Home Persoonlijke verhalen Compassie is wat anders dan “iets doen voor een ander”

Compassie is wat anders dan “iets doen voor een ander”

Door Tobias Reijngoud

Voor mijn boek Levenskracht & Levensvragen sprak ik met Anne Gaay Schouwenaar, die een gesprekspraktijk heeft voor levensvragen. Ik zei dat ik soms zo moedeloos wordt als ik de krant lees. Er is zoveel agressie in de wereld – tussen mensen onderling, en van mensen tegen de natuur en de aarde. Wat kan ik daar tegenin brengen? Zijn de goedbedoelde dingen die ik probeer, niet per definitie klein en onbeduidend? En bovendien: doe ik het wel ‘goed’? Ik ben ook maar een mens? Hoe zit het met mijn eigen boosheid en het effect daarvan op de wereld? Hieronder een deel van het antwoord van Anne Gaay.

Bezieling

“Je kunt op twee manieren kijken naar de dingen en de mensen om je heen. Je kunt alles op een soort dagelijkse en praktische manier zien. Dan is een boom gewoon een boom en verder niets. Maar je hoeft maar nét even anders te kijken en dan zie je – dan ervaar je – de schoonheid en het wonder van alles. Dat er altijd vogels zingen, dat de blaadjes worden bewogen door de wind en dat er mist boven de weilanden hangt. Of dat een onbekende op straat tegen je glimlacht. Dat zijn de momenten waarop je de bezieling van alles ziet. Die bezieling, die ziel in alles, is de eenheid. Het is de levenskracht in alles die de dingen en de mensen met elkaar verbindt. Op de momenten dat je dat ziet, is het leven ongelooflijk prachtig. En ontstaat er vertrouwen: aan de eenheid kan ik me toevertrouwen. Het is goed.”

Compassie

“Vanuit dat eenheidsbesef ontstaat compassie. Of beter: compassie ís het besef van eenheid. Compassie is niet zozeer ‘iets goeds doen voor een ander’. Het is beseffen dat iedereen verbonden is en één is. Daaruit volgt wat mij betreft dat je je iets aantrekt van een ander, vanuit een besef dat wat een ander kan overkomen, ook jou kan overkomen. Dat is compassie.”

“Als het gaat om compassie, dan leven we in een moeilijke tijd. De verdelende krachten in de samenleving en de politiek worden sterker. Dat kan moedeloos stemmen. Want wat kun je als klein individu nou doen tegen die grote en machtige krachten? Wat halen de kleine dingen die je doet om vanuit verbinding en compassie in het leven te staan, uiteindelijk uit?”

Moedeloosheid

“Ik kan de moedeloosheid begrijpen. Maar ik denk niet dat het terecht is om neerslachtig te worden en je lam te laten slaan. Want hoe klein de dingen die je kunt doen ook zijn, elke positieve en verbindende daad draagt bij. Daar ben ik heilig van overtuigd. Ook als ik iets kleins doe – er met al mijn aandacht voor iemand ben, een arm om iemand heen sla, een aardige opmerking maak tegen de caissière in de supermarkt, een grapje maak tegen iemand op straat of aandachtig luister naar het verhaal van een vluchteling in het asielzoekerscentrum – ook dan draag ik iets bij. Net als wanneer ik – ondanks mijn innerlijke weerzin – contact leg met iemand die me enorm tegenstaat: mijn vijand zogezegd liefheb en ook in hem of haar het wonder van het leven zie. Dan versterk ik de positieve en verbindende krachten in die enorme kosmos waarin alles met elkaar verbonden is.”

Het gaat om je intentie

“Elke kleine druppel veroorzaakt een rimpeling in de oceaan en kan helpen om een humanere samenleving te creëren. Met het kleine beïnvloed je het grote, niet altijd in termen van (meetbaar) ‘resultaat’ maar wel in termen van intentie. Een goede daad is goed op zichzelf, niet omdat of nadat hij tot resultaat leidt.”

Etty Hillesum

“Als het gaat om je daden in de wereld, is het van belang om de dingen te doen die bij jezelf en je karakter passen. Het heeft geen zin om je te vertillen aan grootse dingen en projecten waar je gewoon niet voor in de wieg bent gelegd. Ken je eigen beperkingen, zou ik zeggen. Als je van jezelf verwacht dat je de wereld moet redden, dan weet je één ding zeker: je verdrinkt. Dus doe dingen die goed zijn, die verbinden – maar zorg wel dat het behapbaar blijft. Ook een vriendelijk woord tegen iemand op straat is een bijdrage. Net als werken aan jezelf en de boosheid of negativiteit in jezelf aanpakken. Zoals Etty Hillesum schrijft: ‘Het is het enige […], ik zie geen andere weg, dat ieder van ons inkeert in zichzelf en in zichzelf uitroeit en vernietigt al datgene, waarvoor hij meent anderen te moeten vernietigen. En laten we ervan doordrongen zijn, dat ieder atoompje haat, dat wij aan deze wereld toevoegen, haar onherbergzamer maakt dan ze al is.’” (citaat Etty Hillesum, Het Verstoorde Leven, dagboekaantekening 23 september 1942)

Boekentip van Inspirerend Leven:
Levenskracht & Levensvragen van Tobias Reijngoud

“Ik was 45 jaar toen ik aan dit boek begon en worstelde met de vragen die rond deze leeftijd opkomen. Waar gaat het eigenlijk om in het leven? Daar gaat Levenskracht & Levensvragen. Eind mei verschijnt het nieuwe boek van Tobias Reijngoud Levenskracht & Levensvragen: gesprekken met onder meer Jan Terlouw, prinses Irene, Herman Wijffels, Lenny Kuhr, Huub Oosterhuis, Awraham Soetendorp en Pim van Lommel. Reserveer via onze webshop Boekenwereld.com alvast een exemplaar!


 

Leave a Comment