“Heel heilig,” zei hij. “Dit zijn oude zielen, aan het einde van hun karmische cyclus.”

Hoe verschillende culturen ADHD zien

Drie decennia geleden was ik in India. Tijdens het moessonseizoen nam ik een lange treinrit om een obscuur stadje aan de Golf van Bengalen te bezoeken. In de treincoupé met mij zaten verschillende Indiase zakenmensen en een arts, en we hadden genoeg tijd om te praten terwijl het platteland van zonsopgang tot laat in de middag voorbij vloog.

ADHD of oude ziel?

Nieuwsgierig naar hoe zij aankeken tegen mensen met de diagnose Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), vroeg ik: “Ken je dat soort mensen die lijken te hunkeren naar stimulatie, maar toch moeite hebben om een bepaalde focus vast te houden voor een bepaalde tijd? Ze springen van carrière naar carrière en soms zelfs van relatie naar relatie, lijken zich nooit te kunnen settelen in één baan of in een leven met één persoon – maar ze blijven de hele tijd ongelooflijk creatief en inventief.”

“Ah, dit type kennen we goed,” zei een van de mannen, de andere drie knikten instemmend.

“Hoe noem je dit persoonlijkheidstype?” vroeg ik.

“Heel heilig,” zei hij. “Dit zijn oude zielen, aan het einde van hun karmische cyclus.” Opnieuw knikten de andere drie instemmend, misschien iets krachtiger als reactie op mijn geschrokken blik.

“Oude zielen?” vroeg ik, omdat ik dat een erg vreemde omschrijving vond voor mensen die door Amerikaanse psychiaters gediagnosticeerd zijn als mensen met een bepaalde stoornis.

“Ja,” zei de arts. “In onze religie geloven we dat het doel van reïncarnatie is om onszelf uiteindelijk te bevrijden van wereldse verstrikkingen en verlangens. In elk leven ervaren we bepaalde lessen, totdat we uiteindelijk vrij zijn van deze aarde en kunnen opgaan in de eenheid van God. Wanneer een ziel heel dicht bij het einde van die duizenden incarnaties is, moet hij een paar levens nemen om veel, heel veel dingen te doen – om alle kleine draadjes op te ruimen die overgebleven zijn uit zijn vorige levens.”

“Dit is een man die heel dicht bij verlichting staat,” voegde een zakenman eraan toe. “Ik heb veel respect voor zulke mensen, ook al is hun leven misschien moeilijk.”

Een andere zakenman stak een vinger op en voegde eraan toe. “Maar door de moeilijkheden van zulke levens wordt de ziel gezuiverd.” De anderen knikten instemmend.

“In Amerika beschouwen ze dit gedrag als een indicatie van een psychiatrische stoornis,” zei ik. Ze keken alledrie geschrokken en lachten toen.

“In Amerika beschouwen jullie onze heiligste mannen, onze yogi’s en swami’s, ook als gekke mensen,” zei de arts met een vleugje droefheid in zijn stem. “Zo is het met verschillende culturen. We leven in verschillende werelden.”

Wij in onze Westerse wereld hebben zulke “heilige” en bijna verlichte mensen onder ons en we zeggen dat ze wel gek moeten zijn. Maar in plaats daarvan zijn zij vaak onze meest creatieve individuen, onze meest buitengewone denkers, onze meest briljante uitvinders en pioniers.

Het is maar hoe je het bekijkt: het ADHD-brein als geschenk aan de wereld

De kinderen onder ons waarvan onze leraren en psychiaters zeggen dat ze “gestoord” zijn, dragen in feite een set vaardigheden met zich die nodig was voor het overleven van de mensheid in het verleden, die veel heeft gecreëerd van wat we koesteren in onze huidige “kwaliteit van leven” en die cruciaal zal zijn voor het overleven van het menselijk ras in de toekomst.

Er schuilt een immense kracht in hoe we ervoor kiezen om te kijken naar wat er om ons heen gebeurt, en dit is ontzettend belangrijk als we bedenken hoe we onze kinderen het beste kunnen leren kennen en hen de opvoeding kunnen geven die ze nodig hebben – een opvoeding die ertoe zal leiden dat ze gezonde, gelukkige, functionerende volwassenen worden.

De vooronderstelling van mijn jager/boer hypothese (dat ADHD’ers een jager-brein hebben en niet-ADHD’ers een boeren-brein, red.) is dat kinderen met wat wij nu ADHD noemen belangrijk zijn en geschenken in zich dragen voor onze samenleving en cultuur, en, in de ruimste zin van het woord, een buitengewoon geschenk aan de wereld kunnen zijn. Bovendien biedt deze manier van kijken naar ADHD voor volwassenen die op dezelfde manier gediagnosticeerd of gedefinieerd zijn, een nieuwe manier om zichzelf en hun relatie tot de wereld te begrijpen – een manier die inzicht, empowerment en succes brengt.

De genen van een oude ziel

De lange geschiedenis van het menselijk ras heeft ons een reeks voorkeuren, temperamenten en vaardigheden opgeleverd die via onze genen zijn overgedragen. Deze vaardigheden waren bij uitstek geschikt voor het leven in de steeds veranderende wereld van onze oude voorouders en, zo hebben we nu ontdekt, zijn ook bij uitstek geschikt voor de snel veranderende moderne wereld van cyberspace en wijdverspreide ecologische en politieke crises die een snelle reactie vereisen.

Ik noem deze genetische gave het Edison Gen (de titel van een van mijn boeken), naar Thomas Edison, die ons elektrisch licht en fonografen en films bracht en – letterlijk – tienduizend andere uitvindingen. Hij is het model voor de impact die een goed opgevoed kind met dit gen kan hebben.

Hoewel ik voornamelijk verwijs naar het DRD4 gen, is de wetenschap van de genetica embryonaal en worden er elke dag nieuwe ontdekkingen gedaan. Ongetwijfeld zullen we binnenkort een betere, meer volledige lijst hebben van specifieke genen die deel uitmaken van wat Dave deBronkart in 1992 voor het eerst de “Edison eigenschap” noemde en Lucy Jo Palladino in 1997 aanzienlijk uitbreidde in haar prachtige boek The Edison Trait. Op dit moment gebruik ik echter het handige steno van het “Edison gen”.

