Wie het leven ten volle wil nemen, moet bereid zijn in de schuld te gaan staan

Je bent bezig met het onderzoeken van je eigen patronen. Je ontdekt de hindernissen naar de nieuwe beweging, oefent met nieuw gedrag en dan, in plaats van trots op jezelf te zijn, voel je je schuldig. Of onrustig. Of bang. Of je schaamt je voor de nieuwe weg die je aan het gaan bent.
Klinkt herkenbaar?

In het leven staan we niet alleen

We horen bij verschillende groepen: onze familie, het bedrijf of de organisatie waarbij we werken, de verenigingen waar we deel van uitmaken.
Al die groepen of systemen hebben hun eigen set van regels.
Een deel van die regels worden bewust gecommuniceerd, zoals de expliciet uitgesproken regels die in je familie gelden, of het arbeidscontract dat je hebt ondertekend.
Een deel van de regels leven onbewust in het systeem. Wat zijn de nooit uitgesproken familie-overtuigingen over succes en falen? Hoe wordt er op je werk over je gedacht als je een dag vrij neemt om voor je kind te zorgen? Vele regels en normen worden nooit expliciet uitgesproken maar leven in het collectief onbewuste van het systeem. Juist deze regels zitten vaak veel dieper verankerd dan de regels waar we ons wel bewust van zijn.

Maar wat is nu het verband met deze systeem-regels en onze gevoelens van schuld, schaamte, angst of onrust?

Een systeem houdt zichzelf in stand

En één van de manieren waarop het dat doet, is ervoor zorgen dat de leden van het systeem de regels volgen. Zoals een vogel automatisch merkt dat hij zich te ver van de vlucht verwijdert en zijn baan bijstuurt, zo merken ook wij automatisch als we de regels van het systeem overtreden.

De signalen die we daarvoor hebben, zijn bepaalde emoties.
Als we een regel overtreden, voelen we vaak één van de volgende emoties:
- schuld
- schaamte
- onrust
- angst

Door die gevoelens is het ons vaak onduidelijk of wel een goeie beslissing gemaakt hebben. Zijn we wel op de goede weg? Is het wel een goed idee om onze grenzen beter aan te geven? Is het wel de goede weg om mijn gevoelens meer te tonen?
Hoe kan het dat je op de goede weg bent, en je toch schuldig voelt, onrustig, bang bent of je schaamt?
Dat komt omdat mensen feilloos afgestemd zijn op het systeem waartoe ze horen, en ons lijf ons signalen geeft als we ons van de groep verwijderen.

Kunnen we dan nooit onze eigen weg gaan?

Toch wel! En moeten we dan elk gevoel van schaamte, schuld, angst of onrust gewoon negeren? Helemaal niet!

Volgend stappenplan helpt je op weg naar meer helderheid in wat je voelt:

1. Vraag je bij elk gevoel van schuld, schaamte, angst of onrust af: welke regel overtreed ik?

2. Vraag je af:
a. Gaat het om een regel van mezelf?
b. Overtreed ik een regel van een ander?
c. Overtreed ik de regel van een groep mensen? Zo ja, welke groep?

3. Onderzoek bij jezelf:
a. Ben ik het (nog steeds) eens met deze regel?
b. Helpt deze regel mij om de weg te volgen die bij mij past?
c. Helpt deze regel mij om meer authentiek te leven en trouw te blijven aan mezelf?

4. Als je het niet eens bent met deze regel en de regel helpt je niet om je eigen weg te volgen, formuleer dan een alternatieve regel.

Verdwijnt het gevoel van schaamte, onrust, angst of schuld hiermee automatisch?
Neen, maar het gevoel wordt wel een stuk meer hanteerbaar.
Als het gevoel van schuld, schaamte, angst of onrust veroorzaakt wordt doordat je een regel overtreden hebt die (mede) van jou is, én die nog relevant is voor jou, dan is het een signaal om je gedrag te onderzoeken, aan te passen, om iets te herstellen waar nodig.
Als het gevoel van schuld, schaamte, angst of onrust veroorzaakt wordt door een regel die niet (meer) van jou is of die niet (meer) relevant is voor de manier waarop je je leven wil inrichten, dan is het een signaal dat hoort bij 'ik begin mijn eigen weg te gaan'. Hoe meer je deze gevoelens kan kaderen, en hoe meer eigen jouw weg wordt, hoe minder sterk deze signaal-gevoelens zullen worden. En misschien zullen ze voor een stuk deel van jou blijven.
Of, om het met de woorden van René Kuiper, één van mijn NLP-trainers, te zeggen: "Wie het leven ten volle wil nemen, moet bereid zijn in de schuld te gaan staan."

Ann Van Riet
systemisch coach en NLP trainer
www.althea-coaching.be