Jij staat aan het roer

Het mooiste van het gedachtegoed van Stephen Covey vind ik het idee dat je zelf aan het roer staat van je eigen leven. Volledige keuzevrijheid en dus ook maximale verantwoordelijkheid. De schuld afschuiven of wegduiken is er niet meer bij. Maar dat hoeft ook niet, want waarom zou je niet focussen op waar je heen wilt en daar ook uitkomen? Het enige waar je je in moet oefenen is stuurmanskunst, want jij staat aan het roer en niemand anders!

In zijn inspirerende boek ‘Creëer wind mee’ schrijft Jan Kuipers over de wijdverbreide gewoonte om in de slachtofferrol te kruipen en hoe vernietigend dat is voor je gevoel van eigenwaarde en je levensgeluk. Maar ook: hoe onnodig! Ik moest daarbij automatisch denken aan een kennis. Iemand van mijn leeftijd, moeder van twee kinderen, wonend in een achterstandswijk. Iemand die haar hele leven ongeveer een half jaar gewerkt heeft. Positief begonnen aan een in potentie glanzende carrière, maar na diverse tegenslagen het bijltje erbij neergegooid. Sindsdien zit ze in de slachtofferrol. Voert ze rechtszaken tegen het UWV, de gemeente, de woningcorporatie… Omdat ze vind dat ze allerlei rechten heeft die niet worden geschonken. Een enorme verspilling van kostbare energie.

Talenten
Deze vrouw heeft een groot talent. Eigenlijk meerdere. Ze kan briljant toneelspelen en is door wat ze heeft meegemaakt inmiddels ook een goede coach. Ze heeft alleen 1 probleem: ze wil niet werken. Behalve het ‘perfecte werk’, en dat dient zich met haar gebrek aan werkervaring natuurlijk niet zomaar aan. Ze heeft zich vastgebeten in het idee dat ze de rest van haar leven nodig heeft om te herstellen van haar moeilijke jeugd. Een wereld van ingebeelde rechten en de totale afwezigheid van plichten. Daarmee gaat een groot talent verloren aan verkeerd gerichte energie. Als zij alle energie die ze nu stopt in het bevechten van instanties zou stoppen in het vinden van werk, zou haar leven er compleet anders uitzien en zou ze de wereld een groot cadeau geven.

De regie terugpakken
Uit eigen ervaring weet ik dat een moeilijke jeugd je op achterstand zet en dat het heel lang kan duren om de schade te herstellen. Maar zoals Jan Kuipers schrijft in Creëer wind mee: er komt een moment dat dat ophoudt om iets te zijn waar je je achter kunt verschuilen. Een moment waarop je moet besluiten om niet langer reactief in het leven te staan, maar het pro-actief vorm te geven. Een moment waarop je de schade opmaakt, de regie terugpakt en een nieuwe koers uitzet. En daarvoor maakt het niet uit wat voor ballast je meesleept. Het is een kwestie van wil. Van heel bewust ‘ja’ zeggen. Van een streep in het zand trekken en daar niet meer achter terug willen gaan. En hoe sneller je dat doet, hoe langer je kunt profiteren van die nieuwe koers en hoe groter de kans dat je uitkomt waar je uit wilt komen.