De zin van het leven

Wat is uiteindelijk de zin van je leven? Over die vraag heb ik het met de oude mensen met wie ik praat voor mijn ‘wijsheid-boek'. En wat opvalt: van politici tot wetenschappers, iedereen relativeert het belang van zijn werk. Wat werkelijk van waarde was zijn vooral de kleine dingen of de mensen. De vermoedelijke titel - Eigen-wijs – is dan ook heel toepasselijk.

Nog nooit was werken zo leuk. Als je houdt van praten over zingeving en spitten naar ‘waar we het nu allemaal voor doen’, dan is deze klus voor uitgeverij Forte een groot cadeau. Jan Terlouw, Johannes Witteveen, Bisschop Bar, Carel ter Linden, Hank Heijn….Allemaal mensen die al jarenlang op mijn wensenlijstje stonden en ineens zit ik bij ze op de bank of in een ongemakkelijke stoffige fauteuil in het klooster. Een enorm voorrecht om de grote levensvragen met hen door te nemen. Elk interview voelt als een privéconsult, gevoerd met ervaringsdeskundigen – zoals iedereen uiteindelijk wordt. Maar het mooie van dit consult is dat je er NU al je voordeel mee kunt doen, en dat je niet hoeft te wachten tot je zelf zo oud bent dat je al die lessen hebt geleerd.

Relativering
Het is bijna onbescheiden om als relatieve jongere tegenover zo’n oudere te zitten en de grote vragen te stellen. Waar put u hoop uit? Waar hebt u spijt van? Hoe zit het met de liefde? En mijn favoriet: wat is nu de zin geweest van uw leven? Het is opvallend met hoeveel openheid mensen daar antwoord op geven. En als het om de zin-vraag gaat: met hoeveel relativeringsvermogen. Oud-ministers die stellen dat je houdbaarheid in de politiek uiterst beperkt is. Wetenschappers die nuchter stellen dat de onderzoeken waar ze zo hard aan gewerkt hebben nooit meer gelezen zullen worden. Ouders die beseffen dat hun invloed definitief ophoudt bij hun kleinkinderen.

Bijdragen
Uiteindelijk doen we er niet zo heel veel toe. Maar waarom rennen we dan toch zo hard en zetten ons maximaal in? Is alle energie die we ergens instoppen om iets te maken van ons leven of iets voor anderen te betekenen niet compleet zinloos? Jan Terlouw zei dat mooi: “Toch niet. Ieder mens draagt iets bij aan de ontwikkeling van de mensheid. Een hele kleine bijdrage. Maar wel een bijdrage.”