Geld weggeven maakt gelukkig

Geld weggeven maakt mensen gelukkiger dan hetzelfde bedrag aan zichzelf besteden, laten drie onderzoekers zien in het wetenschapsmagazine Science.

Maakt geld gelukkig?

Soms, blijkt uit allerlei onderzoek. Arme mensen die rijk worden, gaan het leven zonniger inzien. Maar bij iemand die genoeg verdient om in zijn basisbehoeften te voorzien, leidt een inkomensverhoging alleen tot een tijdelijke groei in geluksgevoel; na een jaar is daar niets meer van over. Dat lijkt te kloppen: hoewel de levensstandaard in westerse landen de laatste tientallen jaren enorm is gestegen, zijn de mensen er niet gelukkiger dan in 'de goede oude tijd'.

Dat komt doordat de mensen al dat geld vooral aan zichzelf besteden, betogen Elizabeth Dunn, Lara Aknin en Michael Norton in Science. De eerste twee zijn psychologen uit Canada, Norton is een marketingdeskundige in Boston, Verenigde Staten. Ze deden een serie onderzoeken om vast te stellen of geld weggeven voor meer geluksgevoel zorgt.
 

Geluksgevoel

Een eerste test was een representatieve steekproef onder de Amerikaanse bevolking. Daarin kregen 632 mensen onder meer de vraag om hun geluk een cijfer tussen 1 en 5 te geven. Ook moesten ze aangeven wat hun jaar inkomen was en hoeveel geld ze in een gemiddelde maand kwijt waren aan vier categorieën uitgaven: gewone rekeningen en dergelijke, cadeautjes voor zichzelf, cadeautjes voor anderen en goede doelen.
De onderzoekers vonden geen verband tussen het bedrag dat iemand aan zichzelf uitgaf en zijn geluksgevoel. Wel relevant was het geld dat anderen ten goede kwam. Het geluksgevoel steeg met die uitgaven mee. Er was ook een lichte correlatie tussen de hoogte van het inkomen en het geluksgevoel – hoe meer geld, hoe meer geluk. Dat effect was onafhankelijk van het weggeef-effect.
 

Bonus ontvangen: geef hem weg!

In een volgende onderzoekje namen Dunn en haar collega’s zestien medewerkers onder de loep die een bonus van hun werkgever hadden gekregen (gemiddeld bijna vijfduizend dollar). Zes tot acht weken nadat ze dit geld hadden ontvangen, beantwoordden ze de vraag waaraan ze het hadden besteed. Geld besteden aan anderen bleek de enige factor met voorspellende waarde te zijn. De manier waarop ze hun bonus besteed hadden, was dus een betere voorspeller voor geluk dan de hoogte van die bonus.
Daarna volgde een praktijkproef, waarin 46 studenten ’s morgens aan moesten geven hoe gelukkig ze zich voelden en daarna een envelop kregen. Daarin zat vijf of twintig dollar en een opdracht. De ene helft moest het geld aan zichzelf besteden, de andere helft aan een cadeau voor iemand anders of een goed doel. Om vijf uur ’s middags volgde opnieuw een ‘geluksmeting’.
Geld weggeven kwam ook hier uit de bus als beste manier om je eigen geluksgevoel te verhogen.

Kortom: geven maakt je gelukkig

Simpel, maar het past niet bij de menselijke intuïtie. Dat lieten de onderzoekers zien in een laatste test. Ze vroegen aan studenten waar ze dáchten het meest gelukkig van te worden: vijf of twintig euro, zelf houden of weggeven. Van de 109 studenten dachten er 69 dat hun geluksgevoel het meest zou toenemen als ze het geld mochten houden, en dan liever het hoge dan het lage bedrag uiteraard. Volkomen ten onrechte, want in de praktijk maakte het weggeven van vijf dollar beduidend blijer.
 

Mensen zien een eenvoudige manier om gelukkiger te worden dus over het hoofd.
 

Bron: Elizabeth Dunn, Lara Aknin en Michael Norton: ‘Spending money on others promotes happiness’, Science