Is geloven gezond?

Boeken over spirituele onderwerpen, ik kan er geen genoeg van krijgen. Behalve leesvermaak levert het me vaak ook nieuwe inzichten op. Al lezend vergaar ik wijsheden en raak ik geïnspireerd door nieuwe levensvisies. Ik begin dus met enthousiasme aan Is geloven gezond?

Want het boek met als ondertitel Wat spiritualiteit doet met je lichaam lijkt me erg boeiend. De titel maakt me nieuwsgierig naar de ongetwijfeld positieve effecten van spiritualiteit. Het werk heeft een andere benadering dan ik gewend ben: een wetenschappelijke. Spiritualiteit in combinatie met wetenschap is nieuw voor mij. Doorgaans ben ik niet zo geïnteresseerd in empirische bewijzen. Als ik het 'verhaal' geloof en mij er goed bij voel, is dat voor mij voldoende.
Maar de flaptekst beweert dat het boek 'interessant is voor leek en professional ('van verpleger tot specialist')'. Zodoende ga ik er voor zitten.

Veel beschrijvingen, veel medische termen
 

Direct in zijn inleiding beschrijft de auteur wat hij met zijn boek beoogt: 'het bestuderen en doorgronden van recent onderzoek over religie, spiritualiteit en gezondheid, en hier een beknopt en leesbaar verhaal over (...) schrijven'. Het eerste doet hij zonder meer. Het tweede wellicht ook, maar voor een doelgroep waar ik niet toe behoor. Dat wordt me spoedig duidelijk.
Alhoewel het werk logisch en overzichtelijk is opgebouwd naar onderwerp, is elk hoofdstuk – op de inleiding en conclusie na - één lange reeks van beschrijvingen van wetenschappelijk onderzoek. Daarbij worden medische termen niet geschuwd, wat de leesbaarheid voor mij ('de leek') niet ten goede komt.

Amerikaans 

Ook jammer is dat het boek voornamelijk onderzoeken beschrijft die gedaan zijn in de Verenigde Staten, waar naar verhouding meer mensen het geloof praktiseren en dit op een meer traditionele en georganiseerde manier doen. Dat maakt dat de inzichten niet goed te vertalen zijn naar de Nederlandse situatie.
Naar aanleiding van de uitkomsten van de verschillende onderzoeken pleit de auteur voor meer aandacht voor de spirituele opvattingen van de patiënt in de gezondheidszorg. Hij doet hiervoor een aantal suggesties, die mogelijk bruikbaar zijn voor professionals in deze hoek.

Andere benadering 

Al na een aantal pagina's concludeer ik dat dit boek erg verschilt met de boeken die ik normaliter lees. En dat het eigenlijk niet is wat ik hoopte.
De thematiek op zich is zeker boeiend. Maar in deze vorm gegoten is het niet toegankelijk voor de gemiddelde lezer. Om een breder publiek aan te spreken had de heer Koenig (of de uitgever) beter kunnen kiezen voor een meer populair-wetenschappelijke benadering. Wellicht in combinatie met casussen uit de praktijk; aansprekende, persoonlijke verhalen.

Voor wie wel? 

Mijns inziens is dit werk meer een studieboek of naslagwerk voor de wetenschapper die zelf onderzoek wil doen op dit terrein. De hoofdstukken met de praktische suggesties kunnen interessant zijn voor mensen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg.

Is geloven gezond? van Harold Koenig is wat mij betreft geen aanrader voor de spiritueel geïnteresseerde lezer die zoekt naar wijsheid, inzicht en leesplezier. Aan díe lezer verklap ik alvast de mooie boodschap die ik uit dit boek heb kunnen halen. En dat is: dat geloven inderdaad gezond is. Mensen die religieus of spiritueel zijn, staan vaak positiever in het leven, zijn altruïstischer ingesteld, leven gezonder en kunnen door hun levensvisie beter omgaan met fysieke en emotionele tegenslagen dan hun niet gelovige medemens. Zo is het maar net. Amen.

Harold M. Koenig
Is geloven gezond?
Wat spiritualiteit doet met je lichaam