Spiritualiteit = maatschappelijke verantwoordelijkheid

Ziels Eigenwijze stelling van de week:

“Spiritualiteit is maatschappelijke verantwoordelijkheid”

Heb je de film Home al gezien? Niet? Dan zou ik dat beslist doen -misschien zelfs nog voordat je nu verder leest. Deze film wordt wereldwijd gratis uitgezonden op internetzenders en publieke televisie stations. Hier bijvoorbeeld: www.youtube.com/user/homeproject.

De film is eigenlijk een ‘spirituele versie’ van de film Planet Earth. Hij biedt niet alleen prachtige beelden van de aarde en fantastische muziek, maar vooral ook keiharde feiten en cijfers over de manier waarop de mens de natuur, de dieren en de aarde schade berokkent. De initiatiefnemers zijn bang dat de wereldwijde economische problemen ons nu weer afleiden van de problemen waar de aarde door ons toedoen mee kampt. Door ons nu weer enkel te richten op de kredietcrisis gaan we volkomen voorbij aan het feit dat dit niet een op zichzelf staand probleem is maar dat alles met elkaar verbonden is, dat er geen gevolgen zijn zonder oorzaken. De makers willen ons bewustzijn vergroten, en de gevolgen laten zien van het effect van onze huidige manier van denken en handelen op alles wat er in de wereld en met de aarde gebeurt.

De aarde is 5 miljard jaar geleden ontstaan. Wist je dat de mens er pas sinds 200.000 jaar is, maar in de laatste 50 jaar de aarde wel even radicaal heeft veranderd door zijn destructieve voetstappen? Wist je dat het de aarde 4 miljard jaar kostte om bomen te maken, met hun prachtige eigenschap zuurstof te kunnen vasthouden, waardoor wij kunnen bestaan? Waar is ons respect voor dit proces terug te vinden in hoe we de natuur en de aarde behandelen? In nog geen 40 jaar hebben we al 20% Amazone vernietigd. Omdat de grond nodig is voor de teelt van veevoer (soja) wordt het amazonewoud veranderd in vlees! Besef je écht dat 1 miljard mensen geen gezond water hebben, en dat er 5000 mensen per dag sterven door besmet drinkwater? En dat 1 miljard mensen honger lijden, maar dat meer dan 50% van alle graan wordt gebruikt voor veevoer? En dat terwijl er elke dag 4.000 kinderen sterven aan ondervoeding? Allemaal schrikbarende feiten die in de film Home aan de orde komen.

Vlees versus soja

En wat dacht je van het effect op het natuurlijke evenwicht van de aarde van de productie van al dat vlees? Weinig mensen weten dat de productie van plantaardige eiwitten veel minder energie vergt dan de productie van dierlijke eiwitten. Er is 10 keer minder grond nodig, 11 keer minder fossiele brandstoffen en maar liefst 100 keer minder water! De teelt van soja voor menselijke consumptie in plaats van veevoer tast veel minder het Amazonewoud, de longen van onze planeet, aan. Dat minder vlees eten helpt in de strijd tegen de opwarming van de aarde wijst ook een Brits onderzoek uit waarover het medische tijdschrift The Lancet schreef. De totale veestapel is goed voor een kwart van de mondiale uitstoot aan broeikasgassen. Het geven van ander voer verandert daar volgens deze studie weinig aan. Maar als mensen 10 procent minder vlees eten, dan zou de uitstoot tot 2050 gelijk blijven zelfs als de wereldbevolking aanzienlijk groeit.

Gezond en zuiver eten

Er zijn heel veel redenen om ‘gezond’ en ‘ zuiver’ te eten. Je gaat je helderder en energieker voelen, je komt op je natuurlijke gewicht en ziet er beter uit. Daarnaast is er een ethische kant en die wordt helaas veel minder belicht. Toch betekent werkelijk gezond eten per definitie ethisch eten. Bij gezond voedsel kijk je namelijk ook of de herkomst ervan zuiver is en wat jouw voedingspatroon voor effect heeft op ‘het grote geheel’. Bovendien is alles wat er op ons bord ligt energie. Zuivere voeding betekent dat deze ‘geladen’ is met zuivere energie. Ik wil, als het even kan, niets op mijn bord en in mijn lichaam dat afkomstig is uit een industrie die het daglicht niet kan verdragen maar het toonbeeld is van het totale disrespect voor de natuur, de dieren en dus ook onszelf. Het eten van vlees is allang geen teken van rijkdom meer, maar draagt letterlijk en figuurlijk bij aan de armoede op aarde.

