Wapperen met je mooiste tekening

We hebben als calvinistische Nederlanders een moeizame relatie met succes. We willen het wel, maar als we het daadwerkelijk hebben, wimpelen we het ’t liefst weg. ‘Ach, dat had iedereen gekund…’ Weg met die valse bescheidenheid!   Er gebeurt iets vreemds met ons als we opgroeien. Als kind staan we graag in het middelpunt van de belangstelling. Elke creatieve uiting smeekt om bevestiging en applaus. ’Kijk eens wat een mooie tekening, mama!’ En mama prijst ons in alle toonaarden. We zijn het knapste, liefste, slimste en creatiefste kind dat er bestaat.

Het begin van kritiek Maar er komt een moment dat mama andere dingen zegt. Dat je niet helemaal binnen de lijntjes kleurt, en dat die boom wel een beetje erg groot is vergeleken bij dat poppetje… Langzamerhand leer je dat je niet in alles de beste bent, en niet alles wat je doet automatisch goed is. Het is een lesje in bescheidenheid. Een van de deugden die je nodig hebt om te overleven in de buitenwereld.  

Doorgeschoten bescheidenheid Maar zoals met veel opvoedkundige lessen is het ook met deze: je kunt erin doorschieten. Dingen zijn zelden zwart-wit. Toch zit deze les redelijk zwart-wit in ons hoofd: zeggen over jezelf dat je ergens goed in bent is ‘not done’. De samenleving doet er ook alles aan om te voorkomen dat we met onze mooiste tekening gaan wapperen. Dat past niet bij onze zesjescultuur. Doe maar liever gewoon, dan doe je al gek genoeg…  

Geen genoegen nemen met een zesje Maar waarom is het eigenlijk gek om geen genoegen te nemen met een zes, maar te gaan voor een 8 of een 9? Zou de wereld er niet heel veel beter uitzien als iedereen ernaar streefde het beste uit zichzelf te halen in plaats van krampachtig te proberen niet op te vallen? Ralph Pagano breekt in zijn boek ‘Doendenken’ een lans voor minder bescheidenheid. Waarom de wereld niet het mooiste geven wat je te bieden hebt? Waarom niet gewoon gaan voor een 10?   Petra Pronk