Home Gezin & Kinderen Welke gedragspatronen komen er bij jou naar boven met Kerst? 5 tips voor een ontspannen Kerst

Welke gedragspatronen komen er bij jou naar boven met Kerst? 5 tips voor een ontspannen Kerst

Door Marielle Vaneman

Kerst met familie is mooi, maar voor veel mensen vaak juist niet zo ontspannen. Behalve het bepalen met wie je tijd door gaat brengen dit jaar, is er ook het daadwerkelijke weerzien van familie of schoonfamilie en die ene oom… Welke gedragspatronen komen er bij jou naar boven met Kerst en hoe zorg je voor een ontspannen kerst? Hieronder omschrijft coach Carlijn Baarslag vanuit haar (team-)coachervaring over het ontstaan van wrijving of spanning in groepen en 5 stappen voor het verminderen ervan.

Ingeslepen patronen

Allereerst krijgen de diepst ingeslepen familiepatronen vaak rond de kerst opnieuw kans zich te uiten. Denk aan herhalende irritaties, woordenwisselingen of onderwerpen die de sfeer telkens opnieuw naar beneden halen en die maar niet veranderen. Het maakt niet uit of je bij je eigen familie bent of niet. Het ene gedrag roept het andere direct (weer) op. En eigenlijk maakt het niet uit of het met familie is of met een werkgroep. In een groep worden de individuele gedragspatronen opgeroepen die elk persoon ooit heeft opgebouwd in zijn of haar eigen gezinsgroep. Die blijven zich herhalen, totdat we iets anders kiezen. En bij families zijn deze patronen het diepst ingeslepen en vertrouwd en dus het lastigst om te veranderen…

Groepsproces geeft weinig grip

Daarnaast is een groepsproces ingewikkelder dan één op één contact en gedraagt iedereen zich dan anders. Er spelen meer factoren mee, dat geeft minder grip en dat voelt vaak minder veilig. Zeker als er ook aanhang en/of kleinkinderen zijn, komen er meerdere systemen samen. Dat maakt tot consensus komen lastiger. Dit lastige besluitvormingsproces, tezamen met de vreedzame verwachtingen voor Kerst, levert wrijving op. Want op het moment dat je je verzet tegen wat werkelijk is, brengt dat wrijving en ergernis. Eerst met je eigen overtuigingen en vervolgens met je omgeving.

Ongeschreven regels

Als derde vormen ongeschreven regels een uitnodiging om je eraan te houden of juist te negeren. Wat doe of zeg je wel en wat niet? Zo kan bepaald gedrag van je schoonfamilie juist tegengedrag vanuit de eigen familiewaarden oproepen. Dan zijn de impulsen om de waarden van de eigen ‘stam’ te beschermen soms niet te stoppen. Met kracht je mening laten horen die afwijkt van de rest, of juist met eten en drinken laten zien dat het allemaal niet zo netjes (of los) hoeft. Dat overtreden van de ongeschreven regels staat natuurlijk haaks op het plaatje in van een harmonieuze Kerst, waardoor (vaak onuitgesproken) irritaties ontstaan en de spanning merkbaar is.

Hoe kun je zorgen voor een ontspannen kerst?

De volgende 5 stappen hebben 1 boodschap: Voor een ontspannen kerst, doe niet meer maar juist mìnder.

Stap 1: Wees jezelf, je hoeft niets te bereiken

Leg de lat laag voor bijvoorbeeld goede sfeer, gesprekken, decoratie, kleding of het bereiden van een gerecht. Doe het alleen omdat je er zelf van kunt genieten. Met die instelling zal je je niet snel teleurgesteld voelen. En wanneer jij ontspannen bent, of dat nu als gast of als gastvrouw/heer is, draagt dat enorm bij aan de sfeer.

Stap 2: Voorbereiding brengt rust

Leg je outfit, eten en een eventueel cadeau – waarvan je de lat lekker laag houdt – ruim van tevoren klaar, zodat je in rust familie kan bezoeken of ontvangen. Ook een programma dat vast staat creëert rust, er hoeft niets meer afgestemd of geregeld te worden. In het moment ontstaat ruimte voor spontaniteit. En zoals hierboven staat: Wanneer je zelf redelijk ontspannen bent, straalt dat af op je omgeving.

Stap 3: Je lichaam is rustpunt en graadmeter tegelijkertijd

Zodra je met je aandacht naar je lichaam gaat, ontspan je als vanzelf en kan je observeren wat er gebeurt en wat iets met je doet. Beweeg je nek lichtjes, laat je armen hangen, ook tijdens gesprekken. Adem eens diep in en uit. Ga lekker zitten, dit straalt ontspanning uit en wordt onbewust direct opgepikt en (dankbaar) gekopieerd door de mensen om je heen.

Stap 4: Oefen mildheid voor jezelf

Toch te laat begonnen? Of die vervelende opmerking gemaakt? Neem het jezelf niet kwalijk. Het is gebeurd en het mag er zijn. Je mag er zijn met al je imperfecties. Minder kritisch op jezelf maakt ook minder kritisch op anderen. Mildheid over gedrag, eten of bestek maakt het voor iedereen alleen maar spontaner en dus gezelliger. Zodra er iets van jezelf (of een ander) niet mag zijn, is dat als een bal onder water drukken. En die bal wil met kracht omhoog! Dus accepteer de menselijke trekjes van jezelf, dan volgt je omgeving.

Stap 5: Maak ruimte voor nieuwsgierigheid

Als alles voor je gevoel toch in de soep looptkijk dan even om je heen, luister naar de geluiden. Kijk naar de gezichten en naar de lichtjes. Ervaar even hoe je zit: of je nek nog ontspannen is, of je leunt of rechtop zit. Vertel jezelf – hoe erg de situatie ook mag zijn – dat alles precies loopt zoals het hoort te gaan. Dat iedereen last heeft van zijn eigen groepspatronen (en die van de ander). En jij een keuze hebt: er (a) in mee gaan of er (b) getuige van zijn. En als optie (b) een beetje lukt, kan je meteen je eigen groepspatroon ontdekken(!), door je lichaam en neigingen waar te nemen.

Tot slot: Heb compassie     

Compassie voor jezelf brengt compassie voor anderen. Het helpt om te erkennen dat iedereen zijn eigen levenslessen heeft en iedereen op zijn manier zijn best doet om zijn of haar donkere kanten te verhullen. Zo wordt het een redelijk ontspannen Kerst, maar niet minder boeiend!

Ga met deze link naar de website van Carlijn voor meer inspiratie.

Boekentip: Spreken met liefde, luisteren met compassie

In ‘Spreken met liefde, luisteren met compassie’ laat Thich Nhat Hanh zien dat mindful communiceren bijdraagt aan een betere wereld. Aandachtig communiceren houdt in dat je vol begrip naar jezelf en anderen luistert, en met inzicht spreekt. Daarvoor is het nodig dat je opmerkzaam bent en bewust ademt.

Bestel jouw exemplaar in onze webshop Boekenwereld.com voor €12,50.

Leave a Comment