Vegetarisch

Ik eet sind mijn elfde jaar vegetarisch. Ik vond vlees gewoonweg niet lekker. Ik was het ook niet gewend, omdat mijn moeder altijd macrobiotisch kookte. Hoe ouder ik werd en hoe meer ik mij ging verdiepen in voeding en gezondheid, des te meer werd mijn vegetarisme een spiritueel en ethisch ideaal. We hoeven geen dieren te doden om gezond te zijn; waarom zou je dat dan doen? We hebben als mens zoveel alternatieven. Ik kon als kind al niet begrijpen dat de mens zo achteloos omgaat met de rechten van dieren en zo vanzelfsprekend denkt te mogen beslissen over hun lot. En ik begrijp dat als volwassene gelukkig nog steeds niet.

Respect hebben voor de aarde is respect hebben voor onszelf. Vechten voor de rechten van dieren is ook vechten voor onszelf. Filosoof Peter Singer, schrijver van onder andere het boek The way we eat, Why our food Choices matter, noemt respect voor dieren vooral een ‘morele keuze’. En dat is het. Evenals je druk maken over lijden. Er bestaat geen enkele morele rechtvaardiging of vergoelijking voor het bestaan van - en het wegkijken bij - lijden, om welk leven het ook gaat. Hierin kan en mag geen scheidslijn worden aangebracht. Dieren zijn geen ‘producten’ maar levende wezens die blijdschap en pijn kunnen ervaren en net als wij recht hebben op veiligheid en kwaliteit van leven. Dit betekent dus dat wij moeten stoppen met de eeuwige indringer in hun leefwereld te zijn.

Mea culpa!

Vegetarisme is mijn individuele protest tegen het verraad van onze mededieren en de achteloosheid waarmee wij omgaan met de natuur. Het is een vorm van boycot. Zonder boycot van vlees (maar ook andere producten afkomstig uit de intensieve veehouderij als bijvoorbeeld legbatterijeieren) draag je bij aan het voortbestaan aan het uitputten en leegroven van de aarde, en aan de huidige praktijken van dierenmishandeling.

Zolang producten uit de bio-industrie worden verkocht, zullen de omstandigheden voor de dieren niet veranderen. Niet alleen omdat we er zelf aan meebetalen, maar vooral ook omdat de vleesindustrie dan kan zeggen dat ze gewoon leveren waar de consument om vraagt. Het is natuurlijk heel makkelijk om ‘ach en wee’ te roepen als te protesteren tegen dierenleed dat ver van ons bed plaatsvindt, zoals stierengevechten in Spanje, het eten van honden in Korea of het doodknuppelen van zeehondjes in Canada. Het is echter een stuk moeilijker om dichter bij huis consequenties te verbinden aan je liefde en respect voor dieren of je betrokkenheid bij de toestand van de aarde - en om je ‘spirituele idealen’ echt dagelijks in daad en dans in je leven uit te voeren.

Het is niet zo dat ik altijd even consequent ben. Ik doe mijn best maar rommel soms ook maar wat schuldbewust in de marge. Ik draag leren jasjes en hou me ook nu al weer niet aan het consuminderen dat ik mijzelf en de aarde had beloofd. Ik drink melk in mijn koffie terwijl ik de praktijken in de zuivelindustrie verafschuw, ik laat regelmatig de kraan te lang lopen als ik mijn tanden poets en lees lang niet altijd de labels in de T-shirtjes die ik koop om te kijken of ze niet door zielige kinderhandjes zijn gemaakt. Mea culpa! Maar, dat wil niet zeggen dat ik me in mijn onvolkomenheden wentel en mijn persoonlijke verantwoordelijkheid afdoe als een ‘druppel op een gloeiende plaat’.

