Geluk als innerlijke houding

Gelijk is een innerlijke houding, niet afhankelijk van omstandigheden. Dat werd ik me heel erg bewust in het interview met Carel ter Linden (de Oranjedominee) deze week. We hadden allerlei thema’s bij de kop gehad die met geloof te maken hadden en redelijk intellectueel waren, maar deze was verrassend persoonlijk. Geluk is niet afhankelijk van omstandigheden. Die wijsheid kwam uit zijn eigen leven en was daardoor des te geloofwaardiger.

Geluk is een innerlijke houding… Voor sommige mensen kan dat een redelijk boude uitspraak zijn. Als je zelf in omstandigheden verkeert waarin je niet gelukkig bent, en je krijgt dan ook nog de verantwoordelijkheid daarvoor in je eigen schoenen geschoven… Met dat kantje van de ‘positieve psychologie’ heb ik altijd wel moeite gehad. Het is makkelijker om in de positieve psychologie te geloven als je wilt betogen dat je invloed hebt op je eigen omstandigheden, dan als je wilt duiden waarom iemand in de puree zit. Van die negatieve duiding blijf ik liever weg, omdat ik die soms redelijk onbarmhartig vind, maar de positieve keerzijde, daar zie ik de waarde en de waarheid wel van in.

Geluk heeft een andere kleur
Geluk als iets waar je invloed op uit kunt oefenen. Carel ter Linden verwoordde dat prachtig toen hij vertelde over de ziekte van zijn eerste vrouw. “Toen mijn vrouw ongeneselijk ziek bleek te zijn, betekende dat een hoop verdriet. Mijn grootste verdriet gold haar zelf, dat zij, na zoveel voor ons gezin en mijzelf gedaan te hebben, de periode van mijn pensioen niet meer zou meemaken, met wat die tijd zou meebrengen aan ruimte om van alles samen te doen. Maar ik durf niet te zeggen dat mijn verdriet afdeed aan ons geluk. Het gaf aan dat geluk een andere kleur, maar ik bleef bij dit alles een gelukkig mens: gelukkig vanwege alle liefde die op ons afkwam: de vele, vele brieven, het initiatief van vriendinnen om beurtelings voor ons te koken, de ruimte die ik kreeg van mijn kerk om voor haar te zorgen.”

Valkuil vermijden
Het vermogen een geluksgevoel te bewaren onder zulke verdrietige omstandigheden is iets om over na te denken. Het leerde mij dat je de valkuil van de vanzelfsprekendheid kunt vermijden en je eigen betekenis aan dingen kunt geven. Een betekenis die minder voor de hand ligt maar je wel in staat stelt om optimaal van het leven te genieten. Zien en accepteren dat iets een andere kleur heeft dan vroeger. Het doen met een tweeslachtige werkelijkheid: geluk en verdriet in 1 hand.
Dat lijkt mij een blijk van grote wijsheid.