Onoplettend of creatief?

Toen Edisons onderwijzer hem in de derde klas van school gooide omdat hij onoplettend, zenuwachtig en “traag” was, was zijn moeder, Nancy Edison, de welopgevoede dochter van een presbyteriaanse dominee, diep beledigd door de manier waarop de onderwijzer haar zoon karakteriseerde. Daarom haalde ze hem van school.

Ze werd zijn lerares vanaf dat moment tot de dag dat hij voor zichzelf ging werken voor de spoorwegen (hij vond in zijn eerste maanden een tijd- en seinapparaat voor de spoorwegen uit dat bijna een eeuw lang werd gebruikt). Ze geloofde in hem en was niet van plan om de school zijn geloof in zichzelf uit hem te laten slaan. Het resultaat van de inspanningen van die ene moeder is dat de wereld er heel anders uitziet.

“Ah, maar we moeten deze kinderen niet vertroetelen!” zeggen sommigen. Denk hier eens over na: Edison vond op zestienjarige leeftijd het apparaat uit dat een revolutie betekende voor telegrafische communicatie. Het startte zijn levenslange carrière van uitvindingen die leidden tot de gloeilamp, de microfoon, de film en de elektrificatie van onze steden. Zou de wereld beter af zijn geweest als hij de discipline had gekregen om zich te “gedragen”?

Geschikt voor stabiliteit of voor creativiteit?

De kinderen en volwassenen die drager zijn van dit gen hebben en bieden vele gaven, zowel individueel als als leden van onze samenleving. Soms worden deze gaven niet herkend, verkeerd geïnterpreteerd of zelfs gestraft, met als gevolg dat deze uitzonderlijke kinderen worden belasterd, gedrogeerd of naar het speciaal onderwijs worden gestuurd. Het resultaat is dat ze vaak reactief worden: nors, boos, opstandig, tegendraads en, in extreme gevallen, suïcidaal.

Sommige volwassenen met een Edison-gen hebben met dezelfde problemen te maken. Ze dragen de wonden van school met zich mee naar hun volwassenheid en vinden zichzelf vaak in banen die beter geschikt zijn voor stabiliteit dan voor creativiteit.

Wat bepaalt precies wie deze genetische opmaak heeft? Edison-gen kinderen en volwassenen zijn van nature:

• Enthousiast
• Creatief
• Ongeorganiseerd
• Niet-lineair in hun denken (ze springen naar nieuwe conclusies of observaties)
• Innovatief
• Gemakkelijk afgeleid (of, anders gezegd, gemakkelijk aangetrokken door nieuwe prikkels)
• In staat tot buitengewone hyperfocus
• Begrijpen op unieke wijze wat het betekent om een “buitenstaander” te zijn
• Vastberaden
• Excentriek
• Snel verveeld
• Impulsief
• Ondernemend
• Energiek

Al deze kwaliteiten leiden ertoe dat ze van nature ontdekkingsreizigers, uitvinders, ontdekkers en leiders zijn.

Erkend worden voor je gaven als oude ziel

Degenen die drager zijn van dit gen komen echter vaak terecht in omgevingen waar ze worden gedwongen, bedreigd of in een klaslokaal of baan worden gestopt die niet bij hen past. Wanneer kinderen van het Edison-gen niet worden erkend voor hun gaven, maar in plaats daarvan te horen krijgen dat ze ongeordend, gebroken of mislukt zijn, ontstaat er een grote emotionele en spirituele verwonding. Deze verwonding kan allerlei problemen veroorzaken voor kinderen, voor de volwassenen tot wie ze opgroeien en voor onze samenleving.

Met mij geloven vele wetenschappers, opvoeders, artsen en therapeuten dat wanneer deze unieke kinderen niet slagen op scholen, dit vaak komt door een ontkoppeling tussen hen – hun hersenen zijn getraind om van hen briljante uitvinders en ondernemers te maken – en onze scholen, die zijn opgezet voor kinderen wiens hersenen zijn getraind om van hen goede werkers te maken in de gestructureerde omgevingen van een fabriek of kantoortuin.

De kinderen die we “normaal” noemen, zijn methodischer, voorzichtiger en meer op details gericht en nemen minder snel risico’s. In de snelle wereld van het Edison-kind vinden ze het vaak moeilijk om bij te benen en te presteren. Ze zouden het niet aankunnen om op de eerste hulp of in een ambulance te werken en bevinden zich zelden tussen de rangen van ondernemers, ontdekkingsreizigers en verkopers.

Op dezelfde manier hebben kinderen met het Edison-gen hun eigen sterke punten en beperkingen: ze presteren niet goed in de schoolomgeving van herhaling, auditief leren en uit het hoofd leren die is opgezet voor “normale” kinderen en ze zijn geen goede boekhouders of managers.

Genetisch zijn deze kinderen pioniers, ontdekkingsreizigers en avonturiers. Het zijn geweldige vernieuwers en ze hebben veel succes op elk gebied waar er veel verandering, constante uitdaging en veel activiteit is. Dergelijke persoonlijkheden komen vaak voor bij spoedeisende hulp artsen, chirurgen, gevechtspiloten en verkopers.

Er zijn veel gebieden waarop zulke mensen kunnen uitblinken – vooral als hun geloof in zichzelf intact blijft tijdens hun kindertijd.

Oorspronkelijk hier verschenen.

ADHD

Ben je benieuwd naar Thom Hartmanns vernieuwende en helende blik op het ADHD-brein? Lees dan Thom Hartmanns baanbrekende theorie.

