Business spiritualiteit in een notendop

Business spiritualiteit. De link tussen die twee begrippen is niet voor iedereen direct duidelijk. Maar voor Paul de Blot, (em.) hoogleraar business spiritualiteit op Nyenrode, hebben ze alles met elkaar te maken. Het is zakendoen op een menselijke manier, zonder de cijfers uit het oog te verliezen.

Een bekend managementblad verdacht Nyenrode van 'esoterie', toen het nieuws van de benoeming van Paul de Blot hen ter ore kwam. Onzin, betoogt De Blot in zijn boek Business Spiritualiteit. Het is een stijl van ondernemen met oog voor markt en mensen. Bij business spiritualiteit draait het om zakendoen met hoofd en hart. Dat is allesbehalve zweverig, en uit zakeljk oogpunt zelf buitengewoon verstandig.

Realiteit als vertrekpunt

Business spiritualiteit heeft zijn verrekpunt in de realiteit - en de realiteit is dat de mens zowel een stoffelijk als een geestelijk wezen is. “Lichaam en geest zijn twee kanten van dezelfde medaille. Die dualiteit is kenmerkend voor alle menselijke activiteiten. Spiritualiteit is een wezenlijk aspect van het mens-zijn en hoort dus ook op de werkvloer thuis. De ziel is toch niet ineens uitgeschakeld op het moment dat iemand aan het werk is?” Business spiritualiteit is erop gericht de spirituele dimensie in het bedrijfsleven terug te brengen. Anders gezegd gaat het om efficiënt zakendoen op een spirituele manier - een manier waarbij het welzijn van mensen op de eerste plaats komt. Het hart is in dezen de belangrijkste leidsman. Om de stem van het hart te horen is het noodzakelijk om tussen de werkzaamheden door geregeld de tijd te nemen om stil te zijn, de blik naar binnen te keren en je te bezinnen op wat je aan het doen bent.

Reflectie

Dat vraagt om rustpunten in de agenda en tijd voor reflectie. Er zijn verschillende manieren om die ruimte in te vullen. “Het is de kunst om precies die mogelijkheden te creëren die nodig zijn om de corporatieve spiritualiteit tot leven te wekken. Het is belangrijk om iets te kiezen wat bij het bedrijf past. Dat kan een stiltecentrum zijn of ruimte bieden voor meditatie, maar ook andere opties zijn denkbaar. Je kunt werknemers bijvoorbeeld ook gelegenheid geven om zich te ontspannen, zodat de creativiteit weer kan gaan stromen.”

Verinnerlijking

Het proces van verinnerlijking dat zo op gang komt heeft ook een positieve invloed op de buitenwereld. “Aandacht voor stilte en bezinning kan leiden tot een humanisering van het intermenselijke verkeer en een zakelijk klimaat waarin mensen respectvol met elkaar omgaan op een manier die ook economisch verantwoord is. In een organisatie die op deze manier gerund wordt is er sprake van evenwicht tussen hoofd en hart. Zaken doen wordt op die manier letterlijk zaken doen vanuit een diepe inspiratiebron. Daardoor ontstaat een gezonde balans tussen zakelijkheid en menselijkheid en wordt bezieling mogelijk.”