Dagworkshop met Erik van Zuydam,
auteur van De Ontdekking van het NU

Vrijwel iedereen leeft in de greep van zijn rusteloze verstand (the mind). Het onvrijwillige mentale lawaai van ons denken is de bron van een fundamenteel gevoel van onrust en ontneemt ons veel energie.
Deze toestand, waarin het verstand ons leven regeert, is weleens de toestand van "normale krankzinnigheid" genoemd. Typerend voor deze staat is dat je nooit je aandacht helemaal vrij hebt om in het moment te zijn. Als je de activiteit van het denken nauwlettend observeert zul je merken dat het vaak gericht is op een denkbeeldige toekomst waarin je hoopt meer rust, vervulling of geluk te ervaren.
Dit leidt tot controlezucht en mentaal verzet tegen de ervaring van het huidige moment. Je zou de kern van ieder menselijk probleem kunnen herleiden tot dit simpele beginsel: weerstand tegen de ervaring die er NU is. Maar weerstand is een mechanisme dat de zaken alleen maar erger maakt. Het manifesteert zich vaak als dwangmatig gepieker.

We zijn doorgaans zo in de ban van ons denken dat het ons ontgaat dat er een totaal ander perspectief mogelijk is. Het perspectief van onze natuurlijke staat, waarin je aandacht vrij is en niet aanhoudend in beslag wordt genomen door de overmatige activiteit van het verstand. In deze staat lijkt het mentale geraas ons niet meer zo te raken. Het heeft plaats gemaakt voor het besef van een stille aanwezigheid die niet wordt aangetast door alle mentaal-emotionele onrust. Dit bewustzijn kan worden herkend als onze meest fundamentele natuur, veel wezenlijker dan de identiteit die wordt ontleend aan het denken. Wanneer deze aanwezigheid je sterkste referentiepunt is geworden, betekent dat het einde van zinloos gepieker en komt er een einde aan psychisch lijden.

Het is puur een kwestie van het verleggen van het zwaartepunt. Waar is je aandacht? Waar ligt je prioriteit? Is er een fascinatie voor de onrustige verhalen van het denken, of is er een besef van de onderliggende stilte; het bewustzijn waarin gedachten komen en gaan?
Het verstand is geslepen en kent allerlei trucs om je telkens weer te verleiden en in onbewustheid (identificatie) gevangen te houden. Op die manier blijft het je domineren. Tijdens de dagworkshop krijg je sleutels aangereikt waarmee je dit mechanisme telkens weer op eenvoudige manier kunt doorbreken. Duidelijk zal worden dat iedere vorm van stress, ongemak en geestelijk lijden een opening is om weer tot helderheid te komen.

Het gaat daarbij niet om het aanleren van de zoveelste nieuwe methode of techniek. Het draait veel meer om Inzicht, het werkelijk doorgronden van de mechanismen en patronen waarmee we ons denkapparaat voortdurend blijven aanzwengelen. Wanneer deze patronen helder worden doorzien verliezen ze hun greep op ons en is onze aandacht weer vrij en beschikbaar voor het huidige moment. Dit leidt onmiddellijk tot een radicale verschuiving van perspectief: van onrust naar rust, van verwarring naar helderheid, van illusie naar werkelijkheid.