Verder zonder jou

Jongeren over de dood van iemand die ze lief is

Als jongere kreeg ik te maken met een groot verlies, en was mijn eerste gevoel: Hoe kan ik verder... De wereld stond voor kortere en langere tijd stil. Ik ging verder, dat was een feit. En deed dat op mijn eigen manier. Iedereen doet dat op zijn eigen manier.

Het boek Verder zonder jou van Daan Westerink kan hierbij van grote waarde zijn. Zij laat 28 jongeren aan het woord met allen hun eigen speciale verlies, afscheid en vaak grote verdriet. Ontroerende verhalen van jongeren over het verlies van een zus, broer, vader, moeder of grootouder en over hoe zij verder gaan; eerst zonder jou, later ook met jou. Over de nieuwe speciale plek die deze mensen in hun leven hebben.

De verhalen in Verder zonder jou (240 pagina’s) worden ingeleid met een prachtige foto van de overledene, gecombineerd met een bijzondere tekst die past bij de persoon die overleden is en/of juist bij de jongere zelf. Daarna het verhaal: wat voor mensen waren het, hoe was de relatie, de ziekte, het ongeluk. Wat hadden we samen, wat is er gebeurd en wat hebben we nu nog.

Ruimte voor verdriet

De rode draad is steeds de jongere zelf en zijn of haar gevoelens, en dat maakt het boek zo bijzonder. Ruimte voor de jongere. Ruimte voor het verdriet als jongere in het gezin. Ruimte voor het verdriet buiten het gezin. Soms is die ruimte er, soms ook helemaal niet. Elk persoonlijk verhaal eindigt met waardevolle tips voor de lezer, school, familie, vrienden, volwassenen...
Prachtig om te lezen dat jongeren precies weten wat ze nodig hebben, wat goed voor hen is. De lijst van tips, voortkomend uit een positieve en soms ook negatieve ervaring, is soms lang. Dit boek heeft duidelijk een toegevoegde waarde: de jongere met zijn verdriet heeft bestaansrecht, het is een lang en intensief proces voordat je voelt: verder zonder jou verandert in verder met jou.
Wat opvalt is dat iedereen het verlies anders ervaart , het anders verwerkt en dus ook anders geholpen wil worden. Alles mag, niets moet, geef je zelf ruimte.
Westerink sluit af met een lange lijst boektitels over jongeren en verlies, en websites met informatie voor en over jongeren en rouw. Alles om de jongere te helpen ruimte te geven aan zichzelf.

Daan Westerink

Daan Westerink is journaliste en rouwdeskundige. Zij schrijft blogs, artikelen en boeken over rouw en verlies en geeft lezingen en trainingen over dit onderwerp. Regelmatig treedt zij op als rouwdeskundige en ook op internationaal werkt zij samen met verschillende rouwspecialisten. Het boek Leven zonder ouders verscheen al eerder van haar.

Voor ieder die een verlies te verwerken heeft

Voor wie herkenning en hulp zoekt bij het verwerken van een (groot) verlies of om iemand daarbij te kunnen helpen, is dit een prachtig boek. Vooral voor jongeren, maar ook voor mij persoonlijk (46 jaar) waren veel verhalen en tips heel herkenbaar en zelfs nu nog tot steun bij het verder leven met mijn vader na zijn dood.