Welke rol kan een spiritueel leraar spelen?

'Een spiritueel leraar of meester speelt onder de volgelingen van het boeddhisme een heel belangrijke rol. Het verloop van de vier edele waarheden van Boeddha hangt nauw samen met de wet van de natuur, die een relatie tussen oorzaak en gevolg voorschrijft. Net als in de uiterlijke wereld bestaat er ook in onze innerlijke geest een relatie tussen oorzaak en gevolg.

Wijsheid

Altruïsme en wijsheid zijn eigenschappen van een sterke en mededogende geest. Vanuit boeddhistisch oogpunt vallen deze onder de wet van oorzakelijkheid. Boeddhisten geloven dat alles een oorzaak heeft. Er vindt geen enkele ingrijpende verandering in de geest plaats zonder oorzaken en omstandigheden. De wet van oorzakelijkheid bepaalt elke gedachte en elk proces. De ene oorzakelijke omstandigheid leidt tot de volgende, enzovoort. Zoals altruïsme (achting voor anderen) zijn eigen oorzkaen en omstandigheden heeft, zo bestaan er ook oorzaken en omstandigheden om wijsheden te ontwikkelen.

Altruïsme

Intrinsiek altruïsme, de aangeboren neiging om anderen te respecteren, brengt zijn eigen oorzaken en omstandigheden met zich mee. Dat kunnen innerlijke of uiterlijke factoren zijn. De uiterlijke factor is de aanwezigheid van een spiritueel meester of leider; de innerlijke factor is de wijsheid die iemand in dit kostbare leven heeft verkregen. Altruïsme en wijsheid kun je ontwikkelen door de geest te trainen en door te mediteren.

Vergankelijkheid

Er bestaan veel soorten wijsheid. Beseffen en begrijpen wat vergankelijkheid betekent, dat alles in deze wereld slechts tijdelijk is en met de tijd zal blijven veranderen, is slechts één soort wijsheid. Het begrip vergankelijkheid kun je zelfs waarnemen met externe wetenscahppelijke hulpmiddelen. Maar de waarneming alleen is niet erg overtuigend. Om de vergankelijkheid beter te kunnen begrijpen, moet je verandering zien als een factor en inzien dat het een natuurlijk kenmerk van de werkelijkheid is. Op die manier raak je overtuigd en leer je vergankelijkheid beter begrjipen.

Dat is wijsheid: het gaat erom dat je de afwezigheid van een onafhankelijk bestaan, shuny, begrijpt. Daarbij speelt de spirituele leraar of goeroe een zeer belangrijke rol.

bron: 101 vragen aan de Dalai Lama