Een zeldzame vogel zien

Afgelopen weekend ben ik 's ochtends weer voor zonsopgang op pad gegaan om te kijken of de korhoenders al actief waren. Het was guur weer en de hanen en hennen hadden nog weinig animo om nu al te gaan baltsen, maar ze waren desalniettemin te zien en te horen. Altijd weer spannend, want deze vogelsoort is in ons land al jaren met uitsterven bedreigt, en het is bijna een wonder is dat er nog steeds een heel kleine populatie standhoudt in 'mijn achtertuin'.

Er wordt dan ook door natuurbeheerders en vogelbeschermers van alles aan gedaan en hun leefomgeving is een paar jaar geleden ook tot Nationaal Park verheven.

Gaat het Nederlandse korhoen overleven of uitsterven?

Ondanks allerlei maatregelen in de sfeer van natuurbeheer wil de populatie zeldzame korhoenders op de Sallandse Heuvelrug maar niet groeien. Vorig jaar telden we twaalf korhanen, terwijl ons nationale park 1100 hectare groot is en ruimte kan bieden aan honderden paren. Daarom proberen de beheerders van het Nationale Park met het tijdelijk gericht afschieten van vossen de kwetsbare vogels meer overlevingskansen te geven.

In het blad Van Nature van Natuurmonumenten staat dat zij de maatregel in stand houden zolang de groep nog zo kwetsbaar is. ,,We moeten nog een keer alles op alles zetten om een levensvatbare populatie te krijgen'', aldus een ecoloog van Natuurmonumenten. Daarom mogen jagers dit jaar in een afgebakend gebied vossen afschieten. Onder dierenliefhebbers een omstreden maatregel.

Van 1500 naar 12 - en weer terug?

Dit jaar moet uit onderzoek blijken of het afschieten van de vossen effect heeft gehad. Het streven is om minimaal veertig hanen in het gebied te krijgen. Sinds de jaren zeventig wordt dit aantal niet meer gehaald.
In de jaren zestig leefden in Nederland nog 1500 korhanen in de natuur, verspreid over Nederland, maar door aanvankelijke bejaging, verdwijning van de kleinschalige landbouwgronden en een reeks minder koude winters is de vogelsoort in Nederland overal uitgestorven, op de kleine groep op de Sallandse Heuvelrug na.

Om het korhoen in Nederland te houden werden in 2007 in het Nationaal Park Hoge Veluwe ook gefokte korhoenders uitgezet. Hoewel dit geen succes was, wil het Brabants Landschap dit op de Regte Heide ook gaan doen. Dit zijn echter in gevangenschap gefokte vogels uit Midden- of Oost-Europa, die genetisch afwijken van het Nederlandse korhoen dat nu nog in Twente te zien is.

Van half maart tot eind april te spotten

Het korhoen is een schuwe vogel, maart voor de balts moeten de hanen zich nadrukkelijk laten zien. Omdat de balts op vaste plekken plaatsvindt, kunnen wij ze dan ook het beste spotten. Korhoenders zijn vroege vogels en baltsen liefst bij zonsopgang. Wie ze wil zien, moet dus vroeg uit de veren en zorgen dat hij bij zonsopgang de juiste plek in het vizier heeft. Voor het bekijken is een goede verrekijker nodig en liefst een telescoop. Wie die zelf niet heeft, kan tussen 13 maart en 2 mei elke zaterdag en zondag gebruik maken van de kijkers en kennis van de leden van de vogelwerkgroep van IVN-Nijverdal. Tussen 6.00 en 9.00 uur staan wij bij de beste plek om de heren en dames korren te bespieden en aan geïnteresseerden uitleg te geven. Je moet daarvoor zijn op de Toeristenweg in de Sallandse Heuvelrug, circa 3 km lopen of fietsen vanaf het parkeerterrein bij het bezoekerscentrum van Staatsbosbeheer in Nijverdal. Let op: je kunt met de auto niet dichterbij komen, want de wegen zijn dagelijks tot 9.00 uur afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.

Overigens: het blijven vogels die in vrijheid leven in een heel ruim gebied, dus de zekerheid van ze te zien heb je nooit, maar de sensatie om van deze zeer zeldzame vogel een glimp op te vangen, is voor de echte natuurliefhebber het risico meer dan waard.