Home Bewustzijn Hoe kun je je minder in beslag laten nemen door emoties en gevoelens?

Hoe kun je je minder in beslag laten nemen door emoties en gevoelens?

Door Gast auteur
emoties

Stress, piekergedachten, boosheid, verdriet… In jouw diepste kern schuilt innerlijke vrede, maar deze emoties en gevoelens overschaduwen dit. In het Boeddhisme wordt gesproken over de ‘Vijf hindernissen’, namelijk verlangen, afkeer, slaperigheid/sufheid, rusteloosheid en twijfel. Al onze emoties van onrust zijn onderdeel van deze hindernissen. Je kunt bijvoorbeeld stress ervaren omdat je rusteloos bent en enorm tegen een lastig gesprek opziet. Of wanneer je een deadline moet halen en het niet lijkt te lukken: dat zorgt ervoor dat je zou willen dat dingen anders zijn dan ze zijn waardoor je rusteloos wordt.

Hoe kun je omgaan met emoties?

Hoe kun je hier nou goed mee omgaan? Hoe kun je ervoor zorgen dat je minder vaak rusteloos bent? En hoe kun je je minder in beslag laten nemen door deze emoties?

1.      Zorg voor acceptatie en liefdevolle aandacht

Allereerst is het belangrijk om een goede houding te ontwikkelen ten opzichte van de emoties. Zowel de emoties die je prettig vindt als de emoties die je, op zijn minst, als niet prettig ervaart. Allereerst is het belangrijk op te merken dat er een emotie is en je daarvoor ‘te openen’. Wanneer je direct van een emotie af wilt, dan wordt je weerstand groter en gooi je olie op het vuur. Zijn met dat wat er is, is dan ook de kern van meditatie.

Zie de aanwezigheid van een onprettige emotie daarentegen als een oefening om tot een grotere bewustzijnsgroei te komen. ‘No mud, No lotus’ is een uitspraak in het Boeddhisme die hiernaar refereert. Uit eigen ervaring kan ik dit beamen en het geldt voor veel mensen die (de) verlichting hebben gevonden. Bijvoorbeeld Eckhart Tolle die tot zijn dertigste ernstig depressief en zelfs suïcidaal was, waarna hij op slag Verlicht werd.

Voor de meeste mensen gaat het ‘ontwaken’ echter niet van het ene op het andere moment, maar is dit een proces. Het vraagt oefening en inzicht. Dit oefenen kunnen kun je doen met alle emoties als we ze benaderen met milde, liefdevolle aandacht.

2.      Onderzoek de emoties, zonder je ermee te vereenzelvigen

Door het onderzoeken van de emoties kun je inzicht krijgen en tot persoonlijke groei komen. Zodra je begrijpt wat de aanleiding van een emotie is, kun je mogelijk de voorwaarden voor het ontstaan in de toekomst veranderen. Als je begrijpt hoe een emotie in elkaar steekt en als je deze kunt doorzien, dan kan je de emotie minder intens aanwezig maken. Als je vervolgens weet welke factoren ervoor zorgen dat de emotie verdwijnt, is het in de toekomst mogelijk om de emotie ook sneller te doen verdwijnen.

Als je de emoties werkelijk doorziet, is het mogelijk om je er niet meer mee te identificeren. Je kunt dan de vereenzelviging ermee losmaken.

Zoals aangegeven zijn we niet de hindernissen, maar zijn we in onze diepste kern kalm en vreugdevol. Dit liefdevolle, heldere bewustzijn wordt alleen tijdelijk overschaduwd. Beschouw iedere emotie dan ook als een verschijning die los van jouzelf staat. Als het ware kijk je als een toeschouwer van een afstandje naar de verschijnselen die zich aandienen. Deze verschijnselen kun je ook wel bezoekers noemen. Deze bezoekers stuur je niet weg, maar je erkent dat ze er zijn en je geeft ze je liefdevolle aandacht. Dit is wat wordt beoefend met inzicht-meditatie (Vipassana). Inzicht in de natuur van de verschijnselen die zich aandienen.

