Recensie De passie van leven, liefde en dood

Ari van Buuren, met regelmaat columnist in Voorgrond, schreef het boek Passie in leven, liefde en dood. Op 10 december 2009 werd het boek onder veel belangstelling gepresenteerd in de Oranjekerk te Amsterdam. Naast poëzie en muziek stond er een boeiend interview met Ari op het programma door de bekende tv-presentatrice Annemiek Schrijver.

Een pakkend boek

Het boek gaat over de vragen: Wat maak je door als je weet dat je gaat sterven? En wat maak je als partner door? Ari beschrijft een “reconstructie” van het ziekte- en stervensproces van Yvonne Groen, zijn partner, die overleed aan kanker.

Hij maakt daarbij gebruik haar dagboek en dat van hem. Yvonne en Ari voltooiden beiden de opleiding tot gestalttherapeut bij MultidiMens.Zij geven hun ervaringen en spirituele inzichten weer in de periode op weg naar haar sterven. Het boek grijpt je vanaf de eerste bladzijde!

Kan ik een dergelijk boek recenseren?

Toen mij gevraagd werd of ik dit boek wilde recenseren, heb ik geaarzeld. Voor mijzelf dacht ik ‘het boek spreekt voor zichzelf” en het beschrijft een heel intiem verhaal, wie ben ik dan om daarover wat te vinden? Bovendien maakte ik het proces van Ari en Yvonne van dichterbij mee.
Mijn vriendin Minet Delorme niet. Zij las het boek in één ruk uit. Haar reacties laat ik meeklinken in deze bijdrage.

Bron aan ervaringen en reflecties

Dat biedt het boek, staat er op de achterflap. “De lezer kan er nieuwe inzichten, troost en moed uit putten.” Natuurlijk wordt een boek geschreven om gelezen te worden. Dat is de beweegreden van de schrijver, bij dit boek moet ik eigenlijk schrijvers zeggen. Wat willen Ari en Yvonne de lezer vertellen en welke lezers hebben zij dan op het oog? Als je, zoals ik, iets van dat proces hebt meegemaakt, dan stop je regelmatig tijdens het lezen. Ik zie gezichten, zie de beelden, hoor de stemmen en drijf weg in de gevoelens. Dat zal ook de lezer ervaren die zelf een dergelijk proces meemaakte.

Passie

Hoe is dat voor een andere lezer? Deze lezer kiest voor een boek dat een intiem proces weergeeft tussen Ari en Yvonne, als de laatste door longkanker de dood onder ogen moet zien. De titel van het boek spreekt over “de passie” van leven, liefde en dood. Wellicht is er om die reden voor gekozen om de dagboeken van beiden zo dicht mogelijk te volgen. Enerzijds laat dat zien hoe je met de ziekte ook in de wereld om je heen staat en hoe je jezelf daarmee verhoudt. Anderzijds leidt die vorm ook af, omdat het erop lijkt alsof de schrijver emoties wat afvlakt en de verscheurende pijn objectiveert.

Leven en liefde

Het is natuurlijk zo dat de dagboeken niet letterlijk weergegeven konden worden. Het boek zou te dik geworden zijn en ook niet alles hoeft zichtbaar in woorden vervat te worden.Ik geef het voorbeeld van de seksualiteit. Ik vind het een bewonderenswaardige keuze om dit thema mee te laten gaan in de beschrijving. Als het gaat om leven en liefde wordt hieraan nogal eens de passie opgehangen. In de uitdrukkingsvorm daarvan wordt echtheid aangetoond. Dood staat daar schril tegenover. Toch zou ik meer over de spirituele spanning daarbij hebben willen lezen.

Voor professionals

Op de achterflap wordt ook het woord “reconstructie” gebruikt. Eigenlijk vind ik dat een naar woord, maar met wat ik hiervoor schreef, wordt het boek daardoor juist ook heel boeiend voor de professionals, die Voorgrond lezen. Ook al omdat de schrijvers uit hetzelfde vakgebied komen, verstaan deze lezers de taal en de ervaringen. In de praktijk ontmoeten wij met regelmaat cliënten, die zich geslagen voelen door ernstige ziekten van zichzelf, hun partners, of andere familieleden. Dit boek biedt inzichten om de processen van hen beter te begeleiden.

Imaginatiesessies en poëzie

Heel mooi zijn in dit boek “de losse schrijfsels met bespiegelingen, dromen en imaginatiesessies" die Yvonne bij Jan Taal deed. Jan Taal werkt aan de School voor Imaginatie en richtte ook de stichting Kanker in Beeld op. In het boek geeft hij een nabeschouwing over zijn manier van werken en hoe deze in het leven van Yvonne en Ari doorwerkte. Door het boek heen proef je hoe dit heeft bijgedragen aan de tocht van Yvonne en Ari samen sterk te blijven en de liefde en passie voor elkaar te bewaren en als het ware samen de overgang naar de dood te beleven. “Imaginatie raakt de ziel”, zegt Jan Taal.

Behalve de meerwaarde die het boek krijgt door de beschrijving van de imaginatiesessies, wordt deze verkregen door de gedichten van Ari en een enkele van Yvonne. Indrukwekkend is de Kruisweg 2006 door Ari opgedragen aan Yvonne en tijdens de boekpresentatie door hem uitgesproken en vertolkt in muziek door Maria Rijnbout.

Zeer aanbevolen!!