De kruistocht van Benedictus

Vanuit mijn achtergrond - opgegroeid in een katholiek dorp en als kind zelfs misdienaar geweest - wilde ik het boek De Kruistocht van Benedictus, het offensief van het Vaticaan tegen de moderne samenleving graag lezen. Mijn eigen ervaring met “de kerk” werden in mijn tienerjaren aangevuld met vele discussies rondom het katholicisme aan de keukentafel. Deze discussies brachten in elk geval ook de “belerende” kant van het katholicisme naar voren, waarbij de tafelgenoten de anderen prikkelden, maar vooral de ruimte lieten om zelf te denken. Wanneer dit boek er toen was geweest, was het zeker te sprake gekomen.

Een zeer kritische blik op paus Benedictus

Alan Posener toont in zijn boek een zeer kritische blik op Benedictus, zowel over de tijd dat hij nog kardinaal Ratzinger was, als over diens tijd als paus.

Het voorwoord vond ik zwaar van woordkeuze, ik kwam er lastig doorheen, en ik had het boek wellicht weggelegd als ik het bij de bibliotheek geleend had. Echter, de hoofdstukken die volgen zijn makkelijker te lezen en prikkelden mij tot doorlezen.
Verbazing en ongeloof zijn waarschijnlijk de woorden voor hetgeen me overkwam tijdens het lezen van de afzonderlijke hoofdstukken. Verbazing om het feit dat iemand die dit alles gezegd en gedaan heeft, toch gekozen werd tot paus. Want niet alleen tijdens zijn tijd als Benedictus, maar ook daarvoor liet Ratzinger zijn mening horen; rondom zelfbeschikking van vrouwen, rondom de Holocaust, rondom het gebruik van condooms, rondom het jodendom.

Verbazing 

Om een kort voorbeeld te geven, zonder het hele boek hier samen te vatten;
Benedictus zegt in 2007 dat er een continuïteit blijkt in de vooruitgang richting een steeds grotere beheersing van de natuur en groei van de techniek. Maar op het gebied van het morele bewustzijn en het nemen van morele beslissingen is er geen vergelijkbare groei, om de eenvoudige reden dat de vrijheid van de mens steeds weer nieuw is en de mens steeds opnieuw beslissingen moet nemen. De nieuwe generaties kunnen dus wél bouwen op de kennis en ervaringen van eerdere generaties, maar níet op de morele groei van de mensheid. Persoonlijk vind ik dit bijzonder, want hierbij lijkt hij te zeggen dat we als mensheid niet geleerd hebben van bijvoorbeeld het verbranden van ketters en heksen, noch van de slavernij of lijfstraffen. Ik denk dat we dat als mensheid wel gedaan hebben. Elders leidt Benedictus uit een rede de pretentie af dat de paus, hijzelf dus, optreedt als de morele rede van de mensheid. Maak zelf de koppeling tussen deze twee feiten en bedenk zelf wat je hiervan vindt.

Je eigen waarheid 

Het zorgde er bij mij voor dat ik bleef doorlezen! Voor mij volgden er vergelijkbare momenten van verbazing rondom bijvoorbeeld het misbruik in de Ierse katholieke tehuizen, de evolutietheorie, de reactie van Ratzinger op seksueel vergrijp door priesters. Iedereen die kritisch wil kijken en durft te kijken richting Benedictus nodig ik uit het boek te lezen om zelf kritisch te blijven door te bedenken dat de schrijver enkel de “negatieve” kanten belicht, en om van daar uit je eigen “waarheid” er uit te halen.