Leiderschap: welk archetype volg jij?

Universele beelden die we hebben over leiders, kunnen helpen te ontdekken wat je eigen patronen zijn. Je eigen stijl herkennen laat zien wat je beweegt en hoe je je sterke kanten beter kunt benutten.

Leidinggeven is niet eenvoudig. We hebben talloze aannames over hoe leiderschap eruit moet zien. We krijgen onze inzichten uit wat we zelf aan leiderschap hebben ervaren en wat we anderen hebben zien doen. Daarnaast halen we onze inspiratie uit meer archetypische beelden over leiderschap. Archetypen zijn universele thema's die bij iedereen aanwezig zijn en onderdeel uitmaken van ons collectieve onbewuste geheugen. Onze eigen verlangens worden door deze archetypische modellen gespiegeld en geactiveerd, en maken dat we bepaalde gedraingen gaan vertonen en patronen gaan ontwikkelen. Gert van Santen legt in zijn boek Het verborgen gezicht van leiderschap - de kracht van archetypen uit hoe we bepaalde vaste patronen kunnen doorbreken en kracht en bezieling kunnen halen uit de archetypische beelden.

Bijvoorbeeld: de bruggenbouwer
 

Bruggenbouwers zijn uiterst betrouwbaar. Ze voelen goed aan wat mensen bezighoudt en zijn uitstekend in staat daarop in te spelen, doordat ze problemen van verschillende kanten kunnen bekijken. Een bruggenbouwer kan als geen ander verschillende standpunten met elkaar verbinden en zo de discussie op een hoger niveau tillen. Mensen met elkaar verbinden en ze inspireren is hun lust en hun leven. Verbinding, autonomie, tolerantie, ruimte geven en betrouwbaarheid, zijn voor dit type belangrijke kernwaarden.

De keerzijde is dat de grote gerichtheid op anderen vaak omgekeerd evenredig is met de gerichtheid op zichzelf. Bruggenbouwers weten vaak beter weten wat anderen beweegt dan wat henzelf beweegt en focussen zich liever op wat anderen nodig hebben, dan wat zij zelf nodig hebben. Contact met het eigen innerlijk is niet de sterkst kant van dit type leider en dat maakt hen soms nogal afstandelijk en weinig persoonlijk. Problemen gaat de bruggenbouwer het liefst uit de weg, en als dat niet lukt kiest hij liever voor het compromis dan voor de confrontatie.

Het zien van verschillende kanten van een probleem, gekoppeld aan behoefte iedereen tevreden te stellen, kan leiden tot besluiteloosheid. Dat is dan ook een grote valkuil voor dit type leider.

Vind je eigen, unieke identiteit

Maar hoe belangrijk de archetypen ook zijn, het is uiteindelijk de mens zelf die kiest of hij of zij gehoor geeft aan de archetypische oproep. Hoe je dat doet en welke keuzes je daarin maakt is aan jezelf. Uiteindelijk bepaal je dus zelf je leiderschapsstijl. Zoals de auteur zegt: “Dit boek wil je stimuleren om je eigen unieke identiteit als leidinggevende te leven, door je te ’bevrijden’ uit de archetypische gevangenis waarin we ons onbewust kunnen opsluiten. Bevrijding betekent dat we ons meer bewust worden van de veelzijdigheid van de archetypen die in ons werkzaam zijn, maar er ons ook van los kunnen maken om onze eigen levensweg, onze eigen roeping te volgen.