Ken je honger

Wist je dat er minstens 7 soorten honger te onderscheiden zijn? Het kennen van de redenen waarom je gaat eten, juist niet gaat eten, blijft eten, te laat stopt met eten, vergeet te eten: dat is de basis van mindful eten. Waar komt het gevoel ‘ik heb honger’ vandaan?
Om inzicht te krijgen in je eetgedrag is het belangrijk om zo specifiek en gedetailleerd mogelijk te observeren welke soorten honger bij jou op allerlei momenten van de dag een rol spelen. Stilstaan bij je honger dus. Hoe doe je dat?

‘Who’s hungry in there?’

Stilstaan bij je honger kun je leren door je de oefening ‘Who’s hungry in there?’ eigen te maken. Deze is afkomstig uit het boek Mindful eating van Jan Chozen Bays en wordt daarin door haar omschreven als the essence of mindful eating. Het werkt zo: op het moment dat je een drang voelt om te gaan eten, las je een pauze in. Je gaat na in je lichaam welke van een aantal van 7 hongers aanwezig is en in welke mate. Voor elke soort honger geef je een rapportcijfer. Op het moment dat je je op deze gedetailleerde manier bewust bent van je honger, ben je in staat een betere keus maken of eten wel of niet de manier is om deze specifieke soort honger te bevredigen. En welk eten dan, en hoeveel.

7 soorten honger

Elke soort honger is verbonden met een deel van ons lichaam. Achtereenvolgens zijn dat het oog, de neus, de mond, de maag, de cellen van het lichaam, het hoofd en het hart. Ik beschrijf elk van de hongersoorten hieronder kort.

Ooghonger
Wordt opgewekt door eten te zien, of door anderen te zien eten. Dit kan een rol spelen in een restaurant aan een buffet, of als je naar een tv-reclame voor ijs kijkt, of in een tankstation als je om bij de kassa te komen onvermijdelijk langs meterslange schappen met snoep moet.

Neushonger
Je ruikt eten en voelt je het water al in de mond lopen … kom jij langs de snackbar op het station rond etenstijd? Of langs de notenbar?

Mondhonger
De mond houdt van smaken, en van sensaties, texturen. Soms kun je enorme zin hebben in iets pittigs, of juist in iets fris of iets zoets. Of je ervaart het ene moment een drang om te bijten, te kauwen, en dan weer om iets zachts in je mond te laten glijden.

Maaghonger
Maaghonger voel je door de signalen die je maag geeft dat hij leeg is: knorren, rammelen. Het gevoel kan voor iedereen anders zijn.

Lichaamshonger
Ofwel cellulaire honger. De cellen van het lichaam geven aan of ze voeding nodig hebben en welk voedingsmiddel dan. Het kan heel moeilijk zijn om deze signalen goed op te vangen. Voorbeelden waarin veel mensen zich wel herkennen is ‘zich slap voelen’, als er sprake is van een lage bloedsuikerspiegel. Dan weet je vaak precies wat je nodig hebt om je beter te voelen.

Hoofdhonger
De honger die opgewekt wordt door gedachten, oordelen, regels. Ben je bijvoorbeeld gewend om altijd om 12.00 te eten, dan doe je dat automatisch en vraag je je niet meer elke dag af of je echt honger hebt. Hoofdhonger drukt zich vaak uit in termen als: mag wel of mag niet, is goed of is slecht, zou ik wel of zou ik niet moeten nemen’. Tegenstrijdigheid alom, naar welke stem in je hoofd moet je nu luisteren?

Harthonger
Dit is de behoefte aan emotionele voeding. Aan liefde, verbondenheid, of aandacht, of misschien vervulling in je leven. Deze honger zit vaak achter gevoelens van verveling, woede, stress, verdriet.

Twee extra soorten honger
 

Tijdens de workshop Mindful eten die ik tijdens de Antidieetdag op 6 mei gaf, voegden de deelnemers nog 2 soorten honger aan het rijtje toe: oorhonger en systemische honger. Waarbij oorhonger staat voor de trek die je kunt krijgen als je het geluid van eten hoort, bijvoorbeeld het kraken van een chipszak. Of als iemand smakelijk vertelt over een recept. Systeemhonger is verwant met het verleden van een persoon of zelfs een land, en kan ontstaan doordat er lang een tekort aan eten of een voedingsmiddel is geweest (ik hoop nog meer te leren over deze soort honger van de deelneemster die het inbracht …). Leuke toevoegingen!

Honger bevredigen anders dan door eten
 

Het moge duidelijk zijn dat de 7 hongersoorten niet allemaal door eten te bevredigen zijn. Een belangrijk effect van het regelmatig oefenen kan zijn dat je inzicht krijgt in welke achterliggende behoeften er zijn en dat je manieren vindt om deze werkelijk te vervullen, anders dan door eten. Ook hiervoor geeft Bays in haar boek handreikingen. In een volgend blog wil ik daar verder op in gaan.

Tips bij de oefening

Een paar tips om je op gang te helpen met de oefening ‘Who’s hungry in there’:
- doe deze oefening zo vaak mogelijk, het gaat je steeds makkelijker af.
- lukt het niet bij elke maaltijd, kies dan één maaltijd per dag of snack per dag en neem er dan de tijd voor.
- doe de oefening voor de maaltijd, halverwege weer, en na de maaltijd nog een keer. Je ontdekt dan wat er veranderd is en krijgt meer inzicht in verzadiging.
- ga behalve de hongersoorten ook altijd na of je misschien dorst hebt. Dorst kan in je maag aanvoelen als honger, als je er niet bewust op let.
- schrijf je bevindingen op. Na een tijdje kun je kijken of je patronen opvallen.
- oordeel nooit. Niets is goed of fout. De oefening is niet bedoeld om toestemming te vragen om te eten, alleen om iets te leren.

En tot slot: vergeet niet te genieten van wat je eet!

PS1:
de oefening en het principe van de 7 hongers zijn afkomstig uit het boek Mindful eten, van Jan Chozen Bays. Een aanrader als je hier meer over wilt weten!

PS2:
meer oefenen met mindful eten? Die mogelijkheid is er op 4 juni tijdens een mindful lunch op de Themamiddag intuïtie van Nooitmeeropdieet.nl.