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder over ADHD:

• Emotionele allergieën bij ADD en gevoeligheid: het overgevoelige zenuwstelsel
• Nieuwetijdskinderen en ADHD: de boodschappers van een nieuwe tijd verkeerd begrepen
• Lage eigenwaarde bij AD(H)D: hoe komt het en wat kun je eraan doen?
• Ben jij een beelddenker? 8 eigenschappen van beelddenkers (AD(H)D, dyslexie en autisme)

Het bericht Zijn mensen met ADHD oude zielen? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Door deze voorspelbaarheid weet ik meteen waar ik moet gaan zoeken als ik iets niet aantref waar het zou moeten zijn.

3 ADHD-tips voor meer rust en overzicht

1. Leg belangrijke spullen op vaste plekken

Ben je altijd alles kwijt? Voorkom onduidelijkheid. Leg je spullen altijd op dezelfde plek of maximaal twee verschillende plekken. Mijn portemonnee zit altijd óf in mijn rechter broekzak óf ligt op mijn dressoir. Als ik op reis ben, zit mijn vliegticket altijd in mijn linker jaszak. Mijn sleutels hangen altijd aan het haakje aan de muur in de keuken of ze zitten in mijn zak. Ik raakte altijd van alles kwijt in hotels, dus ik leg alles wat uit mijn zakken komt boven op de televisie. Dit scheelt ’s ochtends echt een hele hoop verwarring!

Door deze voorspelbaarheid weet ik meteen waar ik moet gaan zoeken als ik iets niet aantref waar het zou moeten zijn. Het kan in elk geval niet op tien mogelijke plekken liggen.

2. Zorg elke dag voor lichaamsbeweging

‘Als ik niet minstens vier keer per week ga hardlopen, kan ik me voor geen meter concentreren,’ vertelde een salesmanager van een advertentiebureau me laatst. Hij is een van de diverse volwassen Jagers (mensen met ADHD) die zeiden dat een halfuur tot een uur cardiotraining hun hersenen bijna net zo goed ‘afstelt’ als Ritalin.

Hoewel er geen onderzoek is gedaan naar dit specifieke onderwerp in relatie tot ADHD, lijkt anekdotisch bewijs het idee te ondersteunen dat dagelijks bewegen – een paar kilometer stevig wandelen bijvoorbeeld – de hoeveelheid bloed die naar de hersenen stroomt vergroot of op een of andere manier de chemie van het lichaam zodanig verandert dat Jagers beter kunnen focussen.

Als Jagers biologisch zijn ontworpen om te jagen, is dagelijks ‘achter de prooi aan rennen’ misschien wel een stimulerend middel of zorgt het ervoor dat er hormonen of neurotransmitters worden geproduceerd die de hersenen van een Jager nodig hebben om makkelijker aan het werk te kunnen blijven.

3. Breek je verantwoordelijkheden op in specifieke kleinere doelen

Jagers zijn geneigd om zich erg te richten op taken en doelen. Als een doel eenmaal is bereikt, gaan ze met hernieuwd enthousiasme en energie door naar het volgende. Dus in plaats van werk te zien als een levenslang drama van ‘als ik dit nou maar volhou’, breek je elke taak op in een serie kortetermijndoelen.

Schrijf deze week dat marketingplan. Breek het op in stukjes en doe elke keer één stukje tegelijk. ‘Jaag’ op succes door projecten stuk voor stuk aan te pakken en beschouw elk nieuwe punt op je takenlijstje als iets wat je kunt voltooien, afkruisen en achter je laten.

Maak je niet druk om volgende week of de week daarna. Breek al je doelen op in kortetermijnprojectjes en ga ze gewoon stuk voor stuk te lijf. Aan het eind van het jaar zul je zien dat je je jaardoelen hebt bereikt en het niet eens in de gaten hebt gehad.

Fragment uit: ADHD

ADHD

Dankzij dit boek bekijk je ADHD vanuit een ander perspectief, veel positiever dan normaal. Jouw brein is niet stuk, het is gemaakt voor een ander soort wereld. Het brein van iemand met ADHD is een jager/verzamelaarbrein in een wereld die is ingericht voor boerenbreinen. Er gaat een wereld voor je open tijdens het lezen van dit boek.

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen over ADHD:

• ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld
• Waarom wordt ADHD zo vaak over het hoofd gezien bij mensen boven de 50?
• 5 vervelende opmerkingen die mensen met ADHD vaak te horen krijgen
• Zijn mensen met ADHD oude zielen?

Het bericht Hoe maak je jouw ADHD-leven makkelijker en overzichtelijker? 3 praktische tips verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Sommige mensen denken dat ADHD er niet toe doet omdat je in de 50, 60 of 70 (of ouder) bent.

ADHD bij oudere volwassenen

Vaak verwarren artsen ADHD bij oudere volwassenen (boven de 50) met dementie of een mini-beroerte… Sommige mensen denken dat ADHD er niet toe doet omdat je in de 50, 60 of 70 (of ouder) bent. En hoewel het voor senioren vaak moeilijk is om stimulerende medicatie te krijgen vanwege de invloed ervan op de bloeddruk, zijn er nog steeds veel manieren waarop mensen die op latere leeftijd hun ADHD ontdekken die kennis kunnen gebruiken om succes te hebben op het werk en in relaties.

Oplossingen kunnen bijvoorbeeld het vinden van het juiste beroep tot het gebruik van ADHD-vriendelijke therapeutische hulp zijn.

Late diagnose door verkeerde conclusies

Mijn interesse als een “oudere volwassene” met ADHD werd gewekt toen ik een nieuwe studie uit Zweden las (gepubliceerd in het peer-reviewed tijdschrift Expert Review of Neurotherapeutics) getiteld The diagnosis and treatment of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD) in older adults.

Het artikel stelt dat oudere volwassenen minder snel hun eigen ADHD herkennen en dat hun artsen minder snel de juiste diagnose stellen. Dokter Dobrosavljevic stelt dat artsen ADHD bij oudere volwassenen (ouder dan 50) vaker verwarren met dementie of een mini-beroerte.

