Met idealisme en realisme uit de crisis

Paul de Blot, hoogleraar Business Spiritualiteit aan Nyenrode Business University ziet business spiritualitiet niet als een zweverig speeltje, maar als een praktisch model waarbinnen idealisme en realisme een vruchtbare wisselwerking aangaan. De mondiale crisis bracht hem tot een inspirerend boek voor ieder die zinvol en zingevend wil ondernemen, gericht op duurzaamheid en een betere wereld. Hij ging hiertoe in dialoog met een crisismanager uit de zestiende eeuw: Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuietenorde.
 

Juist een crisis biedt nieuwe kansen

"Ik heb me beperkt tot de vraag hoe hij tot zijn organisatievorm voor de orde is gekomen. Dan blijkt dat er geen enkele planning aan ten grondslag ligt, maar dat alles door het toeval is bepaald. Deze gevoeligheid om op de juiste manier op het toeval in te spelen blijkt de grootste kracht te zijn in een crisis, want dan valt de vertrouwde structuur weg en wordt alles als het ware door het toeval bepaald. Dan blijven er maar twee zekerheden over:
- duidelijk bewust zijn wat we willen, dat is het kompas van ons ideaal, en
- duidelijk zien waar we staan, de concrete situatie met zijn kansen en mogelijkheden, de realiteit als realist zien.
Ignatius leert zijn mensen vooral met deze twee polen te werken: weten wat je wilt bereiken en de kansen en mogelijkheden van het toeval herkennen om te bereiken wat je wilt.
Deze dynamiek heb ik in dit boek op vier niveaus inzichtelijk gemaakt." 
 

Eenheid en samenhang scheppen
 

"Het blijkt dat een crisis in alle tijden en in alle culturen wel op een andere manier gestalte krijgt, maar op een dieper spiritueel niveau dezelfde menselijke trekken vertoont. Ze worden op persoonlijk niveau en op collectief niveau op dezelfde manier als mens beleefd en kunnen enkel worden overwonnen door eenheid en samenhang te scheppen in een sterk relatieverband. Dat is het netwerk van vriendschap. Dit proces kan door iedere manager worden begrepen en herkend. Daarom is het Ignatiaanse model van crisismanagement niet tijdgebonden en kan het ook in onze huidige crisis interessant zijn."
 

Als de kracht van de vikingen

"Een grote gelijkenis zag ik met de Vikingen, die erin geslaagd zijn om de Europese zeeën te beheersen omdat ze in staat waren kleine wendbare schepen te bouwen die ook het zwaarste weer konden trotseren. Ze kozen voor hun schepen de meest geschikte houtsoorten en de meest geëigende constructies. Ze trainden mannen om het uiterste uit deze schepen te halen. Het waren kleine schepen, snel en slank, uiterst bewegelijk. Ze waren in staat zich door hun grote wendbaarheid en slanke profiel soepel door de woeste golven te bewegen. Samen vormden ze een hechte samenhang met een sterke stootkracht, onder één commando. Hun veroveringskracht brengt ook de moderne mens nog steeds tot verbazing.
Dit Vikingbeeld is echter een eenzijdige voorstelling van de Ignatiaanse crisisorganisatie, die in haar unieke karakter en eigen manier van doen van buitenaf moeilijk te begrijpen is."
 

Ignatius van Loyola als crisismanager

"Ignatius is vooral bekend als stichter van de jezuïetenorde en wordt door historici het meest in verband gebracht met kerkelijke problemen. Ook voor het onderwijs is hij een bekende figuur. Maar in de kringen van het crisismanagement en zakendoen kent bijna niemand hem. Daarom zal zijn betekenis voor crisismanagement en bedrijfsvoering menigeen verbazen.
In dit boek heb ik door een virtueel interview getoond dat Ignatius in de zestiende eeuw al vanuit de crisissituatie in Europa een begin heeft gemaakt met een wereldomvattende organisatie die vooral in een crisis zijn overlevingskracht heeft getoond. Hij heeft zijn beleid vooral ingesteld op de crisis. Het is daarom voor elke manager in onze huidige crisis interessant om te zien hoe Ignatius dit heeft gedaan." 

Ignatius van Loyola als crisismanager is genomineerd voor het beste managementboek van 2010. Het is te koop in de webshop.