Leven vanuit vertrouwen

Het maakt een enorm verschil of je leeft en werkt vanuit vertrouwen of wantrouwen. Het eerste maakt het leven prettig, het laatste moeilijk. Voor jezelf en anderen. Een praktijkverhaal uit het nieuwe boek Menskracht van Jan Kuipers dat binnenkort verschijnt.

Bij een kleine uitgeverij in jubileumboeken zwaaide een manager de scepter die sterk geloofde in controle. Autonomie was een term die aan hem zelf was voorbehouden. Zijn redacteuren moesten bij indiensttreding een formulier ondertekenen waarin zij beloofden de computer slechts te gebruiken voor tekstverwerking. Internetten en e-mail waren voor de medewerkers streng verboden. Alle communicatie met hun klanten moest via ‘de baas’ verlopen. En als het voor het werk echt nodig was dat er werd gesurft, dan moest er een verzoek ingediend worden bij ‘de baas’ die dan zelf het internet op ging en de gewenste informatie bij de medewerker afleverde.

Angst
De motivatie van de manager was helder: hij werd gedreven door de angst dat zijn medewerkers misbruik van hun vrijheid zouden maken als hij hun die zou geven. Hij had geen vertrouwen in zijn medewerkers. Niet in hun integriteit, en niet in hun vermogen om zelfstandig contact te onderhouden met hun klanten. Deze manager wilde zijn mensen echt ‘aan een touwtje’ hebben. En om misverstanden te voorkomen: dit alles speelt zich af in de 21ste eeuw

Ruimte geven
Het wrange was dat de medewerkers mensen waren die in alle opzichten gekwalificeerd waren voor hun werk. Ze waren er goed in, hadden er plezier in, waren bereid zich in te zetten en beschikten over een grote dosis creativiteit en zelfstandigheid. Talenten die ze graag in wilden zetten en die ervoor hadden kunnen zorgen dat ze fantastische boeken afleverden - als ze daarvoor de ruimte hadden gekregen.

Autonomie ondermijnd
Maar door de sterke controledrift van de manager werd hun autonomie volledig ondermijnd, de creativiteit de nek omgedraaid en de motivatie tot ver voorbij het nulpunt gereduceerd. Het patroon was steeds hetzelfde: mensen kwamen enthousiast binnen, maar liepen binnen de kortste keren stuk op de cultuur van externe controle. Ze demonstreerden zonder uitzondering hun autonomie door binnen een paar maanden hun biezen te pakken en voor zichzelf te beginnen.