De macht en kracht van het individu

Ik geloof enorm in de positieve en constructieve macht en de kracht van het individu. Ik geloof in het in beweging brengen van energie, in de macht van oprechte verontwaardiging en de kracht van liefde. Eigenlijk zijn we als mens tot zoveel liefde in staat, maar reserveren die enkel voor onze naasten. We zijn tot zoveel creativiteit in staat, maar we gebruiken haar niet. We draaien als muizen in het radje rond dat voor ons is klaargezet. Het is niet te begrijpen dat er zoveel problemen kunnen worden opgelost, maar dat we de keuze daarvoor eenvoudigweg niet maken.

Een spirituele levenshouding is een realistische levenschouding

De mens heeft een veel grotere invloed op het geheel heeft dan hij zich realiseert. Zou hij zijn werkelijke kracht kennen, dan zou hij weten dat hij de wereld wel dégelijk kan veranderen door te beginnen bij zichzelf. Maar er verandert natuurlijk niets voor en door degenen die hun ogen sluiten voor dat wat er is. Spiritueel leven betekent dat je realiteitszin hebt, en dat je alles bekijkt vanuit de kern van de zaak. Je beseft best dat de waarheid hard is, maar weet ook dat de waarheid enkel hard is voor noten die nog gekraakt moeten worden. Spiritualiteit is geen zweverige luxe, maar keiharde aardse noodzaak.

Het is, zoals er in Home wordt gezegd: ‘Te laat om pessimistisch te zijn’. Misschien moeten we er van maken: ‘Het is te laat om niet-spiritueel te zijn’. Onze spirituele ontwikkeling gaat allang niet meer alleen om ons individueel welzijn, maar om de gezondheid en het welzijn van de natuur, de dieren en de aarde. Zolang we niet zien dat ons lot onlosmakelijk verbonden is met het lot van al het andere dat ‘is’, blijven we de keuzes maken die ons op dit punt hebben gebracht. ‘We weten het allemaal, maar we weigeren het te geloven,’ zegt een stem in de film. We weten wel dat we de natuur leegroven, maar we beséffen het niet.

Gewoon doorgaan...

Is er dan eigenlijk wel een oplossing voor al dat gedonder dat wij veroorzaken? Ja, gewoon maar ervaren. Want de mens verandert pas als hij niet anders kan, dat is kennelijk hoe we nu eenmaal zijn. Dus gewoon in onze dommigheid voort blijven feesten, als neuroten de zeeën leeg blijven vissen, meer olie en gas uit de aardbol pompen, bossen blijven kappen, en meer auto’s, meer vlees en kip zodat er nog meer gekke ziektes ontstaan, meer oorlogen, meer Geert Wildersen en nog meer misverstanden. Tot de ijskappen geheel gesmolten zijn en de aarde onderloopt, en Noach weer opnieuw kan beginnen.

Elke dag een nieuwe kans

Of kan het anders? Ik wil blijven geloven van wel. Elke gelegenheid die we krijgen om ‘het andere’ te doen kunnen we dit doen. En die gelegenheid krijgen we allemaal - zelfs honderden keren per dag. Ook nu je dit leest krijg je die gelegenheid weer.
Wij zijn telkens vrij om die gelegenheden te benutten. Er bestaan geen fouten in de ogen van het universum, maar slechts ervaringen. De wet van oorzaak en gevolg bestaat echter wél. We zijn vrij om alles te kiezen, te doen of te laten. Maar we zullen altijd ervaren wat we hebben gezaaid, overigens niet als straf maar als gevolg.

Voorbeeld: Hoe kun je herkennen wat de ware intenties achter je keuzes waren? Nou, kijk maar naar je leven. Wil je een zuiverder en eerlijker leven? Dan moet je eerlijker worden tegen jezelf en naar waarheid gaan leven. Je mag en kan alles ervaren, maar niets is zonder gevolgen. De vraag is dus: Wat wil je in de toekomst, hoe wil je dat jouw leven eruit ziet en in wat voor wereld wil je leven? En wat ben je bereid daar vandáág voor doen?

Uit: Ziels Eigenwijs - De kracht van no nonsense spiritualiteit

Kijk voor meer informatie op: www.annemariepostma.nl