“Onze analyse concludeert dat er dringend betere benaderingen nodig zijn om mensen tussen de 50 en 55 jaar te screenen en te diagnosticeren,” schrijft Dr. Dobrosavljevic. “Naarmate we meer inzicht krijgen in de uitdagingen waarmee oudere volwassenen die leven met ADHD worden geconfronteerd, is een allesomvattende en op maat gemaakte aanpak cruciaal voor hun welzijn. Daarom dringen we er bij de medische gemeenschap, onderzoekers en beleidsmakers op aan om samen te werken bij het verfijnen van diagnostische criteria, behandelingsrichtlijnen en onderzoeksinitiatieven die rekening houden met alle leeftijdsgroepen die ADHD hebben.”

Gebrek aan wetenschappelijke gegevens

Het onderzoeksteam bekeek bijna 100 verschillende onderzoeken, waaronder onderzoeken naar de prevalentie, diagnose, gezondheidsresultaten en de effectiviteit en veiligheid van behandelprotocollen voor oudere volwassenen. Wat ze vonden was een verrassend gebrek aan goede gegevens.

“Onze resultaten tonen aan dat geen enkel onderzoek mensen over een lange periode tot op hogere leeftijd heeft geobserveerd”, zegt professor Henrik Larsson, hoogleraar psychiatrische epidemiologie aan de Universiteit van Orebro. “Onderzoek heeft zich in plaats daarvan gericht op retrospectieve beoordeling van symptomen in de kindertijd, en dit kan onbetrouwbaar zijn vanwege leeftijdgerelateerde geheugenproblemen.”

Een leven lang ADHD

Het team wijst erop dat volwassenen met ADHD een hoger sterftecijfer en meer gezondheidsproblemen hebben, hoewel ze niet speculeren over de vraag of deze het gevolg zijn van de onderliggende ADHD of gewoon geassocieerd worden met mensen die een niet-typische neurochemie hebben waardoor ze risico’s nemen of middelen misbruiken op een manier die hen kan schaden omdat ze niet goed in het reine zijn gekomen met hun eigen “verschil”.

Waar het op neerkomt is dat ADHD een neurologisch verschil is dat een leven lang duurt, hoewel sommige symptomen – met name impulsiviteit en hyperactiviteit – minder worden naarmate je ouder wordt.

De voordelen van de diagnose

Dus, zoals Wilson liet zien, een van de grootste voordelen van het ontdekken van ADHD en het hebben van een zinvol, functioneel verhaal over wat ADHD is en hoe je ermee om kunt gaan (zoals het jagers/boeren-verhaal) is dat het je toestemming geeft om jezelf te vergeven voor fouten uit het verleden en impulsieve acties die je misschien niet had gemaakt als je destijds meer inzicht had gehad in je eigen neurobiologie.

Zo kun je omgaan met ADHD op latere leeftijd

Wilson heeft ook geleerd dat het mogelijk is om op elke leeftijd je eigen ADHD te ontdekken en die kennis te gebruiken om je leven beter en gemakkelijker te maken, zelfs als je midden 70 bent. Een van de eerste stappen is bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat je werk of je pensioenactiviteiten in overeenstemming zijn met de manier waarop je hersenen in elkaar zitten.

Een andere mogelijkheid is om meer te bewegen naarmate je ouder wordt. Studies hebben aangetoond dat lichaamsbeweging de hersenen van zuurstof voorziet, waardoor de concentratie verbetert, vooral bij oudere volwassenen met ADHD. De vorm van lichaamsbeweging kan variëren van trainen in een sportschool of thuis met gewichten of machines tot gewoon elke dag een paar kilometer stevig wandelen.

De voordelen van lichaamsbeweging

Zoals WebMD opmerkt, helpt dagelijkse lichaamsbeweging oudere volwassenen met ADHD:

• Verlicht stress en angst.
• Verbeter de impulscontrole en verminder dwangmatig gedrag.
• Werkgeheugen verbeteren.
• De uitvoerende functie verbeteren. Dat zijn de vaardigheden die nodig zijn om te plannen, organiseren en details te onthouden.
• Verhoog niveaus van hersenafgeleide neurotrofische factor. Dat is een eiwit dat betrokken is bij leren en geheugen. Er is een tekort aan bij mensen met ADHD.

Op dezelfde manier merkten onderzoekers op die gepubliceerd werden in een peer-reviewed medisch/psychiatrisch tijdschrift en herdrukt werden door de National Institutes of Health:

“Het is bekend dat lichaamsbeweging positieve effecten heeft op de algemene gezondheid en het welzijn, de stemming en levenskwaliteit kan verbeteren en stressreacties kan verminderen. Daarnaast wijst een groeiende hoeveelheid literatuur op gunstige effecten van lichaamsbeweging op symptomen van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD).

“Verbeteringen in neurogedragsfuncties zijn aangetoond, waaronder verminderde impulsiviteit en hyperactiviteit, verbeterde aandacht en betere prestaties op uitvoerende taken. Bovendien is er een verband gevonden tussen meer lichaamsbeweging en minder ADHD-symptomen in de algemene bevolking. Interessant genoeg overlappen de neurofysiologische veranderingen die door lichaamsbeweging worden veroorzaakt aanzienlijk met de neuropathologische mechanismen die betrokken zijn bij ADHD.”

Een oude vriend en professor in de psychiatrie aan Harvard vertelde me eens dat hij, voordat hij recepten uitschreef voor volwassenen met ADHD, van hen eiste dat ze begonnen met regelmatige lichaamsbeweging. Hij merkte op dat zijn patiënten vaak bij hem terugkwamen nadat ze een paar weken echt serieus aan lichaamsbeweging hadden gedaan en zeiden dat ze geen medicatie meer nodig hadden of slechts een heel kleine dosis vergeleken met wat ze verwachtten nodig te hebben of gebruikt hadden.

Louise en ik hebben gemerkt dat dit een grote hulp in ons leven is. We wandelen elke dag en beklimmen in het weekend een kleine berg in de buurt van Portland.