3.      Ontwikkel steeds verdere verfijning en verdieping

Als je op deze manier omgaat met datgene dat zich aandient, ga je opmerken dat dit een voortgaand proces is dat zich steeds verder verdiept. Vaak komen eerst de voor de hand liggende inzichten aan het licht, zoals eerder naar bed gaan om de hindernis ‘slaperigheid’ minder vaak en minder sterk te laten opkomen. Maar naar mate je steeds meer inzicht krijgt in de werking van je mind, wordt dit veel verfijnder. Je krijgt inzicht in de meest subtiele oorzaken van stress en emoties. Een voorbeeld is de kracht van één gedachte. Je kent het wel, je bent al uren of langer rustig, vredig. Er is niets aan de hand, totdat je plotseling aan een bepaald iets denkt. Eén zin leidt tot een volgende en voor je het weet bevind je je in een heftige storm.

Door regelmatige reflectie kun je meer wijsheid en compassie ontwikkelen. Je zult zien dat de zon steeds meer achter de wolken tevoorschijn komt.

Door Gerjan Schoemaker, meditatieleraar en eigenaar meditatiecentrum Vihara. 

Boekentip: Goed gevoel

Emoties en hun werking is een onderwerp waar we soms maar weinig van begrijpen en onhandig mee omgaan. Als je leert begrijpen hoe emoties werken, welk effect ze op je hebben en welke functie ze vervullen, dan heb je een sleutel in handen! Met de vele praktische oefeningen en herkenbare persoonlijke verhalen helpt Paul Loomans je om de interactie tussen gevoelens en gedachtes op de juiste manier te beleven en emotionele reacties tot rust te brengen.

Bestel nu jouw exemplaar in onze webshop Boekenwereld.com voor € 21,- met gratis verzending.

Lees ook deze artikelen:

6 comments

Avatar
Stevie 24 oktober 2019 - 12:57

Super artikel, herkenbaar en verzachtend.

Reply
Avatar
Gerjan Schoemaker 25 oktober 2019 - 10:04

Dank je wel Stevie.

Reply
Avatar
Tielke 25 oktober 2019 - 12:34

Wauw! Heel mooi en treffend Ger-jan!

Reply
Avatar
Gerjan Schoemaker 28 oktober 2019 - 17:49

Dank Tielke!

Reply
Avatar
Wouter Haakman 25 oktober 2019 - 13:07

Hoi Gerjan,

Een heel mooi inspirerend stukje. Er zijn bij mij momenten waarbij ik in alle rust en gelijkmoedigheid tot verdieping/inzicht kan komen, niet alleen tijdens meditatie trouwens . Heel eerlijk gezegd vind ik het best lastig door bijvoorbeeld vermoeidheid om niet terug te vallen op oude gewoonten (waarbij vaak niet de “seeds of joy” water krijgen). Misschien is het ook wel belangrijk om patronen te herkennen.

Jouw prachtig inspirerend stukje herinnert me reaal dat door deze bewustwording er altijd ruimte is voor liefdevolle aandacht voor verdere groei in het hier en nu.

Metta,
Wouter

Reply
Avatar
Gerjan Schoemaker 28 oktober 2019 - 17:53

Dank je wel Wouter, herkenbaar hoor m.b.t. vermoeidheid. Ik probeer dan ook zoveel te leven in helderheid, kalmte en innerlijke vreugde. Dat kun je echter niet afdwingen, maar je kunt wel de voorwaarden scheppen waarin deze kwaliteiten meer en meer tot zijn recht kunnen komen. Daarvoor is steeds diepgaander en verfijnder inzicht in causaliteit nodig, en dan ook nog de ‘juiste inspanning’ om hier liefdevol naar te handelen. Veel Metta Wouter, Gerjan

Reply

Leave a Comment