick’s Point in Humboldt (Californië)

• Hoe kan ik ja zeggen tegen de stortvloeden en botsingen in mijn leven, zodat ik ga vertrouwen op een kracht die ze allemaal verandert in kansen om te groeien?
• Wat is er voor nodig om alle wrijvingen in mijn relaties om te zetten in liefdevolle energie?
• Hoe kan ik, terwijl ik wanhoop en verdeeldheid loslaat, in de natuur vinden wat Gerard Manley Hopkins ‘de liefste frisheid diep in de dingen’ noemde?

Fragment uit: Nooit alleen

Nooit alleen

In 'Nooit alleen' laat David Richo zien wie de helpers op jouw pad zijn en hoe jij een helper kan zijn voor anderen.

Bestel jouw exemplaar voor €24.50 met gratis verzending Reserveer nu

Je bestelt bij

Lees verder:

• Dit is een groot misverstand over helen… (en wat we kunnen leren van de natuur)
• Wandelen als natuurlijke stressverlager: de heilzame werking van de natuur\
• Last van chronische pijn? Waarom tijd doorbrengen in de natuur helend is
• Plantenmagie: haal de natuur in huis en ontdek welke plant bij jou past

Het bericht Hoe de natuur je troost biedt als niemand anders dat kan verscheen eerst op Inspirerend Leven.