We krijgen vaak onze beste ideeën al wandelend, zoals Charles Dickens opmerkte (hij liep soms urenlang als hij vast zat met een schrijfprobleem of om inspiratie op te doen).

ADHD

ADHD is geen stoornis, maar vindt zijn oorsprong in de oertijd: ADHD'ers denken en doen als jagers, terwijl onze samenleving ingericht is op boeren, zo luidt Thom Hartmanns baanbrekende theorie.

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees ook deze artikelen van Thom Hartmann over ADHD:

• 5 vervelende opmerkingen die mensen met ADHD vaak te horen krijgen
• Slaapproblemen bij ADHD: 5 tips voor een betere nachtrust
• Zijn mensen met ADHD oude zielen?

Het bericht Waarom wordt ADHD zo vaak over het hoofd gezien bij mensen boven de 50? verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Als we het hele gesprek over ADD en ADHD herkaderen en het in plaats van over psychische ziekten hebben over heel gewone, verklaarbare verschillen tussen mensen, kan dat een opluchting zijn en voor oplossingen zorgen.

1. “Mensen met ADHD kunnen zich nooit concentreren”

Mensen met ADHD hebben een korte, maar heel intense aandachtsspanne. Vreemd genoeg kun je dit niet in termen van minuten of uren benoemen: sommige dingen zullen iemand met ADHD binnen een halve minuut vervelen, terwijl andere onderwerpen misschien wel uren, dagen of zelfs maanden zijn zeer geboeide aandacht kunnen vasthouden.

Volwassenen met ADHD vinden het vaak lastig om langere tijd met een klusje bezig te zijn, niet omdat ze incompetent zijn, maar omdat ze verveeld raken. Zo hebben ze ook vaak meerdere huwelijken of ‘zeer intense, maar korte’ relaties. Bij tests waarmee de aandachtsspanne bij een saaie, oninteressante taak wordt gemeten, scoren zij significant lager dan andere mensen. Toch kunnen mensen met ADHD zich ook vaak goed focussen vooral bij klusjes waar ze goed in zijn of die ze interessant vinden. Hyperfocus is één van de vele specialiteiten van mensen met ADHD.

2. “ADHD is een ziekte”

De eerste theorieën over ADHD beschouwden het als een ziekte die te maken had met een beschadiging of verstoord functioneren van de hersenen. Van tijd tot tijd werd het op één hoop gegooid met foetaal-alcoholsyndroom, geestelijke achterstand, diverse psychische en psychiatrische stoornissen als gevolg van jeugdtrauma of kindermishandeling, en de theorie dat er zuurstoftekort bij de foetus ontstond als de ouders rookten tijdens de zwangerschap. In de jaren zeventig werd ADHD voor het eerst beschouwd als een specifieke stoornis.

Een verbijsterend aantal onderzoekers, die tienduizenden of honderdduizenden dollars van farmaceutische bedrijven aanpakken, houden tot op de dag van vandaag vol dat ADHD een ziekte of een probleem met de genen of de neurochemie is. De allerergsten stoppen zelfs radioactief spul in kinderen om wetenschappelijk gezien zinloze ‘hersenscans’ uit te voeren.

In 1997 was Peter Jensen, hoofd van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie, de hoofdauteur van een artikel dat verscheen in het vaktijdschrift Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry dat ADHD geen ziekte is. Hij en zijn coauteurs zijn er sterk voorstander van dat je tegen kinderen met ADHD niet moet zeggen dat ze een ziekte hebben. In plaats daarvan zouden ouders en docenten de nadruk moeten leggen op de positieve eigenschappen.

‘Door het kind met ADHD anders te zien, zoals “altijd gereed voor een response, op zoek naar ervaringen of alert”,’ schreven zij, ‘kan de arts het kind en het gezin begeleiden om in de moderne samenleving situaties te herkennen waarbij dit individu in het voordeel is, zowel in de onderwijsomgeving als wat betreft toekomstige carrièremogelijkheden, bijvoorbeeld profsporter, luchtverkeersleider, salesmedewerker, militair of ondernemer.’

3. “ADHD komt door de ouders en de opvoeding”

Recenter onderzoek laat zien dat ADHD erg vaak voorkomt bij ouders van kinderen met ADHD. Door deze ontdekking stelden sommige psychologen aanvankelijk dat dit syndroom het gevolg was van opgroeien in een disfunctioneel gezin. Ze veronderstelden dat het mogelijk volgens hetzelfde patroon verloopt als kindermishandeling en huiselijk geweld: aangeleerd gedrag dat van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Voorstanders van de theorie dat de oorzaak met voeding te maken heeft, betoogden dat kinderen de eetgewoonten van hun ouders nadoen, waardoor te verklaren is dat ADHD bij opeenvolgende generaties te zien is. Andere onderzoeken meenden dat ADHD net als het syndroom van Down of spierdistrofie een erfelijke aandoening is.

Als ADHD echter een erfelijke ziekte of afwijking is, is het wel heel algemeen, want het komt voor bij mogelijk maar liefst 25 miljoen mensen in de Verenigde Staten. Volgens sommige schattingen bij 20 procent van de mannen en 5 procent van de vrouwen. Andere schattingen zijn veel lager, met 3 procent van de mannen en 0,5 procent van de vrouwen.

Als ADHD zo wijdverspreid voorkomt, is het dan reëel om ervan uit te gaan dat het gewoon een eigenaardigheidje is? Dat het een of andere afwijking is die wordt veroorzaakt door defecte genen of door kindermishandeling?

Lees verder: ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld

4. “Mensen met ADHD hebben een pilletje nodig”

Dat brengt ons weer bij de lastige vraag hoe we ADHD moeten zien, behandelen en misschien nog wel het belangrijkste: hoe we erover moeten praten met kinderen. Veel boeken over dit onderwerp, vooral als ze speciaal voor kinderen zijn geschreven, beschouwen het puur als een medische aandoening. Het doel is om bij het kind het idee te versterken dat het op een of andere manier ziek is of een gebrek heeft.

