Recensie Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten

Praktisch, ontroerend en harten openend

Over de auteur

Pema Chödrön is een Amerikaanse boeddhistische non en een vooraanstaand leerling van Chögyam Trunpa en Sakyong Mipham. Zij probeert oosterse kennis aansprekelijk te maken voor de westerse wereld (Wikipedia). Eerder verscheen haar boek ‘Als je leven instort’.

Het boek in het kort

In Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten legt Chödrön ons uit hoe wij reageren op onverwachte, kleine teleurstellingen, moeilijkheden of pijn – zoals we dat bijvoorbeeld voelen wanneer iemand kritiek heeft op ons werk of op ons uiterlijk. We voelen pijn en als reactie hierop krimpt iets in ons ineen. Boeddhisten noemen dit verschijnsel ‘shenpa’. Om de pijn te verzachten zijn we geneigd om boos te worden (al dan niet gevolgd door schuldgevoel), of grijpen we naar alcohol of sigaretten. Dit lost ons lijden niet op.
Pema Chödrön introduceert een nieuwe manier om op shenpa te reageren: houd even halt, adem een paar keer in en uit – en open je hart, verwelkom negatieve gevoelens en ervaar ze volledig; ga op zoek naar moed en compassie om door te gaan. Dat werkt bevrijdend.

Wat maakt dit boek bijzonder?

Vol compassie en begrip voor onze feilbaarheid, steekt Chödrön haar lezer een hart onder de riem en nodigt zij hem/ haar uit volledig aanwezig te zijn en alle (pijnlijke) gevoelens open en nieuwsgierig tegemoet te treden. Hier is moed en volharding voor nodig, maar bovenal vertrouwen.
Chödrön schept dit vertrouwen. Dit komt mede door het delen van haar eigen pijn en worstelingen. Hierdoor krijgt het boek een erg toegankelijk karakter en wordt de lezer geïnspireerd en aangemoedigd te volharden.

En wat nog meer?

Pema Chödrön bewaart de eenvoud: het boek telt tien korte en overzichtelijke hoofdstukken. Haar boodschap is helder, zonder mooischrijverij of onnodige poespas. Gelardeerd met praktische oefeningen en zowel herkenbare als hartroerende voorbeelden van menselijk lijden, laat Chödrön ons zien hoe we dit lijden kunnen transformeren. Zij beschrijft hoe angst en pijn ons mogelijkheden biedt om contact te maken met onze drie menselijke kwaliteiten: aangeboren intelligentie (of intuïtie), aangeboren ruimhartigheid en aangeboren openheid.

En wat bracht het mij?

Praktische handvatten, ontroering, herkenning en nieuwe inzichten. Ik bewonder Chödrön’s wijsheid en optimisme, dat ik treffend vind spreken uit haar visie op menselijk falen: ‘En als we (…) voor de zoveelste keer gehoor hebben gegeven aan onze oude gewoonten, is er alsnog reden om verheugd te zijn. Verheugd omdat wij het vermogen en de wijsheid hebben om ons hiervan bewust te worden, omdat wij kunnen (h)erkennen dat we verstrikt waren geraakt en vervolgens weer verder kunnen gaan. Ouder en wijzer misschien, met meer mededogen ten aanzien van onze fouten en terugval.’