Medicatie kan voor sommige Jagers (mensen met ADHD), net als voor mensen met schizofrenie (die in een andere cultuur misschien gezien zouden worden als heiligen of mystici), van levensbelang zijn. Vooral voor Jagers die hun hele leven al bezig zijn met vruchteloze, gevaarlijke en vaak illegale pogingen tot zelfmedicatie, kan een passende therapeutische of farmacologische interventie een enorme opluchting zijn.

Dit geldt echter niet voor iedereen want ADHD brengt ook veel creativiteit en genialiteit met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan Van Gogh. De geestelijke en emotionele kwellingen van Van Gogh hadden misschien weggenomen kunnen worden met de juiste medicatie. Je kunt je echter afvragen of we allemaal nou zoveel beter af waren geweest als hij weer ‘normaal’ was geworden. En hijzelf trouwens ook.

Vier je ADHD en gebruik de positieve eigenschappen

We mogen de diversiteit binnen de hele menselijke ‘familie’ waarderen en zelfs vieren, in plaats van dat we meteen een kleinerend etiketje op de verschillen tussen mensen plakken en medicatie aan ze geven. Leren om te focussen of leren om je open te stellen krijgen een heel nieuwe betekenis als je er op deze manier naar kijkt. Bovendien kunnen methoden zonder medicijnen – zoals meditatie of andere methoden – een therapeutisch effect hebben zonder bijwerkingen, kosten of bijzondere moeite.

Als we het hele gesprek over ADD en ADHD herkaderen en het in plaats van over psychische ziekten hebben over heel gewone, verklaarbare verschillen tussen mensen, kan dat een opluchting zijn en voor oplossingen zorgen. En dat is nodig voor mensen die weten dat ze ADHD hebben maar die zich daarvoor schamen vanwege het sociale stigma dat daar tegenwoordig aan kleeft van een ‘tekort’ of een ‘stoornis’.

Ze zijn niet ziek en ze hebben ook geen gebrek: ze zijn Jagers en het merendeel van de problemen waar ze in de moderne samenleving tegenaan lopen komt voort uit situaties waarin hun instincten als Jager botsen met de normen en waarden in onze cultuur van Boeren. Mensen met ADHD hebben als groep een enorme potentie die in veel gevallen niet wordt benut in onze maatschappij. De oplossing is dat we ons perspectief aanpassen.

Lees verder: ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld

5. “Mensen met ADHD zijn ongeïnteresseerd”

Mensen met ADHD hebben moeite met aanwijzingen opvolgen. Dit werd altijd beschouwd als onderdeel van de eigenschap dat mensen met ADHD zich niet op iets kunnen concentreren als ze het saai, zinloos of onbelangrijk vinden. Wanneer ze aanwijzingen krijgen, wordt over het algemeen aangenomen dat mensen met ADHD tegelijkertijd bezig zijn met hun omgeving, waardoor ze andere dingen opmerken, aan andere dingen denken en in het algemeen gewoon niet opletten.

Volgens een andere theorie kan dit worden verklaard doordat mensen met ADHD erg onafhankelijk zijn en geneigd zijn om er een hekel aan te hebben als je ze vertelt wat ze moeten doen. Ze maken dat liever zelf uit en besteden om die reden misschien minder aandacht aan de aanwijzingen die andere mensen geven.

De meest waarschijnlijke verklaring is echter, volgens sommige experts op dit gebied, dat mensen met ADHD het lastig vinden om auditieve of verbale informatie te verwerken.

Een volwassene met ADHD beschreef het als volgt: ‘Ik merk dat mijn begrip van een lange reeks woorden enorm verbetert als er iets van beeld bij is. Op die manier kunnen mijn hersenen het meteen opslaan als een patroon. Als dat patroon er niet is en het is alleen een woordenbrij, ben ik gedwongen om die woorden in me op te nemen en zelf een patroon aan te brengen.’

Fragment uit: ADHD

ADHD

Dankzij dit boek bekijk je ADHD vanuit een ander perspectief, veel positiever dan normaal. Jouw brein is niet stuk, het is gemaakt voor een ander soort wereld. Het brein van iemand met ADHD is een jager/verzamelaarbrein in een wereld die is ingericht voor boerenbreinen. Er gaat een wereld voor je open tijdens het lezen van dit boek!

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder over ADHD:

• ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld
• Emotionele allergieën bij ADD en gevoeligheid: het overgevoelige zenuwstelsel
• Nieuwetijdskinderen en ADHD: de boodschappers van een nieuwe tijd verkeerd begrepen
• Lage eigenwaarde bij AD(H)D: hoe komt het en wat kun je eraan doen?
• Ben jij een beelddenker? 8 eigenschappen van beelddenkers (AD(H)D, dyslexie en autisme)

Het bericht 5 vervelende opmerkingen die mensen met ADHD vaak te horen krijgen verscheen eerst op Inspirerend Leven.

‘Vergeleken met de controlegroep,’ schreven de auteurs, ‘hadden beide groepen volwassenen met ADHD langer nodig om in slaap te vallen en een slechtere slaapkwaliteit.

Slaapproblemen: waarom slapen mensen met ADHD slecht?

In december 2017 schreven Wynchank en zijn collega’s in het vaktijdschrift Current Psychiatry Reports: ‘Drie cross-sectionele, klinische onderzoeken vermelden een prevalentie van slapeloosheid bij volwassenen met ADHD van tussen de 43 tot 80 procent. […] Hoe ADHD en slaapproblemen precies met elkaar samenhangen en hoe we dat kunnen verklaren wordt nog niet voldoende goed begrepen, maar er zouden zowel genetische factoren als omgevingsinvloeden bij betrokken kunnen zijn.’

Een artikel uit 2010 door Van Veen en zijn collega’s in het vakblad Biological Psychiatry gaat dieper in op de mogelijke meetbare mechanismen die ten grondslag liggen aan het verband tussen slapeloosheid en ADHD. Zij schrijven: ‘Eerdere onderzoeken noemen als mogelijkheid verstoringen van het circadiaans ritme bij kinderen met ADHD en problemen met inslapen.’ Voor dit tweede onderzoek bekeken ze veertig volwassenen met ADHD door dagelijks de hoeveelheid melatonine (het slaaphormoon) in hun speeksel te meten en elke avond precies te noteren wanneer ze in slaap vielen, hoe goed ze geslapen hadden, of ze wel of niet makkelijk in slaap vielen zoals ‘normale’ mensen en hoe ze verschilden van de doorsnee slapeloosheid zonder ADHD.

‘Vergeleken met de controlegroep,’ schreven de auteurs, ‘hadden beide groepen volwassenen met ADHD langer nodig om in slaap te vallen en een slechtere slaapkwaliteit.’ Ze voegden er nog aan toe dat volwassenen met zowel ADHD als slapeloosheid een  ‘vertraagd begin en eind van de periode dat ze slapen […] vergeleken met de gezonde controlegroep’ hadden en dat ze ‘bovendien een verzwakt 24-uursritme in hun rust- en activiteitenpatroon vertoonden’. ‘Deze bevindingen,’ voegden ze eraan toe, ‘laten zien dat er bij de meerderheid van de volwassenen met ADHD die moeilijk in slaap kunnen vallen afwijkingen zijn van het dagritme gedurende het dagelijks leven.’

Waarom slapen mensen met ADHD nog meer slecht? Je leest het hierin.

5 tips om beter te slapen voor ADHD’ers

1. Gebruik je bed alleen om te slapen

Zie je bed als plek waar je alleen slaapt. Lig alleen in bed als je slaapt of bijna gaat slapen. Blijf ’s avonds op en ga in een stoel zitten lezen of wat dan ook (hoewel tv’s en andere beeldschermen een blauw licht kunnen produceren dat je natuurlijke productie van serotonine en melatonine, de neurohormonen die je slaap reguleren, in de war brengt) totdat je echt moe bent en eraan toe bent om te gaan slapen. Ga dan naar bed en ga meteen slapen.

Als je midden in de nacht wakker wordt, ga dan uit bed en ga in je stoel zitten of op de bank of zo, en ga lezen of iets anders doen om weer genoeg te ontspannen zodat je kunt slapen. De kunst is nu dat je je er niet druk om maakt en niet speciaal moeite gaat doen om weer ‘slaperig te worden’. Als je je erover opwindt of moeite doet ga je dat gevoel verbinden met in slaap vallen en dan weet je zeker dat die slaap dus niet meer gaat komen. Als je je gewoon door je lichaam laat vertellen wanneer het moe genoeg is in plaats van dat je het proces probeert te dwingen, word je gegarandeerd wel weer moe genoeg (soms moet je dit een paar weken oefenen) om terug naar bed te gaan. Ga ’s ochtends als je wakker wordt meteen uit bed. Je bed moet een anker worden voor niets anders dan slapen, of als je een partner hebt ook voor seks. Punt.

2. Regelmaat

Regelmaat is ook een onderdeel van goede slaapgewoonten. Probeer zoveel mogelijk elke dag op hetzelfde tijdstip te gaan slapen en op te staan. Ook in het weekend. Hierdoor wordt het anker steeds sterker, maar het verzwakt aanmerkelijk als je elke keer verschillende tijden aanhoudt. In onze cultuur is het de gewoonte en geaccepteerd om in het weekend laat op te blijven en op zaterdag en zondag lang uit te slapen, maar eigenlijk is dat voor mensen met slaapproblemen heel erg contraproductief op zowel de korte als de lange termijn.

3. Een donkere, stille slaapkamer

Een kamer met een temperatuur iets lager dan normale kamertemperatuur is nog een ander redelijk voor de hand liggend aspect van goede slaapgewoonten.

4. Klokken weg

Haal alle klokken weg uit je slaapkamer. Dit lijkt misschien vreemd, maar de kunstmatige verdeling van uren en minuten is dus precies waar de meeste mensen met slapeloosheid de hele nacht over liggen te stressen. Die klokken wegdoen is misschien wel het nuttigste advies van dit artikel.

5. Verzwaarde dekens

Verzwaarde dekens zijn nog een laatste tip. Ze worden vaak gebruikt voor kinderen met autisme, maar veel Jagers zeggen er ook baat bij te hebben om in slaap te komen onder zo’n deken.

Lees verder: ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld

Fragment uit: ADHD

ADHD

Dankzij dit boek bekijk je ADHD vanuit een ander perspectief, veel positiever dan normaal. Jouw brein is niet stuk, het is gemaakt voor een ander soort wereld. Het brein van iemand met ADHD is een jager/verzamelaarbrein in een wereld die is ingericht voor boerenbreinen. Er gaat een wereld voor je open tijdens het lezen van dit boek!

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Bestel nu

Je bestelt bij

Wil je nog meer slaaptips? Hier vind je ze.

Lees verder over ADHD:

• ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld
• Emotionele allergieën bij ADD en gevoeligheid: het overgevoelige zenuwstelsel
• Nieuwetijdskinderen en ADHD: de boodschappers van een nieuwe tijd verkeerd begrepen
• Lage eigenwaarde bij AD(H)D: hoe komt het en wat kun je eraan doen?
• Ben jij een beelddenker? 8 eigenschappen van beelddenkers (AD(H)D, dyslexie en autisme)

Het bericht Slaapproblemen bij ADHD: 5 tips voor een betere nachtrust verscheen eerst op Inspirerend Leven.

De meeste moderne banen vereisen de mentaliteit van een Boer: op een bepaald tijdstip komen opdagen voor je werk, gedurende een bepaald aantal uren je taak vervullen en op tijd stoppen zodat je kunt rusten en je kunt voorbereiden op de volgende dag.

Waar komt ADHD vandaan?

Waarom komt ADHD zo vaak voor? Waar komt het vandaan? Het antwoord luidt: mensen met ADHD zijn de nog overgebleven jagers, wier voorouders zich in het verre verleden duizenden jaren lang hebben ontwikkeld in samenlevingen van jagers. Of ze nu jaagden op buffels in Noord-Amerika, op herten in Europa, in Afrika achter gnoes aan zaten of vissen vingen in een riviertje in Azië: jagers hadden bepaalde lichamelijke en geestelijke eigenschappen nodig om succesvol te zijn:

Mensen met ADHD zijn afstammelingen van jagers

Als je de lijst van klassieke symptomen van ADHD vergelijkt met de onderstaande lijst eigenschappen van een goede jager, zie je dat die bijna perfect op elkaar aansluiten. Met andere woorden: iemand met de eigenschappen van ADHD zou een buitengewoon goede jager zijn.

Jagers met ADHD zeggen vaak dat ze hun vermogen om meerdere dingen tegelijk te doen beschouwen als een van hun ‘speciale vaardigheden’. Omgekeerd raken Boeren zonder ADHD vaak geïrriteerd door de neiging van Jagers om midden in een gesprek opeens met iets heel anders te beginnen.

Hoe zit het dan met mensen zonder ADHD? Waar komen hun vaardigheden uit voort en hoe komt het dat zij de meerderheid in onze cultuur vormen? Het antwoord is te vinden in het tweede basistype van de menselijke cultuur die door de vroege mens werd gevormd: de agrarische samenleving. In dit soort gemeenschappen waren boeren degenen die zorgden voor het levensonderhoud en voortbestaan. De vaardigheden van een goede boer zijn heel anders dan die van een goede jager.

Boeren zijn mensen zonder ADHD

Een snelle blik op de onderstaande eigenschappen van boeren (die hier uiteraard wat versimpeld zijn weergegeven om mijn punt duidelijk te kunnen maken) vergeleken met de vaardigheden van jagers laat zien dat je vrij eenvoudig kunt zeggen dat mensen met en zonder ADHD gezien kunnen worden als respectievelijk Jagers en Boeren. Hoewel de meeste mensen niet zo precies in een hokje passen, kunnen we die archetypen toch wel onderscheiden bij de mensen die we kennen.

ADHD blijkt heel weinig voor te komen onder Japanners, wier voorouders al minstens zesduizend jaar lang in een volledig agrarische samenleving hebben geleefd.

De eigenschappen van jagers en boeren

Negatieve termen?

Sommige mensen hebben bezwaar tegen de woorden Jager en Boer. Het woord ‘jager’ heeft negatieve connotaties als moordenaar, roofdier, een bedreiging in de nacht. Ook ‘boer’ is negatief en suggereert een saai, passief persoon, maar veel Boeren zijn dat allerminst. Dat is echter precies wat er gebeurt met de meeste mensen met ADHD in klaslokalen en kantoren vandaag de dag. Als ze uit het raam kijken (wat hun instinct van hen vereist), wordt er op ze gemopperd dat ze niet goed opletten.

Een zinvollere benadering zou zijn om de vaardigheden die nu eenmaal horen bij de snelle denkwijze van de Jager te onderkennen en aan te spreken. Hiervoor is misschien een andere zienswijze nodig, maar dat is niet zo heel moeilijk als je eenmaal het verschil tussen Jagers en Boeren ziet.

Jagers in een boerensamenleving

Onze hedendaagse samenleving is er niet eentje van jagers, plunderaars en strijders. Wij zijn boeren, kantoormedewerkers en fabrieksarbeiders. Daarom bestraffen en ontmoedigen we in zowel kinderen als volwassenen gedrag dat past bij jagers en krijgers.

Als mensen tijdens in hun jeugd vaak worden bestraft voor hoe ze zijn, raken ze beschadigd. Ze zien zichzelf als buitenbeetje en ongeschikt. Ze raken hun persoonlijke kracht kwijt, zijn van slag en angstig, en ontwikkelen een heel scala aan compensatiegedrag dat vaak niet erg bevorderlijk is.

Wat jij als ouder, docent, mentor of arts tegen een kind met ADHD zegt, kan een cruciaal effect op ze hebben. Kinderen reageren heel anders als ze ‘zo werken jouw hersenen nu eenmaal’ te horen krijgen in plaats van ‘je hersenen werken niet goed’.

Jagers in een Boerenwereld

De meeste moderne banen vereisen de mentaliteit van een Boer: op een bepaald tijdstip komen opdagen voor je werk, gedurende een bepaald aantal uren je taak vervullen en op tijd stoppen zodat je kunt rusten en je kunt voorbereiden op de volgende dag.

Ook onze scholen zijn opgezet volgens het systeem van de Boer. Zit stil aan je tafeltje, krijgen de kinderen te horen, terwijl de docent praat en naar bladzijden in het boek verwijst. Negeer dat kind dat naast je zit te snuffen, niet met je papieren ritselen, niet vooruit bladeren in je boek. Voor een slimme Jager die snel verveeld raakt is dat een kwelling!

Fragment uit: ADHD

ADHD

Dankzij dit boek bekijk je ADHD vanuit een ander perspectief, veel positiever dan normaal. Jouw brein is niet stuk, het is gemaakt voor een ander soort wereld. Het brein van iemand met ADHD is een jager/verzamelaarbrein in een wereld die is ingericht voor boerenbreinen. Er gaat een wereld voor je open tijdens het lezen van dit boek.

Bestel jouw exemplaar voor €25.00 met gratis verzending Reserveer nu

Je bestelt bij

Lees verder over ADHD:

• Emotionele allergieën bij ADD en gevoeligheid: het overgevoelige zenuwstelsel
• Nieuwetijdskinderen en ADHD: de boodschappers van een nieuwe tijd verkeerd begrepen
• Lage eigenwaarde bij AD(H)D: hoe komt het en wat kun je eraan doen?
• Ben jij een beelddenker? 8 eigenschappen van beelddenkers (AD(H)D, dyslexie en autisme)

Het bericht ADHD verklaard en positief bekeken: jagers in een boerenwereld verscheen eerst op Inspirerend Leven.